Teleskopi hapësinor James Webb i NASA-s kapi detajet e mbetjes së njohur të supernovës, e cila ndodhet rreth 11,000 vite dritë nga Toka.

Cassiopeia A (Cas A), një nga mbetjet më të reja të supernovës në galaktikën e Rrugës së Qumështit, u formua 340 vjet më parë pas shpërthimit të një ylli masiv. Dhe ndërsa spektakli i zhdukjes së një ylli të madh është një ngjarje dramatike, mbetja e tij luan një rol të rëndësishëm në shpërndarjen e komponentëve kryesorë që çojnë në formimin e brezave të rinj të yjeve.

Për shkak të afërsisë me Tokën, Cas A është studiuar nga observatorë të shumtë, si në tokë ashtu edhe në hapësirë, duke përfshirë Observatorin e NASA-s me rreze X Chandra dhe teleskopin hapësinor Hubble. Megjithatë, vëzhgimet nga teleskopi James Webb ofrojnë pamjen më të detajuar të këtij spektakli qiellor.

Kamera NIRCam regjistroi Cas A në detaje dhe kështu siguroi një pasqyrë të përplasjes së materialit dhe gazit të nxjerrë nga ylli përpara shpërthimit të tij.

Imazhet me rezolucion të lartë do t'i lejojnë shkencëtarët të zhbllokojnë pasurinë e informacionit shkencor të fshehur në këto ngjyra të gjalla, duke u fokusuar veçanërisht në proceset dinamike që ndodhin brenda mbetjes së supernovës.

Fotoja e fundit, e ngjyrosur për të përfaqësuar filtrat e ndryshëm të kamerës NIRCam, zbulon aktivitete të ndryshme.

"Falë rezolucionit të NIRCam, ne mund të shohim se si ylli që po vdiste u shpërbë plotësisht kur shpërtheu, duke lënë pas filamente të ngjashme me copa të vogla xhami", tha Danny Milisavljević, udhëheqës i ekipit hulumtues në Universitetin Purdue.

“Është vërtet e mahnitshme që pas gjithë këtyre viteve që kemi kaluar duke studiuar Cas A, ne vetëm tani jemi duke zgjidhur detaje që na japin njohuri transformuese se si shpërtheu ky yll”, shtoi ai.

Ngjyrat e gjalla në foto, veçanërisht ngjyrat e ndezura portokalli dhe rozë e lehtë, tregojnë grumbujt që përbëjnë guaskën e brendshme të mbetjes së supernovës.

Sipas NASA-s, këto grupime gazi përbëhen nga squfuri, oksigjeni, argon dhe neoni i mbetur nga ylli. Ky gaz përmban një përzierje pluhuri dhe molekulash që do të kontribuojnë në zhvillimin e yjeve dhe planetëve të rinj.

Fotot e reja ilustrojnë disa karakteristika të tjera intriguese të supernovës, të tilla si "vrimat rrethore" në zonën e njohur si Përbindëshi i Gjelbër. Këto vrima janë të përcaktuara dobët në emetimin e bardhë dhe vjollcë.

Tipari i vendosur në këndin e poshtëm djathtas quhet Baby Cas A dhe i ngjan "pasardhësit të supernovës kryesore".

Ai ofron një pasqyrë magjepsëse në ndërveprimin kompleks të dritës dhe pluhurit, pasi mbetjet e shpërthimit të një ylli shtrihen deri te grimcat e ngrohta të largëta, duke bërë që kontrolli të shkëlqejë ndërsa ato ftohen.

Pamja e mprehtë e Webit për këtë supernovë është çelësi për t'u ofruar astronomëve njohuri të reja mbi pasojat e shpërthimit të yllit.

/Motilokal.com