Në vitin 2011, Japonia u godit nga një cunam shkatërrues që vrau rreth 18,500 njerëz dhe që atëherë vendi është përkushtuar për të parandaluar pasojat të ngjashme në të ardhmen. Hulumtimi nga Laboratori Shkencës i Parashikimit RIKEN përfshin mësimin e makinerive me qëllim të parashikimit të saktë të ndikimit të një cunami në më pak se një sekondë.

"Avantazhi kryesor i metodës sonë është shpejtësia e parashikimit, e cila është vendimtare për paralajmërimin e hershëm. Modelet konvencionale të cunamit bëjnë parashikime pas 30 minutash, që është shumë vonë. Modeli ynë e bën këtë shumë më shpejt", tha studiuesi Iyan Mulia.

Për të arritur këtë, në bregdet u instalua rrjeti më i madh i sensorëve në botë, i cili monitoron lëvizjen e dyshemesë së oqeanit. Rreth 150 stacione në det të hapur përbëjnë këtë rrjet dhe punojnë së bashku për të siguruar paralajmërimin e hershëm të cunamit. Për të arritur efikasitet, të dhënat e mbledhura nga sensorët duhet të përkthehen në lartësitë dhe shtrirjet e cunamit përgjatë bregdetit. Kjo zakonisht kërkon zgjidhjen e një sërë ekuacionesh, të cilat mund të zgjasin rreth 30 minuta në një kompjuter standard. Është e qartë se njerëzit nuk kanë kohë të mjaftueshme për të evakuuar në atë rast.

Prandaj, modeli RIKEN i Inteligjencës Artificiale  është thelbësor për shpëtimin e jetëve pasi u jep njerëzve të paktën gjysmë ore fillimi përpara se të godasë cunami. Ekipi RIKEN "trajnoi" sistemin e tij të mësimit të makinerive duke përdorur më shumë se 3000 cunami të krijuara nga kompjuteri dhe e testoi atë në 480 skenarë të tjerë, si dhe tre cunami të vërtetë. Modeli i tyre mund të funksionojë në rastin e të gjitha fatkeqësive natyrore ku koha është thelbësore.

Në vitin 2021, në bashkëpunim me Fujitsu, RIKEN zhvilloi një mjet të fuqishëm të Inteligjencës Artificiale për parashikimin e përmbytjeve të shkaktuara nga cunami. Në këtë rast është përdorur Fugaku, superkompjuteri më i shpejtë në botë. Edhe pse modeli kërkonte fuqinë e madhe të Fugakut për "stërvitje", ai ishte projektuar për t'u përdorur nga kompjuterë standardë që mund të bëjnë parashikime në sekonda.

Një vit më parë, studiuesit shpikën një metodë të re që zbulon cunamin duke përdorur fusha magnetike, të cilat krijohen nga lëvizja e tyre nëpër ujë. Këto fusha magnetike mund të zbulohen disa minuta përpara se të ngrihet niveli i detit, duke rezultuar në kohë shtesë për të reaguar dhe për të shpëtuar jetë.

Të dyja shpikjet janë mbresëlënëse, por ende nuk mund të konkurrojnë me teknologjinë e RIKEN. Megjithatë, metoda aktualisht është e saktë vetëm për cunami të mëdha prej më shumë se 1.5 metra. Mulia dhe ekipi i tij tani po punojnë për të përmirësuar saktësinë e teknologjisë edhe në cunami më të vogla.

/Motilokal.com