Vrima vjetore e ozonit në Antarktidë arriti një sipërfaqe mesatare prej 23.2 milionë kilometra katrorë midis 7 shtatorit 2022 dhe 13 tetorit 2022. Kjo zonë e varfëruar e shtresës së ozonit mbi Polin e Jugut ishte pak më e vogël se mesatarja për të njëjtën periudhë të vitit të kaluar dhe në përgjithësi vazhdoi tendenca e përgjithshme e tkurrjes viteve të fundit.

"Me kalimin e kohës, po bëhet përparim i qëndrueshëm dhe vrima po bëhet më e vogël", tha shkencëtari Paul Newman nga NASA.

“Ne shohim disa lëkundje pasi ndryshimet e motit dhe faktorë të tjerë bëjnë që numrat të lëvizin pak nga dita në ditë dhe nga java në javë. Por në përgjithësi, ne e shohim atë në rënie gjatë dy dekadave të fundit. Eliminimi i substancave që shkatërrojnë ozonin përmes Protokollit të Montrealit po zvogëlon vrimën.”

Shtresa e ozonit, pjesa e stratosferës që mbron planetin tonë nga rrezet ultravjollcë të Diellit, hollohet për të formuar një "vrimë ozoni" mbi Polin e Jugut çdo shtator. Format kimikisht aktive të klorit dhe bromit në atmosferë, që rrjedhin nga përbërjet e prodhuara nga njeriu, ngjiten në retë polare në lartësi të madhe çdo dimër jugor. Klori dhe bromi reaktiv më pas nisin reaksione shkatërruese të ozonit ndërsa Dielli lind në fund të dimrit në Antarktidë.

Studiuesit në NASA dhe NOAA zbulojnë dhe matin rritjen dhe ndarjen e vrimës së ozonit me instrumente në bordin e satelitëve Aura, Suomi NPP dhe NOAA-20.

Më 5 tetor 2022, satelitët vëzhguan një vrimë maksimale njëditore të ozonit prej 26.4 milionë kilometra katrorë, pak më e madhe se vitin e kaluar. Harta në krye të kësaj faqe tregon madhësinë dhe formën e vrimës së ozonit mbi Polin e Jugut në atë ditë.

Kur dielli polar lind, shkencëtarët e NOAA-s bëjnë matje edhe me një spektrofotometër Dobson, një instrument optik që regjistron sasinë totale të ozonit midis sipërfaqes dhe skajit të hapësirës e njohur si vlera totale e ozonit në kolonë. Në nivel global, mesatarja totale e kolonës është rreth 300 Njësi Dobson.

Më 3 tetor 2022, shkencëtarët regjistruan një vlerë totale të ozonit në kolonën më të ulët prej 101 Njësi Dobson mbi Polin e Jugut. Në atë kohë, ozoni mungonte pothuajse plotësisht në lartësitë midis 14 dhe 21 kilometrave, një model shumë i ngjashëm me vitin e kaluar.

Disa shkencëtarë ishin të shqetësuar për ndikimet e mundshme stratosferike nga shpërthimi i janarit 2022 të vullkanit Hunga Tonga-Hunga Ha'apai.

Shpërthimi i malit Pinatubo i vitit 1991 lëshoi sasi të konsiderueshme të dioksidit të squfurit që përforcoi shterimin e shtresës së ozonit. Megjithatë, asnjë ndikim i drejtpërdrejtë nga Hunga Tonga nuk është zbuluar në të dhënat stratosferike të Antarktidës.

/Motilokal.com