Sipas disa vlerësimeve, oqeanet, të cilët përmbajnë 97% të ujit të botës, e mbajnë Tokën gjallë. Mbi një miliard njerëz mbështeten tek oqeanet si burimi kryesor i proteinave dhe ne varemi prej tyre për të kontrolluar klimën tonë dhe për të thithur CO2. Besohet se një pjesë e madhe e mbeturinave plastike që nuk shkojnë në një vendgrumbullim apo mjete të tjera të depozitimit të mbetjeve, përfundon në oqeane. Një çështje kryesore që dëmton ekosistemin detar është ndotja nga plastika. Kjo rrezikon shëndetin e oqeanit, kafshët e egra detare, shëndetin e njerëzve, sigurinë, cilësinë e ushqimit, turizmin bregdetar dhe shkakton ndryshime klimatike.

Edhe pse mund të jetë e vështirë të vlerësohet sasia e saktë e plastikës në oqeane, studimi më i madh deri më sot vlerëson se ka 5 trilion grimca plastike notojnë në ujë. Sasi masive plastike janë mbledhur përtej oqeanit, madje edhe në rajone të thella të detit që dikur besohej se nuk shqetësoheshin nga njerëzit.

Paqësori verior mban rreth 2 trilion copa plastike, Indian 1.3 trilion, Atlantiku i Veriut 930 miliardë, Paqësori Jugor 491 miliardë, Atlantiku i Jugut 297 miliardë.

Sasia e ndotjes plastike në oqeanet tona peshon deri në 268,000 ton, ose 38,000 elefantë afrikanë. Plastika u nda në tre madhësi nga studiuesi i oqeanit Marcus Eriksen dhe ekipi i tij: mikroplastikë (4,75 milimetra e më pak), mesoplastikë (4,75 deri në 200 mm) dhe makroplastikë (mbi 200 mm). Deri në vitin 2040,29 milionë ton metrikë mbeturina plastike parashikohen të hyjnë në oqeane çdo vit, gati trefishuar nivelin e sotëm.

Si përfundon plastika në oqeane? 

Plastika që hidhni mund të përfundojë në oqeane, edhe nëse jetoni qindra kilometra nga bregu. Pasi në oqean, plastika shpërbëhet shumë ngadalë, duke formuar fragmente mikroskopike të njohura si mikroplastikë që mund të hyjnë në zinxhirin ushqimor detar dhe të bëjnë një dëm të madh për speciet detare. Rreth 80% e ndotjes plastike në botë vlerësohet se vjen nga përdorimi i tokës dhe 20% nga anijet detare. Plastika është kryesisht e vështirë e dallueshme. Rruazat e vogla të përdorura në produktet kozmetike si pasta e dhëmbëve dhe larjet e fytyrës janë ndër më të njohurat. Për më tepër, plastika që hidhni përfundon në një deponi. Plastika shpesh hidhet në erë kur plehrat dërgohen në vendgrumbullime, sepse janë shumë të lehta. Nga atje, ai përfundimisht mund të bllokojë kanalet dhe të depërtojë lumenjtë dhe detin në këtë mënyrë.

Si ndikon në jetën e egër?

Sipas Kombeve të Bashkuara, të paktën 800 lloje janë prekur nga mbetjet detare në mbarë botën dhe deri në 80% e këtyre mbeturinave janë plastike. Përveç grumbullimit në oqeane, plastika është materiali që dëmton më shumë jetën detare. Peshqit, zogjtë e detit dhe kafshët detare lëndohen ose vriten nga mbeturinat plastike në oqeane. Në nivel global, ndotja detare nga plastika ka pasur një ndikim në të paktën 267 lloje, duke përfshirë 86% të të gjitha llojeve të breshkave të detit, 44% të të gjitha llojeve të shpendëve të detit dhe 43% të të gjitha llojeve të gjitarëve.

Shpesh, gjatë kërkimit të ushqimit, pjesët e plastikës hyjnë në stomakun e zogjve ku ajo mbetet e patretur dhe shkakton probleme shëndetësore te zogu.

Për shkak të ndotjes së përhapur plastike në shumë plazhe, ka një ulje të shkallës së riprodhimit të breshkave për shkak të temperaturës së ndryshuar të rërës ku ndodh inkubacioni. Për më tepër, mbeturinat plastike vrasin deri në një milion zogj deti në vit. Ashtu si breshkat e detit, zogjtë e detit konsumojnë plastikë, ajo zë hapësirë në stomakun e tyre dhe herë pas here mund të rezultojë në kequshqyerje. Shumë zogj detarë janë zbuluar të ngordhur me këtë material në stomak. Shkencëtarët parashikojnë se deri në vitin 2050, 99% e të gjitha llojeve të shpendëve të detit do të kenë konsumuar plastikë, nga vlerësimi aktual prej 60%.

Në fund, bëhet fjalë për ne. Pavarësisht nëse kemi ndërmend të hedhim mbeturina apo jo, ekziston gjithmonë rreziku që plastika që hedhim të përfundojë në det. Deri në vitin 2050, shkencëtarët parashikojnë që pesha e plastikës së oqeanit do të jetë më shumë se pesha totale e të gjithë peshqve në dete, nëse nuk ndërmerren veprime të menjëhershme për të adresuar këtë çështje të rëndësishme. Hapat e vegjël çojnë në ndryshime të mëdha dhe secili prej nesh mund të ndryshojë botën.

/Motilokal.com