Dallimi në gjatësi midis individëve femra dhe meshkuj në Evropën Veriore gjatë Neolitit të Hershëm (8,000-6,000 vjet më parë, bp) mund të jetë ndikuar nga faktorë kulturorë, sugjeron një punim i botuar në Nature Human Behavior. Gjetjet tregojnë se ndryshimet në gjatësi gjatë kësaj periudhe nuk mund të shpjegohen vetëm me faktorë gjenetikë dhe dietikë.

Kultura dhe shëndeti janë të lidhura në botën moderne; megjithatë, si ka evoluar kjo marrëdhënie është e paqartë. Gjatësia është një tregues i shëndetit dhe të qenit me gjatësi më të shkurtër se sa pritej bazuar në gjenetikë mund të tregojë faktorë të pafavorshëm mjedisor dhe/ose dietik. Hulumtimet e mëparshme kanë sugjeruar se njerëzit në Neolitik nuk e kanë arritur potencialin e tyre gjenetik të lartësisë, por se si kjo ndryshonte midis rajoneve dhe midis gjinive nuk dihet.

Duke përdorur ADN-në e lashtë, analizën e izotopeve të qëndrueshme (për të treguar dietën), paleopatologjinë (për të treguar gjendjen shëndetësore ) dhe matjet e skeletit, Samantha Cox dhe kolegët analizuan të dhënat nga 1,535 individë neolitikë të datuar nga 8,000 deri në 6,000 bp për të hetuar ndryshimet në lartësi dhe shkaqet e mundshme.

Skeletet ishin nga katër rajone të Evropës (Veri Qendrore, Jug Qendrore, Ballkan dhe Mesdhe) dhe seksi u klasifikua në bazë të seksit kromozomal ose morfologjisë skeletore. Autorët tregojnë se në Evropën Qendrore Veriore kishte stres të lartë mjedisor të të gjitha gjinive, por shtati femëror ishte i ulët pavarësisht rezultateve gjenetike identike me ato të individëve meshkuj.

Ata sugjerojnë se kjo mund të tregojë një preferencë kulturore që mbështeti rimëkëmbjen e meshkujve nga stresi. Në popullatat mesdhetare, dallimi midis gjinive është zvogëluar, gjë që sugjeron se nuk kishte një preferencë kulturore për mbrojtjen e individëve meshkuj nga ndikimet e stresit mjedisor.

Autorët sugjerojnë që rezultatet e tyre demonstrojnë rolin e faktorëve kulturorë dhe mjedisorë në nxitjen e dallimeve seksuale në shtat gjatë gjithë kohës, por pranojnë se analizat e tyre janë të kufizuara nga disponueshmëria e të dhënave arkeologjike.

/Motilokal.com