Pamja e qetë e Diellit nga Toka është mashtruese. Nga afër, është një vatër e aktivitetit diellor, edhe më intensiv se sa pritej, sipas vëzhgimeve të fundit shkencore. Ne nuk mendonim se Dielli do të ishte kaq aktiv në këtë cikël të veçantë, por vëzhgimet janë krejtësisht të kundërta, tha Andrew Gerrard, president dhe drejtor i Qendrës për Kërkime Diellore-Terrestriale në Institutin e Teknologjisë të Nju Xhersit (NJIT).
Ciklet diellore, të cilat ndodhin afërsisht çdo 11 vjet, përfshijnë lëkundje nga aktiviteti minimal në atë maksimal, me fusha magnetike që ndryshojnë në kulmin e ciklit. Cikli i fundit u shtri nga viti 2008 deri në vitin 2019 dhe tani po i afrohemi aktivitetit maksimal të ciklit aktual.
Më së shumti njolla në 22 vitet e fundit
Rritja e aktivitetit magnetik të Diellit ka rritur njollat e diellit, zona të errëta në sipërfaqen e Diellit, të cilat kohët e fundit kanë arritur një numër të paparë. Më herët në gusht, NOAA regjistroi një numër paraprak prej 299 njollash diellore në një ditë, më së shumti në më shumë se 22 vjet.
Njollat e diellit janë tregues kryesorë të ndezjeve diellore dhe nxjerrjeve të masës koronale (CME), të cilat mund të ndikojnë në Tokë duke shkaktuar zhdukjen e sinjaleve të radios, ndërhyrjen GPS dhe madje edhe dështimet e rrjetit të energjisë. Edhe pse jo të gjitha njollat e diellit çojnë në shpërthime të tilla potencialisht të dëmshme për Tokën, potenciali për efekte të rëndësishme është gjithmonë i pranishëm. Të mësosh të parashikosh stuhitë diellore paraprakisht është një fushë e rëndësishme e kërkimit të vazhdueshëm, thotë Alex James, një fizikant diellor në University College London (UCL).
Gremlins të vegjël
Flakët diellore dhe CME të klasit X, kur ndodhin, mund të hedhin grimca me energji të lartë në hapësirë me shpejtësi mbi 1600 km/h. Nëse këto grimca godasin Tokën, ato mund të shkaktojnë stuhi gjeomagnetike, të cilat çojnë në aurora mahnitëse vizuale, por edhe shqetësime serioze.
Ato grimca me energji të lartë janë si gremlina të vogla që mund të shkaktojnë të gjitha llojet e kaosit me emetimet e radios me frekuencë të lartë, vuri në dukje Gerrard. Vetëm këtë vit, stuhitë gjeomagnetike kanë shkatërruar sinjalet e radios në katër kontinente dhe kanë ndërprerë sistemet GPS, duke shkaktuar ndërprerje të herëpashershme të energjisë dhe vonesa të fluturimeve.
“Anijet kozmike në orbitë janë gjithashtu në rrezik. Nëse ndodh një nxjerrje e masës koronale dhe ai material arrin në Tokë, ai do të rrisë densitetin në atmosferën e sipërme të Tokës”, shpjegon Gerrad. Kjo rritje e tërheqjes atmosferike mund të rrëzojë satelitët, siç ndodhi me 38 satelitë Starlink në shkurt 2022.
“Aktiviteti diellor ka të ngjarë të vazhdojë të rritet derisa të arrijë kulmin rreth vitit 2025. Parashikimet aktuale sugjerojnë se maksimumi diellor do të ndodhë në gjysmën e dytë të vitit 2025”, tha James.
Megjithatë, varësia jonë nga teknologjia satelitore na bën më të prekshëm ndaj këtyre ngjarjeve diellore se kurrë më parë.
/Motilokal.com
