Boronicat kanë një ngjyrë veçanërisht të veçantë. Por e kaltra është një ngjyrë e rrallë në natyrë dhe pak komponime organike të natyrshme i japin gjallesave këtë ngjyrë. Pra, pse saktësisht boronicat janë të kaltra?

Rezulton se shkencëtarët kohët e fundit e zbuluan këtë enigmë dhe nuk është lëkura e frutave.

Në një studim të botuar më 7 shkurt në revistën Science Advances, kërkuesit zbuluan se kristalet e vogla, të renditura rastësisht në shtresën dylli të frutave shpërndajnë dritën, duke i dhënë boronicave pamjen e tyre indigo.

Ngjyra e kaltër shfaqet rrallë tek gjallesat. Shumica e shembujve, si zilet, fluturat dhe bretkosat tropikale, mbështeten në mashtrime të zgjuara për të prodhuar këtë hije (kryesisht për të penguar grabitqarët). Edhe shkëmbinjtë dhe mineralet e kaltra, si safirët dhe lapis lazuli, janë të vështira për t'u gjetur.

Dhe boronicat ishin akoma më shumë mister.

"E kaltra e boronicës nuk mund të "nxjerrët" duke shtypur sepse nuk ndodhet në lëngun e pigmentuar që mund të shtrydhet nga frutat. Kjo ishte arsyeja pse ne e dinim se duhet të kishte diçka të çuditshme në ngjyrë", tha hulumtuesi kryesor Rox Middleton, një studiues në Universitetin e Bristolit në Britani.

Ndërsa boronicat përmbajnë pigmente të forta të quajtura antocianina, këto kanë një ngjyrë të thellë të kuqërremtë-vjollcë, krejtësisht të ndryshme nga nuanca e lëkurës së frutit. Megjithatë, si shumica e bimëve, boronicat janë të veshura me një shtresë të hollë dylli mbrojtës, i cili vepron si një shtresë e papërshkueshme nga uji dhe pengesë kundër infeksionit.

Ekipi i Middleton dyshoi se nuanca të kaltra duhet të vijë nga jashtë frutave. Kështu ata hoqën një mostër të këtij dylli dhe e rikristalizuan në një copë kartoni. Për kënaqësinë e tyre, kjo krijoi një shtresë kristalore ultra të hollë me ngjyrën indigo të boronicës. Kur ata shikuan nga afër këtë shtresë, ata gjetën një shpërndarje të rastësishme të strukturave kristalore brenda dyllit, të cilat shpërndajnë dritën e kaltër dhe UV për të prodhuar ngjyrën karakteristike të frutave.

"Kjo tregon se natyra ka evoluar për të përdorur një truk vërtet të pastër, një shtresë tepër të hollë për një ngjyrues të rëndësishëm", tha Middleton. "Ishte edhe më emocionuese të ishe në gjendje të riprodhoje atë ngjyrë duke korrur dyllin për të bërë një shtresë të re të kaltër që askush nuk e kishte parë më parë."

Zbulimi hap mundësi emocionuese për veshjet dhe ngjyruesit e kaltër të qëndrueshëm dhe biokompatibël. Këto mund të përdoren në çdo gjë, nga sensorët, tek ndërtimi, tek bojërat e automobilave, shkruajnë studiuesit në studim. Por funksionet e gjera dhe kryesisht të panjohura të këtyre dyllëve në bimë do të thotë gjithashtu se këta ngjyrues të rinj potencialisht kanë shumë veti të tjera të dobishme të cilat studiuesit as që kanë filluar t'i eksplorojnë ende.

Ekipi tani po shikon nëse ka mënyra më të thjeshta për të përgatitur dhe aplikuar dyllin.

"Ndërtimi i gjithë atij funksionaliteti të këtij dylli natyral në materiale të krijuara artificialisht është ëndrra", tha Middleton.

/Motilokal.com