Kombet kanë rënë dakord të mbrojnë një të tretën e planetit deri në vitin 2030 në një marrëveshje "historike" që synon mbrojtjen e biodiversitetit.

Do të ketë gjithashtu objektiva për mbrojtjen e ekosistemeve jetike si pyjet e shiut dhe ligatinat dhe të drejtat e popujve indigjenë.

Marrëveshja në samitin COP15 të OKB-së për biodiversitetin në Montreal të Kanadasë, erdhi herët në mëngjesin e së hënës.

Samiti ishte zhvendosur nga Kina dhe ishte shtyrë për shkak të Covid.

Kina, e cila ishte ende në krye të takimit, hodhi poshtë marrëveshjen, pavarësisht një kundërshtimi të minutës së fundit nga Republika Demokratike e Kongos.

Pikat kryesore të marrëveshjes përfshijnë:

Ruajtja, përmirësimi dhe restaurimi i ekosistemeve, duke përfshirë ndalimin e zhdukjes së specieve dhe ruajtjen e diversitetit gjenetik.

"Përdorimi i qëndrueshëm" i biodiversitetit, në thelb duke siguruar që speciet dhe habitatet mund të ofrojnë shërbimet që ofrojnë për njerëzimin, si ushqimi dhe uji i pastër.

Sigurimi që përfitimet e burimeve nga natyra, si ilaçet që vijnë nga bimët, të ndahen në mënyrë të drejtë dhe të barabartë dhe që të drejtat e popujve indigjenë të mbrohen.

Pagesa dhe vendosja e burimeve në biodiversitet: Sigurimi që paratë dhe përpjekjet për ruajtje të arrijnë atje ku nevojiten.

Samiti në Montreal ishte konsideruar si një "shansi i fundit" për ta vënë natyrën në rrugën e rimëkëmbjes. Gjatë gjithë bisedimeve pati ndarje mbi forcën e ambicies dhe mënyrën e financimit të planeve.

Një pikë e madhe ngecjeje ishte se si të financoheshin përpjekjet e ruajtjes në pjesët e globit që strehojnë disa nga biodiversiteti më i shquar në botë.

Biodiversiteti i referohet të gjitha gjallesave të Tokës dhe mënyrës se si ato janë të lidhura në një rrjet kompleks të jetës që mbështet planetin.

Një tekst i ri i marrëveshjes u publikua nga Kina të dielën.

Delegatët mblodhën një seancë të plotë të samitit herët në mëngjes të hënën pas disa orësh vonesa, por më pas ranë dakord për tekstin.

Presidenti i COP15, Ministri Huang Runqui, e deklaroi marrëveshjen të miratuar pavarësisht kundërshtimeve nga Republika Demokratike e Kongos, e cila tha se nuk mund ta mbështeste marrëveshjen.

Georgina Chandler, këshilltare e lartë e politikës ndërkombëtare për Shoqërinë Mbretërore për Mbrojtjen e Zogjve tha se njerëzit dhe natyra duhet të jenë më mirë falë marrëveshjes së arritur në Montreal.

"Tani qeveritë, kompanitë dhe komunitetet duhet të kuptojnë se si do të ndihmojnë që këto angazhime të bëhen realitet."

Sue Lieberman e Shoqërisë së Ruajtjes së Kafshëve të Egra tha se marrëveshja ishte një kompromis dhe megjithëse kishte disa elementë të mirë, ajo mund të kishte shkuar më tej "për të transformuar vërtet marrëdhëniet tona me natyrën dhe për të ndaluar shkatërrimin tonë të ekosistemeve, habitateve dhe specieve".

Marrëveshja pason disa ditë negociatash intensive. Të shtunën, ministrat mbajtën fjalime plot pasion rreth nevojës për të rënë dakord për qëllime të qarta për ta vënë natyrën në rrugën drejt rimëkëmbjes deri në fund të dekadës.

"Natyra është anija jonë. Ne duhet të sigurojmë që ajo të qëndrojë në det", tha komisioneri i BE për Mjedisin, Oqeanet dhe Peshkimin, Virginijus Sinkevicius.

Shkencëtarët kanë paralajmëruar se me pyjet dhe kullotat që humbasin me ritme të papara dhe oqeanet nën presionin e ndotjes, njerëzit po e shtyjnë Tokën përtej kufijve të sigurt.

Kjo përfshin rritjen e rrezikut të sëmundjeve, si SARs CoV-2, Ebola dhe HIV, që përhapen nga kafshët e egra në popullatat njerëzore.

Një pikë kyçe pengese ka qenë financa. Në jehonën e samitit të klimës, COP 27, në Egjipt, disa vende kanë bërë thirrje për krijimin e një fondi të ri për të ndihmuar në ruajtjen e biodiversitetit, por kjo u refuzua nga të tjerët.

/BBC/Motilokal.com