Pavarësisht nëse i frikësoheni motit me erë ose prisni mëngjeset e freskëta. Dimri është një periudhë magjepsëse e vitit. Zbuloni tetë fakte interesante rreth dimrit.

1. Dimri 

Ka dy data të ndryshme kur mund të thuhet se fillon dimri, varësisht nëse i referohemi dimrit meteorologjik apo astronomik.

Dimri astronomik përcaktohet nga orbita e Tokës rreth Diellit dhe fillon në solsticin dimëror, i cili bie më 21 ose 22 dhjetor.

Megjithatë, gjatë regjistrimit dhe krahasimit të të dhënave klimatike, është e rëndësishme të caktohen data që mund të krahasohen dhe për këtë arsye përdoret një datë fikse e 1 dhjetorit për të shënuar fillimin e dimrit meteorologjik.

2. Toka është më afër Diellit në dimër

Ju mund të habiteni kur të dini se në hemisferën veriore Toka është më afër Diellit gjatë dimrit.

Rreth 3 janarit, Toka arrin perihelion (peri që do të thotë "afër" dhe helion që do të thotë "diell") dhe Toka është 1.6 milion kilometra më afër Diellit sesa në aphelion (rreth 5 korrikut kur Toka është më e largët nga Dielli).

Distanca e Tokës nga Dielli nuk është ajo që shkakton stinët, por ndikon në gjatësinë e tyre. Rreth perihelionit, Toka po lëviz rreth 1 kilometër në sekondë më shpejt se në aphelion, gjë që rezulton në dimrin 5 ditë më të shkurtër se vera.

3. Rrënjët e dimrit

Fjala dimër vjen nga gjermanishtja Wintar e cila nga ana tjetër rrjedh nga rrënja wed që do të thotë 'i lagësht' ose ujë', dhe kështu nënkupton një sezon të lagësht.

Në kulturat anglo-saksone, vitet numëroheshin nga dimrat, kështu që një person mund të thuhet se është '2 dimëror'. Dita e parë e dimrit ishte gjithashtu me rëndësi simbolike e quajtur Vetrardag dhe binte relativisht herët në vitin midis 10 dhe 16 tetorit.

4. Bora e lagësht kundrejt borës së thatë

E keni pyetur ndonjëherë veten pse ndonjëherë bora ngjitet së bashku dhe ndonjëherë është pluhur dhe e lirshme? Arsyeja për këtë qëndron në udhëtimin e flokëve të borës teksa bie nëpër atmosferë.

Flokët e borës që bien në një atmosferë të thatë dhe të freskët do të jenë të vogla dhe pluhur dhe nuk do të ngjiten së bashku. Ne e quajmë këtë borë të thatë, është ideale për ski, por jo për të ndërtuar një dordolec bore.

Flokët e borës që formojnë borën e lagësht do të kenë rënë përmes temperaturave pak më të ngrohta se 0 °C. Ndërsa bien, flokët e borës shkrihen pak rreth skajeve dhe ngjiten së bashku për të formuar thekon të mëdhenj e të rëndë. Këto ngjiten lehtësisht dhe janë më të mirat për një luftë me topa bore dhe për të bërë dordolec bore.

5. Vizioni i drerit

Disa drerë që jetojnë mbi Rrethin Arktik jetojnë në errësirë të plotë për disa javë të vitit.

Për t'u përshtatur me këtë, një zonë e vogël e indeve prapa retinës e quajtur tapetum lucidum ndryshon ngjyrën nga një ngjyrë e artë në muajt e verës në blu në dimër. Kjo i lejon sytë e drerit të zbulojnë dritën ultravjollcë dhe të shohin në errësirë.

6. Sa ujë ka në borë?

Sasia e saktë e ujit që përmban bora mund të ndryshojë shumë në varësi të mënyrës se si u formua bora, por si një mesatare e përgjithshme, çdo 12 cm borë do të siguronte 1 cm ujë.

7. Efekte fizike në dimër

Ndryshimet e klimës gjatë stinës së dimrit kanë efekte mbi shëndetin tonë. Sipas shkencës i ftohti mund të prekë një sërë aspektesh si ndjeshmëria për të patur migrenë. Po ashtu është vërtetuar se ka njerëz që kanë dhimbje koke si pasojë e ndjeshmërisë ndaj temperaturave.

8. Cilat janë efektet psikologjike gjatë stinës së dimrit?

Shkenca ka gjetur një lidhje mes dimrit dhe depresionit. Arsyet mund të jenë të ndryshme si zvogëlimi i dritës diellore që bën që ora e brendshme e trupit të ndërpritet duke i dhënë hapësirë ndjenjave të depresionit. Ndryshimi i stinëve ndërpret ekuilibrin e niveleve të melatoninës në organizëm që luan një rol kyç gjatë gjumit dhe humorit. Një e dhënë befasuese është se mendimet e dhunshme zvogëlohen gjatë dimrit, nivelet e dhunës dhe agresionit janë më të larta në klimat e nxehta.

9. A e dini pse kur bie borë bën më pak ftohtë?

E ndiejmë që sa herë që bie borë, themi u zbut moti. E kemi këtë ndjesi edhe pse mjedisi duket më i këndshëm kur ka borë. Kjo rezulton se flluskat e dëborës të formuar nga kristale akulli dhe thithin avullin dhe bien. Ky avull sapo është kthyer në akull dhe kalimi nga gjendja e avullt në të ngurtë çliron nxehtësi. Kështu që sa herë bie borë prodhohet nxehtësi në atmosferë.

10. Si ndikon i ftohtit në shëndetin e njeriut?

Dimri është shkaktari kryesor i viruseve. Shumë studime tregojnë që viruset shumohen më me shumë shpejtësi në mjedise më të freskëta.

/Motilokal.com