Lindjet e parakohshme janë në rritje, por ekspertët nuk janë të sigurt pse. Tani, studiuesit kanë gjetur se kimikatet sintetike të quajtura ftalate (phthalate) të përdorura në paketimin e ushqimit dhe produktet e kujdesit personal mund të jenë një fajtor, sipas një studimi të ri.

Hulumtimet e kaluara kanë treguar se fatalatet (phthalate) të njohura si “kimikate kudo” sepse janë kaq të zakonshme, janë përçarës hormonesh që mund të ndikojnë në funksionimin e placentës që jep jetë. Ky organ është burimi i oksigjenit dhe lëndëve ushqyese për një fetus në zhvillim në mitër.

"Ftalatet (phthalate) gjithashtu mund të kontribuojnë në inflamacion që mund të prishë edhe më shumë placentën dhe të vërë në lëvizje hapat e lindjes së parakohshme", tha autori kryesor dr. Leonardo Trasande, drejtor i pediatrisë mjedisore në NYU Langone Health.

“Studimet tregojnë se lidhja më e madhe me lindjen e parakohshme është për shkak të një ftalati që gjendet në paketimin e ushqimit të quajtur Di(2-ethylhexyl) ftalate, ose DEHP”, tha Trasande.

"Në studimin tonë të ri, ne zbuluam se DEHP dhe tre kimikate të ngjashme mund të jenë përgjegjëse për 5% deri në 10% të të gjitha lindjeve të parakohshme në 2018. Kjo mund të jetë një nga arsyet pse lindjet e parakohshme janë në rritje."

Përqindja 5 deri në 10% u përkthye në afro 57,000 lindje të parakohshme në Shtetet e Bashkuara gjatë vitit 2018, me një kosto për shoqërinë prej afro 4 miliard dollarësh vetëm në atë vit, sipas studimit.

“Ky punim u fokusua në marrëdhënien midis ekspozimit ndaj ftalateve individuale dhe lindjes së parakohshme. Por kjo nuk është se si njerëzit ekspozohen ndaj kimikateve”, tha Alexa Friedman, një shkencëtare e lartë e toksikologjisë në Grupin e Punës Mjedisore, ose EWG.

“Çdo ditë, ata shpesh janë të ekspozuar ndaj më shumë se një ftalati nga produktet që përdorin, kështu që rreziku i lindjes së parakohshme mund të jetë në të vërtetë më i madh”, tha Friedman.

Ftalatet (phthalate) përdoren në të gjitha llojet e paketimit të ushqimit, duke përfshirë mbështjellësin plastik që e mban mishin të freskët dhe veshjet e disa kontejnerëve të qumështit dhe lëngjeve.

Këshilli Amerikan i Kimisë, një shoqatë tregtare e industrisë për kompanitë kimike amerikane, i tha CNN se raporti nuk përcaktoi shkakun.

“Jo të gjitha ftalatet janë të njëjta dhe nuk është e përshtatshme t'i grupojmë ato si një klasë. Termi 'ftalate' thjesht i referohet një familjeje kimikatesh që ndodhin të jenë strukturisht të ngjashëm, por që funksionalisht dhe toksikologjikisht janë të ndryshëm nga njëra-tjetra, "shkruan në një email një zëdhënës i Panelit të Lartë të Ftalateve të këshillit.

"Kimikatet kudo"

Në nivel global, afërsisht 8.4 milion ton metrikë ftalate dhe plastifikues të tjerë konsumohen çdo vit, sipas European Plasticisers, një shoqatë tregtare e industrisë.

Prodhuesit shtojnë ftalate (phthalate) në produktet e konsumit për ta bërë plastikën më fleksibël dhe më të vështirë për t'u thyer, kryesisht në klorur polivinil ose PVC, produkte të tilla si lodrat e fëmijëve.

Ftalatet gjenden edhe në detergjentë, parket vinyl, mobilje dhe perde dushi, plastika automobilistike, vajra lubrifikues, ngjitës, produkte rezistente ndaj shiut e njollave, veshje, këpucë dhe një sërë produktesh të kujdesit personal, duke përfshirë shampo, sapun, llak flokësh dhe manikyr për thonjtë, në të cilat ato bëjnë që aromat të zgjasin më gjatë.

Studimet kanë lidhur ftalatet me obezitetin e fëmijërisë, astmën, problemet kardiovaskulare, kancerin dhe problemet riprodhuese si keqformimet gjenitale dhe testikujt e pazbritur tek foshnjat djem dhe nivelet e ulëta të spermës dhe nivelet e testosteronit tek meshkujt e rritur.

"Komisioni i Sigurisë së Produkteve të Konsumatorit nuk lejon më që tetë ftalate të ndryshme të përdoren në nivele më të larta se 0.1% në prodhimin e lodrave për fëmijë dhe produkteve të kujdesit për fëmijët", tha Trasande. “Megjithatë, jo të tetë janë kufizuar në paketimin e ushqimit nga FDA (Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave).

A janë ato më të sigurta se origjinali? Kjo nuk është ajo që shkencëtarët thonë se ata zakonisht zbulojnë ndërsa shpenzojnë vite dhe mijëra dollarë për të testuar të ardhurit.

Shkëmbime edhe më të rrezikshme

Hulumtimi i ri përdori të dhëna nga Ndikimet Mjedisore të Institutit Kombëtar të Shëndetit në Rezultatet e Shëndetit të Fëmijëve ose ECHO, studimi, i cili heton ndikimin e ndikimeve të hershme mjedisore në shëndetin dhe zhvillimin e fëmijëve. Në 69 zona anembanë vendit, nënat shtatzëna dhe të porsalindurit e tyre vlerësohen dhe ofrojnë gjak, urinë dhe mostra të tjera biologjike për t'u analizuar.

Ekipi identifikoi 5006 nëna shtatzëna me mostra të urinës që rezultuan pozitive për lloje të ndryshme të ftalateve dhe i krahasoi ato me moshën gestacionale të foshnjës në lindje, peshën e lindjes dhe gjatësinë e lindjes.

Të dhënat u morën gjithashtu nga Anketa Kombëtare e Ekzaminimit të Shëndetit dhe Ushqimit 2017-2018, një program qeveritar që vlerëson gjendjen shëndetësore dhe ushqimore të amerikanëve duke përdorur një kombinim intervistash, ekzaminimesh fizike dhe analizave laboratorike të ekzemplarëve biologjikë.

Interesante, megjithatë, ekipi hulumtues zbuloi se tre ftalatet e krijuara nga prodhuesit për të zëvendësuar DEHP ishin në fakt më të rrezikshëm se DEHP kur bëhej fjalë për lindjen e parakohshme.

Rreziqet e lindjes së parakohshme

Një lindje konsiderohet e parakohshme nëse ndodh para javës së 37-të të shtatzënisë, një shtatzëni e plotë është 40 javë ose më shumë. Për shkak se organet vitale dhe një pjesë e sistemit nervor mund të mos zhvillohen plotësisht, një lindje e parakohshme mund ta rrezikojë fëmijën. Foshnjat e lindura jashtëzakonisht herët shpesh shtrohen menjëherë në spital për të ndihmuar foshnjën të marrë frymë e të trajtojë çdo problem me zemrën, tretjen dhe trurin ose paaftësinë për të luftuar infeksionet.

Ndërsa rriten, fëmijët e lindur para kohe mund të kenë probleme me shikimin, dëgjimin e dhëmbët, si dhe vonesa intelektuale dhe zhvillimore, sipas Mayo Clinic. Prematuriteti mund të kontribuojë në paralizë cerebrale, epilepsi dhe çrregullime të shëndetit mendor si ankthi, çrregullimi bipolar dhe depresioni.

Si të rritur, njerëzit e lindur para kohe mund të kenë gjithashtu presion të lartë të gjakut, kolesterol, astmë dhe infeksione të tjera të frymëmarrjes dhe të zhvillojnë diabet të tipit 1 dhe tip 2, sëmundje të zemrës, dështim të zemrës ose goditje në tru.

Ka hapa shtesë që mund të ndërmerren për të reduktuar ekspozimin ndaj ftalateve dhe kimikateve të tjera në ushqimet dhe produktet e paketimit të ushqimit, sipas deklaratës së politikës së Akademisë Amerikane të Pediatrisë për aditivët e ushqimit dhe shëndetin e fëmijëve.

"Njëra është të zvogëlojmë gjurmën tonë plastike duke përdorur kontejnerë çelik inox dhe qelqi, kur është e mundur", tha Trasande.

“Shmangni ushqimin me mikrovalë ose pije në plastikë, duke përfshirë formulën e foshnjave dhe qumështin e pompuar të njeriut, dhe mos e vendosni plastikë në pjatalarëse, sepse nxehtësia mund të shkaktojë që kimikatet të rrjedhin jashtë”, shtoi ai. “Shikoni kodin e riciklimit në fund të produkteve për të gjetur llojin e plastikës dhe shmangni plastika me kode riciklimi 3, të cilat zakonisht përmbajnë ftalate.”

/Motilokal.com