Ndryshimet klimatike dhe mënyra se si njerëzimi do të përshtatet me të dhe do të zbusë ndikimin e tij në të gjithë Tokën është ajo që do të përcaktojë të ardhmen e të gjithë botës. Edhe pse për pasojat potencialisht katastrofike të ndryshimeve klimatike është folur për vite me radhë, vetëm ngjarjet ekstreme të motit të fundit kanë bërë që një numër i madh njerëzish të ndërgjegjësohen për këtë dhe t'i bëjnë të ditur se diçka duhet bërë tani.

Martin Kruse, është kreu i Departamentit për Kërkimin mbi Burimet dhe Mjedisin, Departamentin e Parashikimeve dhe Studimeve të Ardhmërisë në Institutin e Kopenhagës për Studimet e së Ardhmes. Ai është një ekspert me përvojë në fushën e qëndrueshmërisë dhe studimit të të ardhmes potenciale. Puna e tij fokusohet në lidhjen e ushqimit, energjisë, klimës dhe ujit, me përvojë shtesë në ndërtim, strehim e siguri.

Kruse beson se është e nevojshme që shoqëria të transformohet dhe të bëhet e qëndrueshme, por nuk do të jetë e lehtë, e shpejtë apo e thjeshtë. Në fund të fundit, ky është një nga ndryshimet më të rëndësishme shoqërore në 100 vitet e fundit.

Por çfarë nevojitet që kjo të ndodhë dhe njerëzimi të bëhet vërtet i qëndrueshëm? Pikërisht këtë e pyetëm Martin Krusen në një bisedë të shkurtër, në prag të mbërritjes së tij në konferencën Future Tense.

Kjo kërkon angazhimin e qytetarëve për të vepruar në solidaritet me brezat e rinj. Do të thotë të heqësh dorë nga privilegjet për të ndihmuar të tjerët, planetin dhe jetën tënde në të. Me vetëm 4% të gjitarëve të egër të mbetur, është koha për të vepruar, përveç nëse duam t'u lëmë brezave të ardhshëm një planet plotësisht të shkatërruar. Kjo nuk është një detyrë e lehtë pasi kompanitë më të mëdha do të duhet të bëjnë sa më shumë ndryshime për të arritur ekuilibrin. Në fund të fundit, është çështje zgjedhjesh morale. Morali, i përcaktuar sipas filozofit Immanuel Kant, nuk është ajo që duam të bëjmë, por ajo që është e rëndësishme të bëjmë është që morali të ndikojë në veprimet tona në mënyrë që ne të zgjedhim atë që është e drejtë të bëjmë. Për një njeri individualist, modern, laik, hedonist, kjo mënyrë e të menduarit është kufizuese për ndjenjën e tij të lirisë, shpjegoi Kruse.

Ndryshimi i klimës tashmë ka lënë gjurmë në jetën tonë. Vera është më e nxehtë, zjarret në pyje janë më të mëdha, thatësirat zgjasin më shumë, etj. Si ka ndikuar kjo në botën e biznesit?

Ka disa mënyra se si ndryshimi i klimës ka ndikuar në biznes: rreziqet fizike dhe rregullatore janë vetëm disa. Rreziku i drejtpërdrejtë fizik është i dukshëm për shkak të ekstremeve të shumta të motit si përmbytjet, ndërprerjet e zinxhirit të furnizimit dhe kohëzgjatja e joproduktive. Në mënyrë indirekte, ne jemi dëshmitarë të rreziqeve fizike për shkak të të korrave të dështuara që shkaktojnë rritjen e çmimeve të ushqimeve. Çfarë rezulton më pas në protesta që mund të rrëzojnë regjime, siç dëshmuam gjatë Pranverës Arabe të vitit 2011.

A mund të bëhen kompanitë "të gjelbra" dhe të qëndrueshme? Çfarë do të duhej?

Kompanitë mund të bëhen të qëndrueshme, por nuk mund ta bëjnë këtë pa ndihmë. Ata kanë nevojë për përdorues në anën tjetër që janë të gatshëm të blejnë produkte dhe shërbime të qëndrueshme. Kompanitë me siguri do të preferojnë të prodhojnë produkte të qëndrueshme nëse mund t'i shesin ato. Në funksion të kësaj, vullneti i kompanive nuk është aq i nevojshëm, sa është krijimi i kërkesës, për të cilin janë përgjegjës përdoruesit dhe rregullatorët e tregut.

Me çfarë sfidash do të përballen kompanitë gjatë "transformimit të gjelbër" dhe si do të mund t'i zgjidhin ato?

Problemi kryesor me të cilin përballemi është kërkesa e ulët e përdoruesve për produkte "të gjelbra", të cilat zakonisht janë të cilësisë më të mirë, dhe vetë kompanitë i nënshtrohen presioneve më të forta rregullatore, ndërkohë që produkte të lira dhe të paqëndrueshme janë ende në treg. Kjo do të thotë se kompanitë janë nën presion nga të dyja palët, të cilat mund të shtrydhin marzhet. Kompanitë duhet të ndihmohen me rregulla më të rrepta në mënyrë që të mos mund të blihen alternativa të lira. Rregulloret do t'i ndihmonin kompanitë që ato të përshtaten me dinamikat e reja të tregut dhe të nxisin një treg të lirë.

Çfarë mund të presim në të ardhmen? Si të përgatitemi në kohë?

E ardhmja do të jetë kërkuese. Nuk kemi kohë të presim sepse kufiri për rritjen e temperaturës në më pak se 1.5 °C skadon pas 5 vitesh dhe nuk do të mund të qëndrojmë nën pragun. Kemi 23 vjet për të arritur të qëndrojmë nën një rritje prej 2 °C. Kjo mund të duket si shumë kohë, por do të jetë shumë e vështirë. Tejkalimi i këtij objektivi do të nënkuptonte një shkallë të lartë pasigurie se si do të përgjigjen sistemet e tokës, mund të na duhet të fillojmë të përdorim gjeoinxhinierinë, gjë që do të rezultojë në një rritje të konsiderueshme në kostot e luftimit të ndryshimeve klimatike. Kjo nuk është bota në të cilën duam të jetojmë.

E përsëris, lufta për qëllimet klimatike kërkon solidaritet me brezat e rinj. Nëse ne nuk solidarizojmë, pse ata duhet të solidarizohen me ne? Brezat e rinj do të jenë në pushtet kur të vijë koha për të dalë në pension, ndoshta kjo është arsye e mjaftueshme për t'u solidarizuar.

A mjafton "biznesi i gjelbër" për të përmirësuar botën, apo duhet të bëjmë më shumë për ta përmirësuar atë?

Biznesi i gjelbër do të bëhet i nevojshëm nëse nuk duam të fillojmë të rregullojmë sistemet e tokës, gjë që është një mendim i frikshëm. Problemi në të cilin ndodhemi tani është rezultat i një ekonomie kapitaliste që është zhytur në dështimet e tregut për një kohë të gjatë. Ndërsa politikanët flasin për zbutjen e ndryshimeve klimatike, ne ende përdorim rreth 5% të PBB-së në vit për subvencione indirekte të karburanteve fosile. Është si të ndosësh një lumë dhe më pas të përdorësh paratë për ta pastruar. Ky nuk është një përdorim efikas i parave. Parimi "ndotësit paguajnë" duhet të jetë pjesë e një ekonomie që funksionon mirë dhe mënyra më e mirë për ta adresuar këtë është përmes një takse globale të karbonit. Megjithatë, një taksë globale e karbonit prej 100 dollarë për ton nuk do të ndodhë. Për fat të mirë, pavarësisht mungesës së angazhimit rregullator, kompanitë globale po bëjnë një hap përtej pajtueshmërisë së thjeshtë dhe kërkojnë që zinxhirët e tyre të furnizimit të ndjekin shembullin. Kjo do të thotë se nëse duan të jenë në biznes, nuk ka asnjë mënyrë që të anashkalojnë biznesin e gjelbër.

/Motilokal.com