Një studim i kohëve të fundit ka ndezur një debat të gjerë rreth lidhjes së mundshme midis ekspozimit plastik dhe autizmit, duke u fokusuar veçanërisht në bisphenol A (BPA), një komponent i zakonshëm në plastikën e fortë. Hulumtimi i lartpërmendur ka shkaktuar shqetësim, por është thelbësore të sqarohet se çfarë zbulon në të vërtetë, shkroi profesoresha Elisa Hill-Yardin, kreu i Laboratorit të Boshtit Gut-Brain në Universitetin RMIT të Australisë, në një koment për The Conversation.

BPA problematike

BPA, e përdorur në kontejnerët e ushqimit dhe pijeve, ka qenë e pranishme në jetën tonë të përditshme prej dekadash. Edhe pse përgjithësisht konsiderohet i sigurt, ai është një imitues i dobët i estrogjenit, duke çuar në shqetësime të vazhdueshme për efektet e tij të mundshme shëndetësore. Disa vende e kanë ndaluar BPA në shishet e foshnjave, ndërsa Australia po e heq atë gradualisht.

Autizmi, një çrregullim neurozhvillues, karakterizohet nga sfida në komunikimin social dhe sjellje të përsëritura. Ajo manifestohet ndryshe në çdo individ, me shkallë të ndryshme të ashpërsisë dhe kushteve të lidhura si ankthi, vështirësitë e funksionit motorik dhe problemet shqisore. Megjithëse më shumë se 1000 gjene janë lidhur me autizmin, shkaku i saktë mbetet kryesisht i panjohur, me gjasë për shkak të ndërveprimit kompleks të gjeneve të shumta dhe faktorëve mjedisorë.

Çfarë tregoi hulumtimi?

Studimi në fjalë shqyrtoi kontributin e mundshëm të ekspozimit të BPA në mjedis gjatë shtatzënisë. Shkencëtarët analizuan një grup prej 1074 fëmijëve australianë, duke zbuluar se 43 u diagnostikuan me autizëm midis moshës shtatë dhe njëmbëdhjetë vjeç, me djemtë të prekur në mënyrë disproporcionale. Studimi përfshiu mbledhjen e mostrave të urinës nga gratë shtatzëna për të matur nivelet e BPA dhe analizimin e ndryshimeve të gjeneve në gjakun e kordonit të lidhur me prodhimin e estrogjenit.

Një zbulim domethënës ishte lidhja midis niveleve të larta të BPA të nënës dhe një rreziku në rritje të autizmit tek djemtë me aktivitet të ulët të aromatazës, një enzimë e lidhur me prodhimin e estrogjenit. Megjithatë, për shkak të numrit të vogël të vajzave me autizëm dhe aktivitetit të ulët të aromatazës, përfundimet e studimit janë të kufizuara vetëm për djemtë.

Përveç kërkimit mbi njerëzit, shkencëtarët brenda të njëjtit studim kryen eksperimente edhe në minj që ishin të ekspozuar ndaj BPA në mitër. Këta minj treguan rritje të sjelljeve të përsëritura dhe ulje të ndërveprimeve sociale, së bashku me ndryshime në rajonin e amigdalës së trurit, i cili është kritik për përpunimin e ndërveprimeve sociale. Shkencëtarët kanë sugjeruar se nivelet e larta të BPA mund të dëmtojnë aktivitetin e aromatazës, duke ndikuar në prodhimin e estrogjenit dhe zhvillimin e trurit te minjtë.

Megjithatë, këshillohet kujdes gjatë interpretimit të këtyre rezultateve. Siç vë në dukje Hill-Yardin, ne nuk mund të supozojmë se sjellja e miut përkthehet drejtpërdrejt në sjelljen njerëzore dhe metodologjia e studimit ndryshonte, me BPA të ofruar ndryshe nëpër eksperimente. Për më tepër, doza e BPA që iu dha minjve ishte dukshëm më e lartë se nivelet tipike të ekspozimit të njeriut, vëren Hill-Yardin.

Studimi në fakt nuk e përcakton BPA si shkaktarin e autizmit, por sugjeron një ndërveprim të mundshëm gjen-mjedis ku disa variacione gjenetike mund t'i bëjnë disa foshnja më të ndjeshme ndaj efekteve të BPA. Megjithatë, nevojiten kërkime të mëtejshme për të konfirmuar këto rezultate.

/Motilokal.com