Ndërsa njerëzit po merren me termostatin e planetit, shkencëtarët po bashkojnë historinë e Grenlandës duke shpuar bërthama akulli për të analizuar se si kriza klimatike ka ndikuar në vendin ishull gjatë viteve. Sa më poshtë që shponin, aq më tej ktheheshin në kohë, duke i lejuar ata të ndanin se cilat luhatje të temperaturës ishin të natyrshme dhe cilat ishin të shkaktuara nga njeriu.
Pas vitesh kërkimesh mbi shtresën e akullit të Grenlandës, të cilën CNN e vizitoi kur u shpuan bërthamat, shkencëtarët raportuan të mërkurën në revistën Nature se temperaturat atje kanë qenë më të ngrohtat në të paktën 1000 vitet e fundit.
Dhe ata zbuluan se midis 2001 dhe 2011, ishte mesatarisht 1.5 gradë Celsius më e ngrohtë se sa ishte gjatë shekullit të 20-të.
Autorët e raportit thanë se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njerëzit luajtën një rol të rëndësishëm në rritjen dramatike të temperaturave në rajonin kritik të Arktikut, ku shkrirja e akullit ka një ndikim të konsiderueshëm global.
“Grenlanda është kontribuuesi më i madh aktualisht në ngritjen e nivelit të detit”, ka thënë për CNN Maria Hörhold, autorja kryesore e studimit nga Instituti Alfred Wegener.
“Dhe nëse vazhdojmë me emetimet e karbonit siç bëjmë tani, atëherë deri në vitin 2100, Grenlanda do të ketë kontribuar deri në 50 centimetra në ngritjen e nivelit të detit dhe kjo do të prekë miliona njerëz që jetojnë në zonat bregdetare”.
“Stacionet” e motit përgjatë skajit të shtresës së akullit të Grenlandës kanë zbuluar se rajonet e saj bregdetare po ngrohen, por kuptimi i shkencëtarëve për efektet e rritjes së temperaturave atje ishte i kufizuar për shkak të mungesës së vëzhgimeve afatgjata.
Andaj, të kuptuarit e së kaluarës, tha Hörhold, është e rëndësishme për t’u përgatitur për pasojat e ardhshme
“Nëse doni të deklaroni se çka është ngrohja globale, duhet të dini se cili ishte ndryshimi natyror përpara se njerëzit të ndërvepronin me atmosferën”, tha ajo. "Për këtë, ju duhet të shkoni në të kaluarën, në epokën para-industriale, kur njerëzit nuk kanë lëshuar [dioksid karboni] në atmosferë."
Gjatë kohës para-industriale, nuk kishte stacione meteorologjike në Grenlandë që mblidhnin të dhëna për temperaturën si sot. Kjo është arsyeja pse shkencëtarët u mbështetën në të dhënat e paleoklimës, të tilla si bërthamat e akullit, për të studiuar modelet e ngrohjes së rajonit. Analiza e fundit e fortë e bërthamës së akullit në Grenlandë përfundoi në vitin 1995 dhe ato të dhëna nuk zbuluan ngrohjen pavarësisht se ndryshimi i klimës tashmë është i dukshëm diku tjetër, tha Hörhold.
“Me këtë zgjatje deri në vitin 2011, ne mund të tregojmë se, “Epo, në të vërtetë ka ngrohje”, shtoi ajo. “Tendenca e ngrohjes ka ekzistuar që nga viti 1800, por ne patëm ndryshueshmërinë e fortë natyrore që e ka fshehur këtë ngrohje.”
Studimet e fundit tregojnë se rajoni i Arktikut është ngrohur katër herë më shpejt se pjesa tjetër e planetit.
Ngrohja e konsiderueshme në shtresën e akullit të Grenlandës është afër një pike kthese, thonë shkencëtarët, e cila mund të shkaktojë shkrirje katastrofike. Grenlanda mban mjaft akull saqë nëse i gjithë shkrihet, mund të ngritë nivelet globale të deteve me afërsisht 24 metra, sipas NASA-s.
Megjithëse studimi mbuloi vetëm temperaturat deri në vitin 2011, Grenlanda ka parë ngjarje ekstreme që atëherë. Në vitin 2019, një pranverë e papritur e nxehtë dhe një valë e nxehtë e korrikut shkaktuan shkrirjen e pothuajse të gjithë sipërfaqes së akullit, duke derdhur afërsisht 532 miliardë ton akull në det. Si rezultat, niveli global i detit do të rritet me 1.5 milimetra, raportuan më pas shkencëtarët. Më pas, në vitin 2021, ra shi në majën e Grenlandës, për herë të parë në rekord.
/Motilokal.com
