Gjitarët detarë si balenat dhe delfinët kalojnë gjithë jetën e tyre në det. Njësoj si qeniet e tjera edhe këta gjitarë një pjesë të jetës së tyre e kalojnë në gjumë. Pra, si mund të flenë dhe të mos mbyten?

Mënyra se si ata flenë është interesante dhe e pazakontë. Zakonisht pushojnë të qetë në ujë vertikalisht ose horizontalisht duke i ngjarë një trungu që noton në sipërfaqen e ujit.

Balenat dhe delfinët e rinj pushojnë, hanë dhe flenë ndërsa nëna e tyre noton, duke i tërhequr dhe duke fjetur në të njëjtën kohë duke mos ndaluar notin sepse të vegjlit e saj do te fillojnë të fundosen për shkak se nuk kanë yndyrë të mjaftueshme trupore ose llak për të notuar lehtë.

Gjatë gjumit, delfini mbyll vetëm gjysmën e trurit të tij, së bashku me syrin e kundërt. Gjysma tjetër e trurit qëndron zgjuar në një nivel të ulët vigjilence. Kjo anë e vëmendshme përdoret për të parë grabitqarët, pengesat dhe kafshët e tjera.

Pas afërsisht dy orësh, kafsha do ta ndryshojë këtë proces, duke pushuar anën aktive të trurit dhe duke zgjuar gjysmën e pushuar.

Nëse keni qenë ndonjëherë kurioz se çfarë roli ka vrima e hapur në kurrizin e këtyre gjitarëve, përgjigjen e keni më poshtë.

Për të shmangur mbytjen gjatë gjumit, është thelbësore që gjitarët detarë të ruajnë kontrollin e vrimës së tyre. Vrima e fryrjes është një përplasje e lëkurës që mendohet se hapet dhe mbyllet nën kontrollin vullnetar të kafshës.

Edhe pse ende një çështje diskutimi, shumica e studiuesve mendojnë se për të marrë frymë, një delfin ose balenë duhet të jetë i vetëdijshëm dhe vigjilent për të kuptuar se vrima e tij e fryrjes është në sipërfaqe.

Njerëzit, natyrisht, mund të marrin frymë ndërsa mendja e vetëdijshme është në gjumë; mekanizmat tanë nënndërgjegjeshëm kanë kontrollin e këtij sistemi të pavullnetshëm. Por të pajisura me një sistem të frymëmarrjes vullnetare, balenat dhe delfinët duhet të mbajnë vigjilent një pjesë të trurit për të shkaktuar çdo frymëmarrje.

Metoda të tjera i ndihmojnë gjitarët detarë të mbajnë frymën e tyre më gjatë se sa llojet e tjera të gjitarëve. Gjitarët detarë mund të marrin më shumë ajër me çdo frymëmarrje, pasi mushkëritë e tyre janë proporcionalisht më të mëdha se ato të njerëzve. Përveç kësaj, ata shkëmbejnë më shumë ajër me çdo frymëmarrje dhe nxjerrje. Qelizat e tyre të kuqe të gjakut gjithashtu bartin më shumë oksigjen. Dhe kur zhyten, gjaku i gjitarëve detarë udhëton vetëm në pjesët e trupit që kanë nevojë për oksigjen, zemra, truri dhe muskujt e notit.

Në fakt është e rrallë që një gjitar detar të "mbytet", pasi ata nuk do të thithin nën ujë; por ato mbyten nga mungesa e ajrit. Të lindurit nën ujë mund të shkaktojë probleme për të porsalindur e balenave dhe delfinëve. Është prekja e ajrit në lëkurë që shkakton frymëmarrjen e parë, vendimtare. Dhe nekropsitë ndonjëherë tregojnë se një kafshë nuk del kurrë në sipërfaqe për të marrë frymën e parë të ajrit. I njëjti problem mund të ndodhë kur një kafshë kapet në një rrjetë peshkimi. Nëse nuk arrin të arrijë në sipërfaqe, ose nëse është në panik, kafsha mund të zhytet më thellë, ku nuk do të jetë në gjendje të marrë frymë dhe të mbytet.

Natyrisht, gjumi i sigurt në det mund të përbëjë probleme, por sistemi i gjitarëve detarë i ka trajtuar ato.

/Motilokal.com