Rezulton se, pasi kemi ndotur planetin tonë, ne tani po ndotim hapësirën. Mijëra copa mbeturinash nga satelitët e prishur, përforcuesit e raketave dhe testet e armëve që kemi nisur gjatë viteve kanë ngecur në orbitë, duke krijuar rrëmujë, e cila jo vetëm mund të përplaset me satelitët aktivë që na duhen për monitorimin e Tokës, por edhe të lëshojnë kimikate të dëmshme në atmosferë ndërsa digjen me rihyrjen, duke varfëruar shtresën e ozonit, si dhe duke krijuar potencialisht probleme për lëshimet e ardhshme dhe eksplorimin e hapësirës.

Siç tregon grafiku ynë, shumica e mbeturinave hapësinore vijnë nga tre vende: Rusia, SHBA dhe Kina. Nëntorin e kaluar, Rusia hodhi në erë një nga satelitët e saj të vjetër duke përdorur një armë anti-satelitore (ASAT), duke dërguar mijëra pjesë mbeturinash në orbitë dhe rrezikoi të godiste Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës. Fondacioni Secure World vlerëson se të paktën 16 teste të armëve ASAT që krijojnë mbeturina janë kryer deri më sot, më të dëmshmet e kryera nga Kina në vitin 2007, pasi vendi rrëzoi një nga satelitët e vet, duke krijuar rreth 3,000 copë mbeturinash. Megjithatë, ishin SHBA që krijuan testin e parë ASAT, në vitet 1950, dhe sipas Data Center Dynamics, që atëherë ka kryer të paktën tre teste ASAT për krijimin e mbeturinave; dy në mesin e viteve 1980 dhe një në 2008.

Sipas OECD, heqja aktive e mbeturinave përballet me disa “sfida teknologjike, gjeopolitike dhe ekonomike”. Prodhimi dhe lëshimi i automjeteve për heqjen e mbeturinave është i shtrenjtë dhe, nëse shkon keq, ekziston rreziku i thjesht i krijimit të mbeturinave të tjera. Në krye të kësaj, analistët e OECD shpjegojnë: “riheqja e mbeturinave mund të përfshijë ndarjen e të dhënave potencialisht të ndjeshme rreth dizajnit të objektit të mbeturinave që mund të përfshijnë sigurinë kombëtare, politikën e jashtme, pronësinë intelektuale, etj. Prandaj, vendet realisht do të kufizoheshin në heqjen e tyre satelitët ose ato të aleatëve të ngushtë ushtarakë”.

Përkundër kësaj, një sërë misionesh hapësinore janë planifikuar gjatë viteve të ardhshme, duke përfshirë ClearSpace-1 të Agjencisë Evropiane të Hapësirës dhe misionin Japonez për Heqjen Tregtare të Mbetjeve (CRD2). Sipas OECD, zgjidhjet e mundshme për të cilat po punohet përfshijnë laser në hapësirë ose në tokë për të "shtypur" objektet nga rruga, si dhe mundësinë për të krijuar një "atmosferë artificiale" për të devijuar orbitën e saj.

Analistët e organizatës përfundojnë: "Përveç të gjitha pengesave ligjore, teknologjike dhe ekonomike, këto qasje varen nga një aftësi shumë më e saktë e ndërgjegjësimit të situatës hapësinore dhe gjurmimit të hapësirës sesa ekziston sot."

Me sa duket, çështja e mbeturinave hapësinore do të duhet të zgjidhet së shpejti pasi kompani të tilla si Boeing Co dhe SpaceX të nisin rreth 65,000 anije kozmike në orbitën e ulët të Tokës, duke rritur gjasat për më shumë përplasje dhe madje edhe mbeturina të tjera në të ardhmen./Motilokal.com