Dimri dhe reshjet e borës janë burim lumturie dhe kënaqësie për disa, ndërsa të tjerë i përçmojnë nga fundi i shpirtit të tyre.

Por ajo që ne e quajmë borë vjen në forma të ndryshme dhe me emra të ndryshëm. Përkufizimi zyrtar i borës është se është reshje në formën e kristaleve të vogla të akullit të bardhë që krijohen drejtpërdrejt nga avujt e ujit në ajër në temperatura nën 0 gradë Celsius.

Bora formohet në re dhe bie në tokë në formën e fjollave të borës. Edhe pse në nivel molekular, bora është shumë e ngjashme me akullin, ajo është më pak e dendur dhe përmban më shumë xhepa ajri, kështu që shpesh konsiderohet poroze.

Sa e trashë është bora varet kryesisht nga kushtet në të cilat është formuar. Bora e freskët, pluhur ka një densitet më të ulët se bora e vjetër dhe kompakte. Dendësia më e ulët e borës do të thotë se ajo është një izolues më i mirë, prandaj kafshët shpesh varrosen në borë në kërkim të ngrohtësisë.

Por jo vetëm kafshët përfitojnë nga bora. Është i nevojshëm edhe për bimët gjatë muajve të dimrit sepse siguron izolim për rrënjët e bimës nga luhatjet e mëdha të temperaturës së jashtme dhe kur fillon të shkrihet, u siguron bimëve lagështinë e nevojshme.

Eskimezët kanë më shumë se 100 fjalë për të përshkruar borën në format dhe variacionet e saj të ndryshme. Ne e përdorim fjalën "borë" më shpesh dhe në varësi të strukturës së saj mund ta përshkruajmë atë si "borë e lagësht", "borë", "fjolla bore", "flokë bore".

Por ka edhe disa gjëra interesante që lidhen me borën. Kështu, sipas Librit të Rekordeve Guinness, floku më i madh i borës u regjistrua afër Missoula, Montana, në vitin 1887. Sipas të dhënave, ai ishte 38 centimetra në diametër dhe 20 centimetra trashësi! Por shkencëtarët dyshojnë në vërtetësinë e këtij pretendimi. Përkatësisht, fjollat e borës janë kristale që formohen nga ngrirja e avullit dhe që formojnë një formë simetrike me (më së shpeshti) gjashtë krahë.

Por një fjollë dëbore quhet gjithashtu një grup kristalesh që lidhen me njëri-tjetrin ndërsa zbresin drejt tokës, ato që ne i quajmë në gjuhën e folur arna bore ose fjolla të mëdha bore.

Kështu, fizikani i Caltech  Kenneth Libbrech vendosi të hetojë se sa e madhe mund të jetë fjolla më e madhe e borës. Për vite me radhë, ai fotografoi fjolla bore që formohen në natyrë, dhe më pas u përpoq të krijonte edhe në laborator. Më e madhja që ai arriti të "rritej" ishte 2.5 centimetra në diametër, por u shpërbë nën peshën e saj.

Nga ana tjetër, më i madhi që ka kapur në natyrë është shfaqur në vitin 2003 në Ontario të Kanadasë. Ai ka kapur një fjollë gjigante bore në diametër pothuajse një centimetër me aparatin e tij.

Ai i sugjeroi ekipit të rekordeve Guinness që të ndahen kategoritë, në mënyrë që rekordi për fjollën më të madhe të borës të jetë ende ai i shekullit të 19-të dhe Libbrech të futet me kristalin më të madh të borës.

Shkencëtarët që studiojnë borën theksojnë se në fakt nuk ka asnjë provë fotografike të fjollës së madhe të borës nga viti 1887, por ky regjistrim bazohet në përshkrimet e dëshmitarëve të asaj kohe. Teknologjia moderne e sotme i lejon ata të kapin një fjollë bore edhe para se të bjerë në tokë dhe kështu të bëjnë foto spektakolare që zbulojnë se çdo fjollë dëbore ka gjeometrinë e saj delikate. Kristalet e borës kanë një gamë të tërë formash të ndryshme nga gjilpërat e vogla deri te topat. Dhe sigurisht, secila prej tyre është e veçantë dhe unike.

/Motilokal.com