Hulumtimet e reja sugjerojnë se fusha magnetike e Diellit, përgjegjëse për stuhitë diellore dhe aurorat në Tokë, mund të ketë origjinën më afër sipërfaqes sesa besohej më parë. Ky studim, duke krahasuar modelet e reja teorike me të dhënat nga anija kozmike SOHO, tregon për forma të fushës brenda 5 përqindëshit të shtresës së jashtme të diellit, rreth 32,000 kilometra thellë, duke sfiduar besimin e mbajtur prej kohësh se ai e ka origjinën shumë më thellë.
Kuptimi i kësaj mund të përmirësojë parashikimet e stuhive diellore , duke mbrojtur rrjetet e energjisë, komunikimet radio dhe satelitët nga efektet e tyre. Yjet krijojnë fusha magnetike nëpërmjet lëvizjes së gazeve të nxehta dhe fusha e luhatshme e Diellit krijon njolla diellore dhe ndezje diellore, duke lëshuar grimca të ngarkuara në hapësirë.
Nga e kanë origjinën fushat magnetike në Diell?
“5 deri në 10 për qind e diellit është rajoni ku erërat janë perfekte për krijimin e fushave të bollshme magnetike përmes një procesi astrofizik magjepsës”, shpjegoi Geoffrey Vasil, autori kryesor i studimit të botuar në revistën Nature dhe një matematikan i aplikuar në Universitetin e Edinburgu. Kjo përfshin rrjedhën rrotulluese të gazeve ose plazmës jonizuese brenda Diellit.
Mekanizmat e saktë të dinamës diellore, e cila krijon fushën magnetike të Diellit, mbeten të pazgjidhura, por shkencëtarët besojnë se këto flukse plazmatike janë vendimtare.
“Nëse plazma që përbën Diellin do të ishte plotësisht e palëvizshme, ne e dimë se fusha magnetike e Diellit do të dobësohej me kalimin e kohës dhe së shpejti nuk do të kishte njolla diellore apo aktivitete të tjera diellore. Megjithatë, plazma në Diell lëviz përreth dhe kjo lëvizje mund të rigjenerojë dhe ruajë fushën magnetike të Diellit”, shpjegon Daniel Lecoanet, bashkëautor i studimit dhe një fizikan teorik nga Universiteti Northwestern.
Një orë gjigante magnetike
Fusha magnetike e Diellit ndjek një cikël të veçantë, ku njollat e diellit shfaqen dhe zhduken çdo 11 vjet, duke e bërë Diellin një "orë magnetike gjigante", kujton Vasil. Pavarësisht progresit në të kuptuarit, historia e plotë e këtij procesi mbetet e pakuptueshme për shkencëtarët.
“Ndërveprimi kompleks i lëngjeve (në këtë rast, plazma diellore) drejton në fund dinamon, por ne nuk mund të shpjegojmë ende detajet”, thotë Vasil.
“Vëzhgimet e Galileos mbi njollat e diellit në vitin 1612 dhe identifikimi i George Hale për natyrën e tyre magnetike në fillim të shekullit të 20-të hodhën themelet për kërkimin e sotëm. Dhe ne ende po kruajmë kokën për ato njollat e bezdisshme të diellit”, tha Vasil.
Stuhitë diellore dhe pasojat e tyre
“Një stuhi diellore e kohëve të fundit shkaktoi një aurorë të gjallë, por kurseu teknologjinë e Tokës. Herë pas here, një grup njollash dielli shpërthen dhe lëshojnë një miliard ton grimca të nxehta të ngarkuara drejt Tokës, siç ndodhi javën e kaluar”, tha Vasil.
Megjithatë, një stuhi diellore jashtëzakonisht e fortë si ngjarja e Carrington e 1859 mund të shkaktojë dëme katastrofike.
“Ju mund të mendoni për fushat magnetike si shirita gome. Lëvizjet pranë sipërfaqes së diellit mund të zgjasin shiritat e gomës derisa të këputen. Fusha magnetike e shpërthyer më pas mund të lëshojë materialin jashtë në hapësirë në atë që quhet stuhi diellore. Nëse jemi të pafat, këto stuhi mund të nisen drejt Tokës dhe mund të shkaktojnë dëme të konsiderueshme në satelitët dhe rrjetin tonë të energjisë”, shtoi Lecoanet në fund.
/Motilokal.com
