Teleskopi Hapësinor Euclid i Evropës ka zbuluar një grup të ri mahnitës imazhesh, duke përfshirë një skenë të lindjes së yjeve, një galaktikë spirale dhe galaktika të panumërta të ndritshme. Kjo është e dyta në një seri imazhesh të publikuara që kur Euklidi nisi misionin e tij për të eksploruar lëndën e errët dhe energjinë e errët vitin e kaluar. Ne raportuam për fotografitë e para të Euklidit në fund të vitit 2023.

Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) ka publikuar imazhe të reja së bashku me rezultatet e para shkencore të misionit, i cili synon të hartojë dy miliardë galaktika në një të tretën e qiellit me yje gjatë gjashtë viteve. Shkencëtari i projektit Euklid, Rene Laureijs, shprehu një entuziazëm të veçantë për imazhin e grumbullimit të galaktikave Abell 2390.

Grumbulli Abell 2390, 2.7 miliard vite dritë nga Toka, përmban mbi 50,000 galaktika. Për ta parë këtë në perspektivë, le të përmendim se vetëm një galaktikë, si Rruga e Qumështit, mund të përmbajë qindra miliarda apo edhe trilionë yje.

Vetëm Abell 2390 përmban masën e rreth 10 trilion diejve, tha Jason Rhodes i Laboratorit Jet Propulsion të NASA -s (JPL) gjatë një konference për shtyp në internet.

Imazhi gjithashtu zbulon materien e errët përmes efekteve të saj gravitacionale, duke shtrembëruar dritën nga galaktikat e sfondit. Ka aq shumë materie të errët në atë grup galaktikash saqë e përkul seriozisht dritën nga disa prej këtyre galaktikave të sfondit, shpjegoi Rhodes. Lënda e errët dhe energjia e errët besohet se përbëjnë 95 për qind të universit, megjithëse dihet pak për to.

Yjet "jetim"

Përveç kësaj, imazhi theksoi "yjet jetim" që notojnë midis galaktikave, duke treguar praninë e materies së errët. Këta yje u hodhën nga galaktikat, duke krijuar një lloj reje që rrethon të gjithë grupimin, tha për AFP astronomi francez Jean-Charles Cuillandre, i cili gjithashtu punon në projektin Euklid.

Një tjetër imazh i ri i dukshëm i Euklidit është Messier 78, një çerdhe yjesh 1300 vite dritë larg në yjësinë Orion. Imazhi tregon yje që formohen në qendër të kaltërosh, që dalin nga retë vjollcë dhe portokalli. Laureijs theksoi se vetëm Euklidi mund ta tregojë këtë në një kornizë për shkak të fushës së gjerë të shikimit, ndryshe nga teleskopi hapësinor James Webb.

Imazhi i Euklidit i grumbullimit të galaktikave Abell 2764, pavarësisht nga gabimi në drejtim, tregoi aftësinë e tij unike për të përqendruar dritën duke kapur objekte shumë të zbehta pranë një ylli të ndritshëm. "Unë kurrë nuk kam parë diçka të tillë", theksoi Cuillandre, duke iu referuar galaktikës xhuxh të sapo zbuluar brenda grupit Dorado.

Imazhi i pestë i Euklidit tregon galaktikën spirale NGC 6744, e ngjashme me Rrugën e Qumështit, në sfondin e yjeve të shndritshëm. Të gjitha këto imazhe u bënë në vetëm një ditë, duke nxjerrë në pah efikasitetin e teleskopit.

Një eksplorim i detajuar i të dhënave vijon

Në vitet e ardhshme, shkencëtarët do të gërmojnë në të dhënat e Euklidit, duke kërkuar trupa qiellorë si planetë "mashtrues". Sipas Laureijs, analizat e hershme përfshijnë studime të yjeve jetimë në grupin Perseus, duke sugjeruar se ata janë të bllokuar në gravitetin e materies së errët.

Pavarësisht disa sfidave, të tilla si një shtresë e hollë akulli që errësoi vijën e shikimit të teleskopit, një operacion i suksesshëm në mars e pastroi atë shtresë. Laureijs pranoi se akulli mund të ngrihet përsëri, por ekipi ka kohë për ta rregulluar këtë problem.

Misioni i Euklidit është ende në ditët e tij të hershme dhe këto imazhe fillestare janë vetëm fillimi i kontributit të tij në kuptimin tonë të përbërësve të errët të universit.

/Motilokal.com