Evropa Qendrore ka parë përmbytjet e saj më të këqija në të paktën dy dekada me reshje të dendura nga stuhia Boris duke lënë një gjurmë shkatërrimi nga Rumania në Poloni.

Numri i të vdekurve u rrit në të paktën 21 persona në Poloni, Hungari, Rumani dhe Austri të martën me shumë të tjerë të zhdukur. Dhjetëra mijëra njerëz janë evakuuar gjithashtu në të gjithë Evropën Qendrore, duke përfshirë 15,000 në kufirin e Çekisë me Poloninë.

Në Poloni, kryeministri Donal Tusk shpalli gjendjen e fatkeqësisë natyrore në rajonet jugore të vendit më të prekura.

Ministria e mbrojtjes e vendit tha se 14,000 ushtarë janë vendosur në rajonet e goditura nga përmbytjet. Njerëzit në qytetin e Wroclaw kanë fortifikuar brigjet e lumenjve me ujërat që pritet të arrijnë kulmin të enjten.

Hungaria, Kroacia dhe Sllovakia janë gjithashtu në gatishmëri të lartë pasi shiu i madh i parashikuar kërcënon të rrisë më tej nivelet e ujit në lumin Danub.

Tani, me më shumë shira të dendur që priten në të gjithë Italinë në ditët në vijim, rajonet Emilia-Romagna dhe Lazio janë nën një alarm të verdhë moti. Zjarrfikësit në qytetin e Pescara, Abruzzo thonë se kanë marrë tashmë qindra thirrje për ndihmë për shkak të përmbytjeve.

A është ndryshimi klimatik fajtor për përmbytjet katastrofike të Evropës Qendrore?

Zëvendësministrja e klimës së Polonisë, Urszula Sara Zielińska, ka fajësuar ndryshimet klimatike për katastrofën.

Ajo i tha BBC-së në Mbretërinë e Bashkuar se pas përmbytjeve ekstreme në vitin 1997, thuhej se fatkeqësitë në këtë shkallë do të ndodhnin vetëm "një herë në një mijë vjet". Tani ato po ndodhin vetëm 26 vjet më vonë.

"Ka një shkak të qartë për këtë dhe quhet ndryshimi i klimës", tha ajo.

Përmbytjet pasuan shiun dhe borën e dendur të sjellë nga stuhia Boris gjatë fundjavës. Është shumë herët për një analizë përfundimtare shkencore që tregon se çfarë roli luajti ndryshimi i klimës në këtë ngjarje ekstreme të motit.

Shkencëtarët e klimës, megjithatë, kanë paralajmëruar se ngjarjet ekstreme të reshjeve si kjo do të rriten në Evropë ndërsa planeti ngrohet. Për çdo 1C të ngrohjes, ekspertët thonë se atmosfera është në gjendje të mbajë 7 për qind më shumë avuj uji.

Një valë e nxehtë detare në Detin Mesdhe gjithashtu ka të ngjarë të ketë luajtur një rol pasi temperaturat rekord të detit u arritën muajin e kaluar.

Temperaturat e larta të sipërfaqes së detit çojnë në rritjen e avullimit dhe kështu më shumë lagështi në ajër. Ky ajër i ngrohtë dhe i lagësht takoi ajrin shumë të ftohtë nga Arktiku duke krijuar kushtet e përsosura që stuhia Boris të sjellë reshje të mëdha shiu.

Sipas ekspertëve nga grupi World Weather Attribution, vala e të nxehtit në të gjithë Mesdheun këtë korrik do të kishte qenë "praktikisht e pamundur" pa ngrohjen globale të shkaktuar nga njerëzit.

Moti ekstrem është 'duke u bërë shpejt normë' për Evropën

BE-ja ka paralajmëruar se përmbytjet shkatërruese në Evropën Qendrore dhe zjarret vdekjeprurëse në Portugali janë prova e "prishjes së klimës" që do të bëhet normë pa veprime urgjente.

Komisioneri i menaxhimit të krizës Janez Lenarcic u tha ligjvënësve në Strasburg të mërkurën se Evropa nuk mund të "kthehet në një të kaluar më të sigurt".

“Mos bëni gabim. Kjo tragjedi nuk është një anomali. Kjo po bëhet shpejt normë për të ardhmen tonë të përbashkët”, tha ai.

Lenaric paralajmëroi gjithashtu se vendet po luftojnë për të përballuar koston në rritje të fatkeqësive si kjo me dëmet në Evropë në 2021 dhe 2022 që tejkalojnë një mesatare prej 50 miliardë euro në vit.

"Kostoja e mosveprimit është shumë më e madhe se kostoja e veprimit", tha ai.

Nicolò Wojewoda, drejtor rajonal evropian në organizatën ndërkombëtare mjedisore 350.org, thotë se kjo është një tjetër "thirrje zgjimi shkatërruese" për liderët botërorë.

“Ne jemi dëshmitarë të njerëzve të zakonshëm që paguajnë me jetën e tyre, pikërisht tani, ndërsa vendimmarrësit vonojnë dhe pengojnë veprimet klimatike. Sa fatkeqësi të tjera vdekjeprurëse duhet të shohin për të ndërmarrë hapat e nevojshëm konkretë për të vendosur politika dhe për të zbatuar masat që i japin fund vuajtjeve që po shohim sot?”

Wojewoda shton se, ndërsa liderët botërorë mblidhen në një seri samitesh, konferencash dhe negociatash gjatë javëve të ardhshme, këto fatkeqësi të parandalueshme dhe jo fjalët e tyre do të përdoren si masë për të gjykuar veprimet e tyre.

/Motilokal.com