Gjendja e autizmit tek njerëzit është shumë e njohur për të gjithë, por ajo është shumë e dobët e hulumtuar tek qentë dhe njihet kryesisht në bazë të sjelljes specifike të kafshës shtëpiake.
Sjellje jofunksionale
Autizmi është një çrregullim neurozhvillues i karakterizuar nga komunikimi i dobët dhe ndërveprimi social ose mungesa e plotë e tyre. Njerëzit në spektrin e autizmit (ASD) shpesh shfaqin interesa të kufizuara ose modele të përsëritura të sjelljes.
Njerëzit me autizëm shpesh janë shumë të ndryshëm dhe kanë aftësi të ndryshme sociale, sjellje dhe komunikim. Megjithatë, ASD nuk kufizohet vetëm tek njerëzit, dhe te qentë identifikohet si Sjellja Disfunksionale e Qenit (CBD).
Diagnostifikimi i autizmit shoqërohet me sjellje specifike: pasiviteti, ndërveprimet e dobëta me pronarin dhe qentë e tjerë, sjelljet kompulsive (ndjekja dhe tundja e bishtit), sjelljet e përsëritura (ecja në rrathë në të njëjtën rrugë), mbindjeshmëria ndaj tingujve të lartë dhe ndryshimeve (përgjigje e dobët ndaj ndryshimeve në rutinë) dhe të ngjashme.
Neuroni i pasqyrës
Qentë me sjellje jofunksionale lindin shpesh me të dhe është zbuluar se kafshët shtëpiake me këtë problem ka të ngjarë të jenë ekspozuar ndaj kimikateve të dëmshme.
Disa studime theksojnë se qenve me CBD mund t'u mungojë një "neuron pasqyrë", gjë që i bën ata të ndryshëm nga qentë e tjerë.
Simptomat që mund të tregojnë sjellje jofunksionale të qenve janë pasiviteti fizik, problemet e komunikimit, sjelljet e përsëritura, asocialiteti dhe mbindjeshmëria ndaj stimujve të fortë.
Inaktiviteti fizik
Qentë janë natyralisht energjikë dhe kënaqen me aktivitete fizike, ndërsa qentë me sjellje jofunksionale të qenit shmangin lëvizjen jashtë mjediseve të njohura dhe qëndrojnë larg aktiviteteve.
Problemi i komunikimit
Mënyra më e zakonshme e komunikimit të qenve është duke tundur bishtin për të treguar eksitim dhe gëzim dhe duke ulur bishtin dhe veshët kur ndjejnë frikë.
Qentë me sjellje jofunksionale janë të vështirë për t'u kuptuar, sepse nuk komunikojnë njësoj si qentë e tjerë, nuk shprehin asnjë ndjenjë dhe shmangin kontaktin me sy.
Sjelljet e përsëritura
Një qen me CBD shpesh shfaq sjellje obsesive dhe përsëritëse, duke u rrotulluar përreth duke u përpjekur të kapë bishtin e tij ose duke treguar dhe kërcitur vazhdimisht dhëmbët.
Çfarëdo që bën, e përsërit dhe është i fiksuar pas atyre aktiviteteve.
Sjellja antisociale
Qentë janë krijesa shoqërore që komunikojnë gjithmonë me njerëzit, qentë dhe kafshët e tjera, ndërsa qentë me çrregullime të sjelljes nuk tregojnë shoqërueshmëri dhe shmangin qentë e tjerë.
Përgjigje e tepruar ndaj një stimuli
Një tjetër simptomë e një çrregullimi të sjelljes tek një qen është rritja e ndjeshmërisë ndaj aktiviteteve ose stimujve, qeni ka shumë frikë nga tingujt e papritur ndaj të cilëve reagon shumë agresivisht.
Trajtimi i një qeni autik
Kur pronari kupton që qeni i tij shfaq të gjitha simptomat e mësipërme, duhet të konsultohet me një veteriner për metodat e trajtimit.
Pronari duhet të sigurohet që qeni të ndihet i sigurt duke shmangur vendet dhe situatat që shkaktojnë stres dhe ankth tek kafshët shtëpiake.
Përveç kësaj, qeni duhet të largohet nga sjellja kompulsive, të inkurajohet të angazhohet në aktivitet fizik dhe duhet të vendoset kontrolli i ushqimit.
Ilaçet nuk duhet të jepen vetë, por vetëm nëse veterineri insiston për to.
/Motilokal.com
