Uji që rrah furishëm kundër majës së Empire State Building tingëllon si materiali i filmave distopikë fantastiko-shkencor, por në realitet, nuk është aq e pamundur.

Në fakt, oqeanet tona kanë krijuar tashmë valë që ishin më të larta se disa nga monumentet më të famshme të botës. Cunami më i madh i regjistruar, i cili goditi Alaskën Juglindore në vitin 1958, ishte aq masiv sa efektet e tij mund të shihen ende nga hapësira, më shumë se gjashtë dekada më vonë.

Vala apokaliptike, e cila arriti 524 metra lartësi, depërtoi në fjordin e ngushtë të Gjirit Lituya pasi tërmeti 7.8 goditi një kufi tektonik të quajtur “Fair Weather Fault”. Sipas Observatorit të Tokës të NASA-s, tërmeti shkaktoi një rrëshqitje masive dheu që dërgoi 90 milionë tonë shkëmbinj të rrëzohen në gji.

Grusht shpërthyes

Dëshmitarët përshkruan se dëgjuan dhe ndjenë ndikimin shpërthyes teksa ajsbergu i copëtuar notoi qindra metra në ajër. Pastaj një mega cunam, i zbukuruar me copa të mëdha akulli, gjëmonte nëpër gji.

Një peshkatar, i quajtur Howard Swanson, dokumentoi se si varka e tij ishte ngritur aq lart në majë të një dallge, saqë ai shikoi poshtë një pyll me pemë poshtë tij.

Fatkeqësisht, çifti që po peshkonte kur u përplas muri i ujit nuk ishin aq me fat, varka e tyre u shkatërrua dhe asnjëri prej tyre nuk mbijetoi. Ekspertët besojnë se fenomeni shkatërrues, i cili vrau gjithsej pesë persona, është shkaktuar kryesisht nga rrëzimi i majës së malit.

Ndërsa tërmeti tronditi peizazhin përreth, ku pjesa me përmasa rreth 730 metra me 914 metra me 91 metra çau majën e shkëmbit, duke rënë 610 metra në gji.

[Foto: DJ Miller, Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara]

Edhe deri në 525 metra lartësi

"Në disa aspekte, kjo krijoi një reagim të ngjashëm me një asteroid që bie në ujë", shkroi Këshilli i Politikave Sizmike të Shteteve Perëndimore në një përmbledhje të katastrofës.

Për t'iu rikthyer imazhit të frymëzuar nga filmat e famshëm të Hollivudit, ai është 82 metra më i lartë se Empire State Building. Tani, 65 vjet pas aksidentit, plagët janë ende të dukshme. Kur goditi cunami, ai lau pothuajse të gjithë mbulesën bimore të Pyllit Lituya, duke shqyer miliona pemë nga brigjet.

Një unazë dëmtimi është ende e dukshme përgjatë bregut, ku pyjet e reja përfundimisht filluan të zhvillohen për të zëvendësuar paraardhësit e tyre të humbur.

Falë kësaj mbresë në gji, ekspertët arritën në përfundimin se valët e cunamit arritën midis 200 dhe 524 metra lartësi, duke e bërë atë më të madhin e regjistruar ndonjëherë. Dhe ndërsa pasardhësi i saj nuk i është afruar pretendimit të këtij rekord, Lituya Bay është gati për përbindëshat e ardhshëm ujorë.

Sipas NASA-s, shkëmbinjtë e saj të pjerrët, forma e poshtme në formë U dhe pozicioni i saj në një pikë të nxehtë tektonike sugjerojnë se do të presë më shumë mega cunami në të ardhmen. Gjithçka që mund të bëjmë tani është të përpiqemi të mësojmë nga e kaluara dhe të sigurohemi që jemi të pajisur mirë për të përballuar atë që na pret e ardhmja.

/Motilokal.com