Do prishet koha, vdiqa nga dhimbjet e gjunjëve, shpinës, qafës apo kyçit të duarve! Sa herë i keni dëgjuar këtë shprehje në shtëpitë tuaja? Kur moti ndryshon, shumë nga ne ndjehen sikur trupi po vuan. Shumë reagojnë ndaj kushteve të këqija të motit dhe këto ndryshime të papritura të temperaturave mund të shkaktojnë dhimbje të forta dhe shqetësime të tjera fizike. Kalimi nga një sezon në tjetrin ka ndikime të mëdha në shëndetin e njeriut, e veçanërisht te ata që vuajnë nga sëmundjet reumatike.
Sëmundjet reumatike prekin miliona njerëz në mbarë botën, duke shkaktuar dhimbje kronike, kufizime të lëvizjes dhe sfida të përditshme që ndikojnë ndjeshëm në cilësinë e jetës. Menaxhimi efektiv i këtyre sëmundjeve nuk kufizohet vetëm te trajtimi mjekësor, por kërkon një qasje të mirëstrukturuar. Përmes kujdesit të duhur mjekësor, ushqimit të shëndetshëm dhe aktivitetit fizik të rregullt, është e mundur të lehtësohen simptomat dhe të përmirësohet ndjeshëm cilësia e jetës.
Për më shumë ju ftojmë të lexoni intervistën e realizuar nga Motilokal.com me internistin dhe reumatologun dr. Besim Bytyqin.
Intervistoi: Shkëlzen Rrecaj
Si mund të menaxhojmë sëmundjet reumatike në mënyrë efektive?
Për të menaxhuar sëmundjet reumatike kërkohet një qasje e kombinuar si vijon:
Medikamentet: Përdoren anti-inflamatorët jo-steroidalë (NSAID), kortikosteroidet, ose ilaçet që modifikojnë sëmundjen (DMARD) për të kontrolluar inflamacionin.
Ushtrimet fizike: Aktivitetet e lehta përmirësojnë lëvizshmërinë e nyjave dhe ulin dhimbjet.
Dieta e shëndetshme: Ushqimet anti-inflamatore dhe hidratimi i mirë ndihmojnë në reduktimin e simptomave.
Mbështetja emocionale: Menaxhimi i stresit përmes këshillimit ose praktikave relaksuese është shumë i rëndësishëm.
Cilat ushqime ndihmojnë në uljen e inflamacionit te pacientët me sëmundje reumatike?
Ushqimet që ndihmojnë në uljen e inflamacionit te pacientët me sëmundje reumatike përfshijnë ato që janë të pasura me substanca antioksiduese, acide yndyrore omega-3 dhe përbërës me veti anti-inflamatore. Ja disa prej tyre:
- Peshqit e pasur me omega-3: Salmoni dhe sardelet ndihmojnë në uljen e inflamacionit.
- Frutat dhe perimet: Veçanërisht manaferrat, brokoli dhe spinaqi, për shkak të përmbajtjes së lartë të antioksidantëve.
- Vaji i ullirit ekstra i virgjër: Një burim i shkëlqyer për reduktimin e inflamacionit.
- Arra dhe fara: Bajamet dhe farat e lirit përmbajnë yndyra të shëndetshme.
- Erëzat: Xhenxhefili, vaji i farës së zezë dhe shafrani njihen për efektet e tyre anti-inflamatore.
Cilët janë treguesit kryesorë të sëmundjeve reumatike që nuk duhet të injorohen?
Sëmundjet reumatike përfshijnë një grup të gjerë çrregullimesh që ndikojnë në nyjet, kockat, muskujt dhe indet lidhëse. Disa tregues kryesorë të këtyre sëmundjeve që nuk duhet të injorohen përfshijnë:
- Dhimbja kronike dhe e përsëritur në nyja.
- Ngurtësi, sidomos në mëngjes ose pas qëndrimit të gjatë pa lëvizur.
- Ënjtje dhe skuqje të nyjave.
- Lodhje kronike dhe ndjenja e përgjithshme e dobësisë.
- Deformime në nyja ose humbje e funksionalitetit të tyre.
- Temperaturë pa arsye të dukshme ose skuqje të lëkurës.
Si mund të përmirësohet cilësia e jetës për ata që vuajnë nga sëmundjet reumatike?
Përmirësimi i cilësisë së jetës për ata që vuajnë nga sëmundjet reumatike kërkon një qasje të gjithanshme, duke përfshirë menaxhimin e simptomave, përmirësimin e funksionit fizik dhe mbështetjen emocionale. Këtu janë disa mënyra efektive:
- Ndjekja e rregullt mjekësore për të monitoruar progresin dhe trajtimin.
- Kryerja e ushtrimeve të lehta për të ruajtur fleksibilitetin dhe për të reduktuar ngurtësinë.
- Përdorimi i ndihmave ortopedike për të ulur ngarkesën mbi nyjat e dëmtuara.
- Mbështetje emocionale përmes grupeve të pacientëve ose terapive psikologjike.
- Ruajtja e një rutine të shëndetshme që përfshin gjumë të mjaftueshëm dhe dietë të balancuar.
Pse disa persona janë më të ndjeshëm ndaj ndryshimeve të motit sesa të tjerët?
Disa persona janë më të ndjeshëm ndaj ndryshimeve të motit për shkak të faktorëve biologjikë, psikologjikë dhe mjedisorë. Ndjeshmëria ndaj motit, e njohur shpesh si sensitivitet barometrik ose meteoropati, lidhet me mënyrën se si trupi reagon ndaj ndryshimeve në presionin atmosferik, temperaturë, lagështi dhe kushte të tjera të motit.
Ndjeshmëria ndaj motit ndryshon nga një individ te tjetri për shkak të faktorëve si:
- Gjenetika dhe ndjeshmëria e sistemit nervor.
- Dëmtimet e mëparshme në nyja ose muskuj.
- Nivelet e inflamacionit dhe shëndeti i përgjithshëm i indit lidhës.
- Faktorët emocionalë, si stresi dhe ankthi, që rrisin ndjeshmërinë ndaj dhimbjeve.
A ndikon ndryshimi i klimës në përhapjen dhe ashpërsimin e sëmundjeve reumatike?
Po, ndryshimet e klimës, si lagështia e lartë dhe temperatura ekstreme, mund të përkeqësojnë simptomat e sëmundjeve reumatike. Kushtet klimaterike që rrisin inflamacionin, si lagështia dhe presioni i ulët atmosferik, ndikojnë negativisht te pacientët. Për më tepër, këto kushte mund të ndikojnë në përhapjen e disa sëmundjeve autoimune ose infektive që lidhen me reumatologjinë.
A mund të shkaktohen sëmundjet reumatike nga moti i ftohtë ose stresi?
Sëmundjet reumatike zakonisht nuk shkaktohen drejtpërdrejt nga moti i ftohtë ose stresi, por këta faktorë mund të përkeqësojnë simptomat ekzistuese. Ftohtësia shkakton ngurtësim të muskujve dhe nyjave, ndërsa stresi rrit nivelet e kortizolit, duke përkeqësuar inflamacionin dhe dhimbjen.
Çfarë roli luan fizioterapia dhe aktiviteti fizik në qetësimin e simptomave të sëmundjeve reumatike?
Fizioterapia dhe aktiviteti fizik luajnë një rol kyç në menaxhimin e sëmundjeve reumatike:
- Forcimi i muskujve rreth nyjave ndihmon në uljen e ngarkesës mbi to.
- Përmirësimi i qarkullimit të gjakut redukton inflamacionin dhe ngurtësinë.
- Ushtrimet me intensitet të ulët ndihmojnë në ruajtjen e lëvizshmërisë dhe parandalimin e komplikimeve afatgjata.
- Teknika relaksimi përmes fizioterapisë ulin dhimbjen dhe tensionin muskulor.
/Motilokal.com
