Dihet se fëmijët kopjojnë gjithçka bëjnë prindërit e tyre, duke përfshirë 'lëvizjen' në një celular të mençur, që padyshim nuk është aktiviteti më i shëndetshëm i kohës së lirë as për të rriturit, as për fëmijët. Dhe për fëmijët shumë të vegjël, koha e kaluar para ekraneve do të thotë se ata po humbasin një numër momentesh kyçe për zhvillimin e aftësive të tyre gjuhësore, kanë paralajmëruar shkencëtarët australianë.

Ata pohojnë se tek fëmijët që kalonin më shumë kohë para ekraneve, është vërejtur një zhvillim më i ngadaltë dhe më i keq i aftësive gjuhësore në krahasim me fëmijët që merreshin me aktivitete të tjera.

Ndërsa kalojnë kohë përpara një tableti ose konsole, fëmijët komunikojnë më pak me të rriturit, adoptojnë më pak fjalë nga prindërit e tyre dhe dëgjojnë më pak biseda, dhe është biseda që është një element kyç në ndërtimin e aftësive të tyre gjuhësore dhe një proces që mund të rrjedhojë të vonohet, thonë shkencëtarët australianë që kanë bërë vëzhgimet e tyre të botuara në një artikull në revistën JAMA Pediatrics.

Disa studime kanë treguar se gjatë periudhës kur fëmija po përvetëson aftësitë gjuhësore, si dhe për zhvillimin e tij social-emocional, është thelbësore të bisedohet dhe të komunikohet me të në shtëpi, thonë ekspertët.

Studime të shumta janë fokusuar tek ndikimi i kohës që kalon prindi para ekranit dhe jo fëmija.

Si pjesë e studimit, një ekip ekspertësh të udhëhequr nga shkencëtarja Mary Brushe nga Universiteti Australian i Adelaide studiuan të dhënat për 220 familje, të regjistruara çdo gjashtë muaj nga janari 2018 deri në dhjetor 2021, duke përdorur teknologjinë e njohjes së të folurit.

Regjistrimet dhanë një pasqyrë të kohës së kaluar para ekranit dhe mjedisit të përgjithshëm gjuhësor në shtëpi tek fëmijët e moshës 12 deri në 36 muaj, mesatarisht 16 orë në ditë.

Ekspertët kanë vërtetuar se më shumë kohë e kaluar para ekranit rezulton në më pak kohë për bisedë midis prindërve dhe fëmijës, që do të thotë se fëmija në familjen e tij dëgjonte më pak fjalë nga të rriturit gjatë ditës, komunikonte më pak dhe merrte pjesë më rrallë në biseda.

Ndikimi më i madh dhe negativ i kohës së kaluar para ekraneve në këtë kuptim u vu re te fëmijët e moshës 36 muajsh.

Edhe në familjet që iu përmbaheshin rekomandimeve të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për kohën e rekomanduar për fëmijët para ekraneve, që do të thotë jo më shumë se një orë në ditë për tre vjeçarët, fëmijët humbën deri në 400. fjalë që do të ishin thënë nga të rriturit gjatë asaj kohe në rrethana të ndryshme.

Megjithatë, sipas vlerësimeve të shumta, fëmijët mesatarisht kalojnë shumë më tepër kohë para ekraneve.

Kështu, tre vjeçarët që u ndoqën si pjesë e studimit kalojnë mesatarisht rreth 172 minuta para ekraneve çdo ditë, që do të thotë se humbasin mesatarisht rreth 1000 fjalë që një i rritur do t'u kishte thënë në mënyra të ndryshme, thonë studiuesit australianë.

Rritja në një mjedis të pasur me gjuhë është çelësi për zhvillimin e hershëm të gjuhës, theksojnë shkencëtarët australianë.

Ata pranojnë se, megjithëse të folurit me fëmijët duhet të jetë një aktivitet i thjeshtë dhe jo tepër i ndërlikuar, ndonjëherë nuk është e lehtë të gjesh kohë të mjaftueshme për të folur në jetën e përditshme të ngarkuar.

Ata arrijnë në përfundimin se megjithëse është joreale të këshillohen prindërit që t'i mbajnë fëmijët e tyre plotësisht larg ekraneve, në vend të kësaj ata duhet të inkurajohen që të përdorin kohën e fëmijëve të tyre para ekranit si një mundësi për të bashkëvepruar me ta, sado e shkurtër.

/Motilokal.com