Shkencëtarët kanë parë të habitur dhe të shqetësuar se si temperaturat e oqeanit janë rritur në mënyrë të vazhdueshme gjatë disa viteve të fundit.

Oqeanet kanë qenë në rekord me temperatura të ngrohta për katër vitet e fundit, raportuan shkencëtarët në janar. Më pas, në mes të marsit, klimatologët vunë re se temperatura globale e sipërfaqes së detit u ngjit në një nivel të ri.

Trendi i jashtëzakonshëm i shqetëson ekspertët për pasojat, veçanërisht pasi parashikimet thonë se El Niño është duke filluar nga kjo verë – dhe së bashku me të, vjen nxehtësia ekstreme, ciklonet e rrezikshme tropikale dhe një kërcënim i rëndësishëm për shkëmbinjtë e brishtë koralorë.

La Niña dhe El Niño janë dukuri natyrore në Oqeanin Paqësor tropikal; La Niña karakterizohet nga temperatura më të ftohta se mesatarja e oqeanit, ndërsa El Niño sjell temperatura më të ngrohta se mesatarja. Të dyja kanë ndikim të madh në mot në të gjithë globin. Dhe një kalim në El Niño pothuajse me siguri do të sjellë temperatura më të ngrohta globale.

Daniel Swain, një shkencëtar i klimës në Universitetin e Kalifornisë, Los Anxhelos, tha se tashmë ka një “tranzicion dramatik” nga La Niña në El Niño në Paqësorin tropikal.

Është e paqartë se sa i fortë do të jetë El Niño i ardhshëm, disa modele parashikojnë se mund të arrijë super-forcë, të tjerë sugjerojnë se do të jetë më i moderuar. Por ajo që është e qartë është se, të vendosura mbi ngrohjen globale të shkaktuar nga njeriu, shenjat tregojnë se El Niño sjell ndikime të rënda dhe të paprecedentë për shumë pjesë të botës.

Këtu janë gjashtë ekstreme të motit dhe klimës.

Bota mund të kalojë për herë të parë temperaturën 1.5 gradë Celsius 

El Niño, për herë të parë, mund ta shtyjë botën të kalojë 1.5 gradë Celsius të ngrohjes mbi nivelet para-industriale nga mesi deri në fund të viteve 1800.

Vendet u zotuan në Marrëveshjen e Parisit për Klimën për të kufizuar ngrohjen globale nën 2 gradë dhe mundësisht në 1.5 gradë, krahasuar me temperaturat para-industriale. Shkencëtarët e konsiderojnë ngrohjen 1.5 gradë si një pikë kyçe, përtej së cilës shanset e përmbytjeve ekstreme, thatësirës, zjarreve dhe mungesës së ushqimit mund të rriten në mënyrë dramatike.

Bota ka parë tashmë rreth 1.2 gradë ngrohje, pasi njerëzit vazhdojnë të djegin lëndë djegëse fosile dhe të prodhojnë ndotje që ngroh planetin. Dhe, pavarësisht tre viteve të ftohjes së La Niña, temperaturat janë rritur në nivele të rrezikshme.

Evropa pa verën e saj më të nxehtë në vitin 2022, me temperatura mbi 40 gradë Celsius dhe Pakistani e India përjetuan një valë të nxehtë, ku disa pjesë të vendit arritën më shumë se 49 gradë Celsius.

Mund të ketë më shumë shira që shkatërrojnë thatësirat 

Kalifornia ka parë një sulm shiu dhe bore në muajt e fundit. Kjo mund të intensifikohet gjatë El Niño.

Kalifornia tashmë përballet me kërcënime të mundshme përmbytjeje këtë pranverë, raportoi NOAA në mars, pasi bora rekord ra në Sierra dhe shiu i rrëmbyeshëm përmbyti pjesën tjetër të shtetit.

Sapo të fillojë El Niño, pjesa më e madhe e shtetit ka të ngjarë të shohë një shans të rritur për reshje shiu mbi normale me një rrezik në rritje të përmbytjeve, rrëshqitjeve të dheut dhe erozionit bregdetar, thanë ekspertët për CNN.

Thatësira, nxehtësia dhe zjarri mund të përforcohen

Në pjesë të tjera të botës, El Niño mund të përforcojë thatësirat, valët e të nxehtit të egër dhe zjarret e rrezikshme.

Afrika e Jugut dhe India janë në rrezik nga thatësira dhe nxehtësia ekstreme, siç janë vendet pranë Paqësorit Perëndimor, duke përfshirë Indonezinë, Australinë e vendet ishullore të Paqësorit si Vanuatu dhe Fixhi.

Përmbytjet e tij të fundit kanë rritur gjithashtu frikën për një sezon veçanërisht shkatërrues të

Ujërat e ngrohta të Oqeanit Paqësor mund të nxisin ciklonet dhe t’i bëjnë më të fortë 

Një nga gjurmët e para të El Niño, sipas Gottschalck, do të jetë e dukshme në ndryshimet në aktivitetin e ciklonit tropikal.

Ndryshe nga La Niña, El Niño tenton të reduktojë aktivitetin e stuhive në Atlantik, por krijon efektin e kundërt në Paqësor, ku ujërat e ngrohta mund të nxisin tajfune më intensivë.

"Ciklonet tropikale shpesh mund të formohen më tej në perëndim të pellgut dhe të mbeten më të fortë më gjatë dhe kështu ndikimet e mundshme në Hawaii rriten", tha Gottschalck. Kjo do të thotë "më shumë shanse për rënie në tokë dhe ndikime të drejtuara nga distanca, të tilla si dete më të forta e më të gjata, reshje të mëdha shiu."

Shkëmbinjtë koralorë mund të zbardhen në mënyrë katastrofike

El Niño është një ngrohës oqeani dhe uji më i ngrohtë është një lajm i keq për shkëmbinjtë koralorë.

Kur ato nxehen shumë, koralet do të pështyjnë algat që jetojnë brenda indeve të tyre, gjë që u siguron atyre ngjyrën dhe pjesën më të madhe të energjisë. Kjo bën që koralet të zbardhen në një fenomen të quajtur zbardhje. Ndërsa ata mund të rikuperohen nëse temperaturat përfundimisht ftohen, zbardhja i vë ata në rrezik më të lartë të urisë dhe vdekjes.

Një periudhë veçanërisht katastrofike e zbardhjes së koraleve ndodhi midis viteve 2014 dhe 2017, duke goditur çdo shkëmb të madh në tokë. Barriera e Madhe e Australisë pa gati 30 për qind të koraleve të saj të vdekur në një valë të nxehti detare rekord në vitin 201, e cila pasoi një El Niño shumë të fortë që filloi në 2015.

Akulli i Antarktidës mund të shkrihet më shumë

Akulli i Antarktidës tashmë është në telashe dhe El Niño mund ta përkeqësojë atë.

Në fillim të këtij viti, nivelet e akullit në kontinent ranë në nivele të ulëta rekord për herë të dytë në dy vjet, duke shkaktuar frikë se pas vitesh ulje-ngritje, tani mund të jetë në një prirje të pjerrët në rënie.

El Niño mund të ndihmojë në përshpejtimin e këtij procesi, sipas hulumtimeve të fundit, të cilat gjetën një lidhje midis forcës dhe shpeshtësisë së ngjarjeve të El Niño dhe shpejtësisë së shkrirjes së akullit të Antarktidës.

“Modelet që projektojnë një rritje më të madhe të El Niño-s prodhojnë sistematikisht një shkrirje më të shpejtë të shtresave të akullit sesa modelet që parashikojnë një ndryshim më të vogël në El Niño”, tha për CNN Wenju Cai, shkencëtar kryesor kërkimor në CSIRO, agjencia kombëtare e shkencës e Australisë.

Shkencëtarët po vëzhgojnë nga afër Antarktidën sepse mban një sasi kaq katastrofike uji në akullin e saj. Megjithëse shtresa e akullit të Antarktidës nuk ka gjasa të shkrihet plotësisht, ajo ka mjaft ujë në të për të rritur nivelin global të detit me 230 metra.

/Motilokal.com