Sasi të mëdha të emetimeve të karbonit ndodhin për shkak të operacioneve ushtarake të kryera nga shumë vende anembanë botës, veçanërisht SHBA dhe Izraeli, me ekspertët që thonë se luftërat kanë një ndikim të rëndësishëm në mjedis dhe klimë.
Sipas Konventës Kuadër të OKB-së për Ndryshimet Klimatike, investimet dhe aktivitetet ushtarake me vlerë më shumë se 2 trilion dollarë ndodhin globalisht çdo vit. Ndërsa të paktën 5.5% e emetimeve globale të karbonit vijnë nga këto investime dhe aktivitete, lëndët djegëse fosile të përdorura për operacionet e përditshme ushtarake dhe për nevojat energjetike të automjeteve dhe objekteve spikasin ndër artikujt që shkaktojnë emetimet më të larta të karbonit.
Sipas një studimi të titulluar "Përdorimi i karburantit në Pentagon, ndryshimet klimatike dhe kostot e luftërave" të botuar nga Universiteti i Bostonit, Departamenti i Mbrojtjes i SHBA është përdoruesi më i madh në botë i karburanteve fosile dhe renditet i pari në emetimet e gazeve serrë me 3.7 miliard ton emetim ekuivalent të dioksidit të karbonit nga 1975 deri në 2018.
SHBA, emetimet njëvjeçare të karbonit të së cilës vetëm nga aktivitetet ushtarake janë ekuivalente me emetimet totale të shumë vendeve, i shtuan operacionet e saj ushtarake pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001. Që atëherë, Pentagoni ka kryer operacione ushtarake në shumë vende jashtë shtetit, duke emetuar 1.3 miliardë ton emetime ekuivalente të dioksidit të karbonit nga 2001 deri në 2018.
Operacionet ushtarake të SHBA-së në Afganistan, Irak, Pakistan dhe Siri rezultuan në një total prej 440 milionë tonësh emetime karboni, duke përfshirë 250 milionë tonë të emetuar gjatë pushtimit të Irakut.
Sipas portalit të statistikave online Worldometers, 180 vende në vitin 2022 kishin emetime vjetore prej më pak se 250 milionë ton.
Ndërsa kostoja e emetimit të karbonit të sulmeve dhe konflikteve në shtatë muajt e parë të luftës Rusi-Ukrainë llogaritet të jetë të paktën 100 milionë ton, sipas një studimi nga Universiteti Queen Mary në Londër, sulmet izraelite shkaktuan 420,000 deri në 652,000 ton Emetimet ekuivalente të dioksidit të karbonit në periudhën e parë 120-ditore të luftës së Gazës (tetor 2023-shkurt 2024). Kjo është më shumë se emetimet vjetore të karbonit të 26 vendeve dhe territoreve individuale.
Shumica e këtyre emetimeve vijnë nga fluturimet e nevojshme për operacionin, karburanti i përdorur nga tanket dhe automjetet e tjera ushtarake dhe bombardimet.
Përveç kësaj, rindërtimi i 156,000 deri në 200,000 strukturave të shkatërruara në Gaza pritet të gjenerojë 46.8 milionë deri në 60 milionë ton emetime karboni në afat të gjatë.
"Shkatërrimi i shkaktuar nga luftërat ndikon në klimën në mënyra të ndryshme"
Mona Rady, kreu i Forumit Profesional të Programit të Vendbanimeve Njerëzore të OKB-së, tha për Anadolu se luftërat janë një krizë e rëndësishme mjedisore që bota duhet të zgjidhë.
Duke theksuar se të gjitha palët e interesuara duhet të bëjnë pjesën e tyre për të luftuar barrën mjedisore të shkaktuar nga luftërat, si dhe në luftën kundër krizës klimatike, Rady tha se takimet e Konferencës së Palëve të OKB-së (COP) për ndryshimin e klimës, të njohura si samitet e COP, janë një mundësi e rëndësishme, pasi bashkojnë të gjitha palët.
Duke thënë se pritshmëria e saj më e madhe nga COP29, e cila do të mbahet në Baku të Azerbajxhanit këtë 11-22 nëntor, është gjetja e një zgjidhjeje për shkatërrimet e shkaktuara nga luftërat, Rady theksoi se ky shkatërrim ndikon në klimën në mënyra të ndryshme.
Duke thënë se luftërat janë shumëfishuar në pjesë të ndryshme të botës vitet e fundit, Rady tha: “Këto luftëra krijojnë kriza të mëdha. Lufta Rusi-Ukrainë, konfliktet e vazhdueshme në pjesë të ndryshme të Afrikës, konfliktet në Azinë Jugore, të gjitha këto krijojnë kriza të ndryshme”.
Duke thënë se sulmet e Izraelit ndaj Gazës janë gjithashtu një masakër mjedisore, ajo tha: “Ajo që ndodhi në Gaza është kthyer në një krizë humanitare, si dhe në një krizë urbane, një krizë shëndetësore, dhe Gaza është shkatërruar pothuajse plotësisht. Ne duam të rindërtojmë Gazën, por si ta rindërtojmë klimën atje, që ka ndryshuar si rezultat i gjithë këtij shkatërrimi. Si ta normalizojmë klimën atje?”
/Motilokal.com
