Në vitet e fundit disa lumenj në vargmalin Brooks të Alaskës Veriore janë vërejtur duke u kthyer në portokalli. Sidomos në muajt e verës, ngjyrosja e tyre është aq intensive sa mund të shihet nga hapësira.

Në një botim të kohëve të fundit në revistën Nature Communications: Earth & Environment, një ekip kimistësh, gjeologësh dhe ambientalistësh nga SHBA-ja përpiqen të japin shpjegimin e parë të dokumentuar të fenomenit. Hipoteza e studiuesve është se kjo është për shkak të ngrohjes së dekadave të fundit, e cila është shumë më intensive në zonën e Arktikut sesa në pjesën tjetër të planetit.

Veçanërisht, shkrirja e ngricave të përhershme (akulli i përhershëm në nëntokë) të zonës shkakton ekspozimin e mineraleve sulfide (kryesisht silikonit) ndaj ujit dhe oksigjenit dhe rrjedhimisht gërryerjen e tyre kimike. Korrozioni i silikonit lëshon hekur dhe acid sulfurik në ujërat nëntokësore, dyndja e të cilave në përrenj dhe lumenj çon në oksidimin e hekurit (ndryshk) dhe në këtë mënyrë ngjyrosjen portokalli të ujit. Një mekanizëm i dytë i propozuar nga studiuesit përfshin gjithashtu pjesëmarrjen e mikroorganizmave në oksidimin e hekurit.

Përveç ndryshimit të ngjyrës, sa më sipër kanë efekte dramatike në cilësinë e ujit dhe çojnë në uljen e biodiversitetit në zonë. Popullsia e peshqve dhe makroinvertebrorëve bentik zvogëlohet me shpejtësi, ndërsa bimësia që bie në kontakt me ujin portokalli vdes pothuajse menjëherë. Studiuesit theksojnë se fenomeni mund të shfaqet edhe në rajone të tjera të planetit ku po shkrihet ngrica e përhershme.

/Motilokal.com