Teleskopi Hapësinor James Webb ka kapur imazhet dhe spektrat e tij të parë të Marsit, duke zbuluar të dhëna atmosferike që instrumentet e mëparshme nuk mund t'i zbulonin.

Të kapur me kamerën e tij të afërt me infra të kuqe, ose instrumentin NIRCam nga pozicioni i JWST rreth 1.6 milion kilometra nga Marsi, më 5 shtator, së bashku me të dhënat nga spektrometri i tij Infra të Kuq afër (NIRSpec), imazhet u publikuan të hënën, më 19 shtator, në Kongresin e Shkencës Europlanet 2022.

Për shkak të afërsisë së tij, Planeti i Kuq është një nga objektet më të ndritshëm në qiellin e natës për sa i përket dritës së dukshme dhe dritës infra të kuqe që Webb është krijuar për të zbuluar. Por, kjo paraqiste sfida për observatorin pasi nuk ishte objekti më i lehtë për james Webb, i krijuar për të parë objekte tepër të largëta dhe të zbehta për t'u vizualizuar.

"Marsi është aq i ndritshëm, sa sfida është se si ta shohim atë", tha shkencëtari Giuliano Liuzzi nga Laboratori i Sistemeve Planetare të NASA-s në Qendrën e Fluturimeve Hapësinore në Goddard në një konferencë për shtyp të EPSC për të shënuar publikimin e imazheve.

Sipas NASA-s, instrumentet e teleskopit Webb janë aq të ndjeshme nga teknika e veçantë e  vëzhgimit, drita e ndritshme infra e kuqe nga Marsi është verbuese, duke shkaktuar një fenomen të njohur si "ngopja e detektorit". Prandaj, astronomët duhej të përdornin ekspozime shumë të shkurtra, duke matur vetëm një pjesë të dritës që godiste detektorët dhe duke aplikuar teknika speciale të analizës së të dhënave.

"Ne mund ta shohim këtë rezolucion të jashtëzakonshëm, ne kemi kufirin e difraksionit të një teleskopi hapësinor në infra të kuqe, që është fantastike. Ne mund të shohim të gjithë planetin", tha Liuzzi.

E vështirë për të kapur, por Webb e bëri atë

Imazhi më poshtë tregon një hartë referencë sipërfaqësore nga NASA dhe Laser Altimeter i Orbiterit Mars (MOLA) në të majtë, me dy fushat e shikimit të instrumentit Webb NIRCam të mbivendosura.

Teleskopi James Webb ishte në gjendje të kapte imazhe dhe spektra me rezolucionin spektral të nevojshëm për të studiuar fenomene afatshkurtra si stuhitë e pluhurit, modelet e motit, ndryshimet sezonale, proceset që ndodhin në kohë të ndryshme (dita, perëndimi i diellit, dhe natën) e një dite marsiane.

Imazhet zbulojnë një rajon të hemisferës lindore të planetit në dy gjatësi vale ose ngjyra të ndryshme të dritës infra të kuqe. Imazhi NIRCam me gjatësi vale më të shkurtër (2.1 mikron) dominohet nga rrezet e diellit të reflektuara dhe zbulon detaje të sipërfaqes të ngjashme me ato të dukshme në imazhet me dritë të dukshme. Unazat e kraterit Huygens dhe shkëmbi i errët vullkanik i Syrtis Major, janë të dukshme në imazh.

Pellgu Hellas, një krater që u krijua kur diçka gjigante u përplas në Mars rreth katër miliardë vjet më parë, shfaqet gjithashtu në imazhin e parë të Marsit nga Webb. Krateri, i cili është 2,300 kilometra i gjerë dhe 7 kilometra i thellë në jug të ekuatorit të planetit, është një hije më e ftohtë në krahasim me pjesën tjetër të pjesës së ndriçuar të planetit.

Imazhi NIRCam me gjatësi vale më të gjatë (4.3 mikron) tregon emetimin termik, dritë që lëshohet nga planeti ndërsa humbet nxehtësinë. Ai zbulon informacione për nxehtësinë e emetuar nga sipërfaqja dhe atmosfera e Marsit, si dhe përqendrimet e dioksidit të karbonit në atmosferë.

Webb gjithashtu mund të studiojë Marsin duke përdorur spektroskopinë

Geronimo Villanueva i Qendrës së Fluturimit Hapësinor të NASA-s Goddard, i cili projektoi vëzhgimet e Webb-it, lëshoi gjithashtu spektrin e parë infra të kuqe të Marsit të Webb-it, duke demonstruar fuqinë e Webb-it për të studiuar Planetin e Kuq me spektroskopi.

Spektri tregon variacionet delikate të shkëlqimit midis qindra gjatësi vale të ndryshme përfaqësuese të planetit në tërësi. Astronomët do të analizojnë tiparet e spektrit për të mbledhur informacion shtesë rreth sipërfaqes dhe atmosferës së planetit. Nënshkrimet spektrale, duke përfshirë luginat e thella të njohura si tipare thithëse, të ujit, dioksidit të karbonit dhe monoksidit të karbonit zbulohen lehtësisht me Webb.

Shkencëtarët gjithashtu tani mund të gjurmojnë lehtësisht burimet e çdo gjurmë gazi që ata vërejnë.

"Gjuetia për këto specie të veçanta [kimike] dhe, përfundimisht, identifikimi i burimeve të këtyre specieve është një punë që mund të bëhet në një mënyrë shumë më premtuese me teleskopin Webb", tha Liuzzi.

Ekipi i Marsit do të përdorë këto imazhe dhe të dhëna spektroskopike për të eksploruar dallimet rajonale në të gjithë planetin dhe për të kërkuar për gjurmë gazesh në atmosferë, duke përfshirë metanin dhe klorurin e hidrogjenit./Motilokal.com