Në futbollin modern, kartonët e kuq dhe të verdhë janë shumë të rëndësishëm në këtë sport. Falë këtyre kartave, gjyqtarët mund të paralajmërojnë ose ndëshkojnë drejtpërdrejt një lojtar që ka kryer një faull të rëndë. Në këtë mënyrë, gjyqtarët përpiqen të ruajnë rendin, të shmangin lëndimet e lojtarëve dhe të mbajnë një shfaqje të mirë futbolli. Megjithatë, kartonët verdh e kuq nuk kanë lindur vetëm për futbollin, por janë zbatuar për herë të parë në vitin 1970. Po, 53 vite më parë.
Më parë, lojtarët janë paralajmëruar verbalisht dhe me gjeste të caktuara nga gjyqtarët. Dëbimet kanë ekzistuar dhe janë kryer edhe verbalisht. Në futbollin e sotëm, kartoni i verdhë i kufizon lojtarët, pasi ata luajnë duke ditur se duhet të jenë të kujdesshëm ose do të përjashtohen. Por më parë, kjo nuk ekzistonte, pasi “paralajmërimet verbale” nuk kishin të njëjtën fuqi si kartoni i verdhë. Për më tepër, kartat janë universale, nuk ka rëndësi gjuha, të gjithë i kuptojnë ato.
Por gjithçka ndryshoi në Botërorin 1966 në Angli, gjatë çerekfinales mes vendasve dhe Argjentinës. Ajo lojë u drejtua nga gjyqtari gjerman Rudolf Kreitlein, i cili përjashtoi mesfushorin argjentinas Antonio Ubaldo Rattín. Megjithatë, lojtari fliste spanjisht dhe gjyqtari gjermanisht/anglisht. Për shkak të kësaj, ndeshja u vonua 10 minuta pasi askush nuk e kuptoi se çfarë po ndodhte. Rattín kërkoi një përkthyes sepse nuk e kuptonte se çfarë po thoshte arbitri. Sido që të jetë, ishte një përjashtim i diskutueshëm, sepse sipas fjalëve të arbitrit, Rattín e ka parë “në mënyrë dashakeqe” dhe për këtë është përjashtuar për “dhunë verbale” edhe pse nuk e kuptonte gjuhën.
Më në fund, kapiteni argjentinas u largua nga fusha, edhe pse ai episod do ta ndryshonte përgjithmonë futbollin botëror. Një ditë, Ken Aston (ish-arbitër dhe krahu i djathtë i presidentit të FIFA-s Stanley Rou ), po udhëtonte me makinë nëpër rrugët e Londrës kur pa një semafor. Dhe befas, atij i lindi një ide, të përdorte ngjyrat e semaforit. Ai i paraqiti propozimin e tij FIFA-s, e cila vendosi të përdorë vetëm dy ngjyra, të verdhën për paralajmërim dhe të kuqen për përjashtim.
Ky sistem u zbatua për herë të parë në Meksikë (1970), diçka që i befasoi lojtarët. Lojtari i parë që mori karton të verdhë ishte sovjeti Kaji Asatiani në duelin hapës mes “El Tri” (Meksikë) dhe BRSS . Çuditërisht, nuk pati karton të kuq në të gjithë turneun. Megjithatë, viktima e parë e kartonit të kuq ishte kiliani Carlos Caszely, i cili duhej të linte ndeshjen mes ekipit të tij dhe Gjermanisë Perëndimore.
Më në fund, kapiteni argjentinas u largua nga fusha, edhe pse ai episod do ta ndryshonte përgjithmonë futbollin botëror. Një ditë, Ken Aston (ish-arbitër dhe krahu i djathtë i presidentit të FIFA-s Stanley Rou), po udhëtonte me makinë nëpër rrugët e Londrës kur pa një semafor. Dhe befas, atij i lindi një ide, të përdorte ngjyrat e semaforit. Ai i paraqiti propozimin e tij FIFA-s, e cila vendosi të përdorë vetëm dy ngjyra, të verdhën për paralajmërim dhe të kuqen për përjashtim.
Ky sistem u zbatua për herë të parë në Meksikë (1970), diçka që i befasoi lojtarët. Lojtari i parë që mori karton të verdhë ishte sovjeti Kaji Asatiani në duelin hapës mes “El Tri” (Meksikë) dhe BRSS. Çuditërisht, nuk pati karton të kuq në të gjithë turneun. Megjithatë, viktima e parë e kartonit të kuq ishte kiliani Carlos Caszely, i cili duhej të linte ndeshjen mes ekipit të tij dhe Gjermanisë Perëndimore. Kiliani Carlos Caszely ishte lojtari i parë që mori karton të kuq.
Ky sistem i ri u pëlqye aq shumë në botë, saqë shumë liga në botë filluan ta përdorin atë derisa u bë universal. Përveç kësaj, ky sistem ndihmoi edhe audiencën për të kuptuar situatën. Ata nuk mund të dëgjojnë bisedën mes një lojtari dhe një gjyqtari, por mund të shohin një karton të verdhë ose të kuq në distancë.
/Motilokal.com
