Me ndryshimin e klimës duke u bërë më serioz çdo ditë, valët e të nxehtit po bëhen një dukuri e rregullt në të gjithë globin. Jo vetëm që po bëhen më të shpeshta, por edhe më të ashpra, më të gjata dhe rrjedhimisht më vdekjeprurëse.
Sa të rrezikshme janë valët e të nxehtit?
Valët e të nxehtit shkaktojnë më shumë vdekje çdo vit se çdo fatkeqësi tjetër, sipas Forumit Ekonomik Botëror (WEF). Megjithatë, sfida është të identifikohen saktë vdekjet që lidhen me valët e të nxehtit. Meqenëse shumica e incidenteve ndodhin në shtëpi dhe viktimat zakonisht kanë dobësi para-ekzistuese, vdekjet nga valët e të nxehtit janë më pak të dukshme, prandaj valët e të nxehtit quhen ndonjëherë "vrasës të heshtur".
Këto temperatura duhet të shërbejnë si një paralajmërim i tmerrshëm për të gjithë ne, që të përgatitemi më mirë për të menaxhuar valët e rrezikshme të të nxehtit.
Më të rrezikuarit janë të moshuarit dhe fëmijët, aftësia e të cilëve për të rregulluar temperaturën e trupit të tyre është ose e ndryshkur ose, përkatësisht, e pa zhvilluar plotësisht. Në rrezik më të lartë janë edhe gratë shtatzëna dhe ato që ushqejnë fëmijën me gji, si dhe personat me aftësi të kufizuara ose personat që duhet të punojnë në ambiente të nxehta.
Valët e të nxehtit gjithashtu rrisin shkallën e aksidenteve në punë pasi shqetësimi çon në gjumë me cilësi të dobët. Për më tepër, ato janë shpesh shkaku i zjarreve, por edhe i dështimeve të të korrave dhe mungesa e ujit dhe energjisë.
Çfarë mund të bëjnë qytetet për të minimizuar efektet?
Përballë temperaturave të tmerrshme, shumë qytete në mbarë botën kanë filluar të kërkojnë zgjidhje lokale për të minimizuar efektet e të nxehtit.
Athina është ndër qytetet e para në botë që emëron një "kryeoficerin e ngrohjes" dhe, sipas WEF, ajo po krijon një sistem që rendit valët e të nxehtit sipas niveleve të kërcënimit, ngjashëm me paralajmërimet e uraganit. Eleni Myrivili, e cila ka rolin inovativ, thotë se një algoritëm përdor parashikimet e motit dhe normat e vdekshmërisë nga valët e kaluara të të nxehtit për të gjeneruar një nivel rreziku.
Tokio po ndërton tunele me erë për të ajrosur natyrshëm zonat e nxehta, ndërsa Kuala Lumpur po eksperimenton me një "sistem ftohjeje rrethore duke përdorur energji të rinovueshme dhe trupa uji natyrorë për të pompuar ujë ftohës në shtëpi", raporton WEF. Në mënyrë të ngjashme, Madridi po ndërton kopshte të qytetit, të dizajnuara sipas kullave të erës së lashtë të Lindjes së Mesme, të cilat janë në gjendje të korrin erën dhe të ftohin parkun dhe rrugët e tij përreth.
Në Australi, vullnetarët e Kryqit të Kuq thërrasin rregullisht personat vulnerabël gjatë valëve të të nxehtit dhe kur nuk ka përgjigje, dërgohen shërbimet e urgjencës. Në Spanjë, ambulancat janë në gatishmëri pranë plazheve për të mund të ndërhyjnë menjëherë në incidente.
Këto janë vetëm disa zgjidhje që ndihmojnë në menaxhimin lokal të valëve të të nxehtit, por ato nuk janë thjesht të mjaftueshme. Nevojitet veprim më sistematik dhe global. “Këto janë temperatura… ne nuk mund të përshtatemi. Duhet të gjejmë mënyra për të mbrojtur veten”, thotë Myrivili.
/Motilokal.com
