Tërmetet janë ndër forcat më shkatërruese në Tokë, por parashikimi i tyre mbetet një sfidë për shkencëtarët. Zbulimet e reja theksojnë se si proceset e ngadalta aseizmike në pikat e stresit në koren e Tokës luajnë në fakt një rol kyç në nxitjen e ngjarjeve të mëdha sizmike.

“Gjetjet tona sfidojnë dhe përsosin modelet konvencionale të dinamikës së këputjes sizmike. Ne tregojmë se proceset e ngadalta aseizmike janë një parakusht për këputjen sizmike, të nxitura nga stresi i lokalizuar dhe kufizimet gjeometrike. Kjo ka implikime të thella për të kuptuar se kur dhe si fillojnë tërmetet, tha fizikani Jay Fineberg dhe një nga autorët e studimit.

Fineberg dhe ekipi i tij përdorën modele eksperimentale dhe teorike për të hetuar se si grumbullimi gradual i stresit kalon në çarje të plota sizmike. Ata studiuan çarjet në një, dy dhe tre dimensione, duke zbuluar se pikat e vogla dhe të ngadalta të lëvizjes nga fërkimi ose zvarritja janë pararendëse për formimin e një frakture të madhe. Këto pika rriten në mënyrë të qëndrueshme derisa të kulmojnë në një shpërthim të madh sizmik.

Plasaritja është e nevojshme për të rritur stresin dhe për të çliruar energji gjatë një tërmeti. Pa këtë proces, aktiviteti i papritur sizmik nuk mund të ndodhë. Rezultatet e hulumtimit zbuluan se zvarritja aseizmike dhe stresi i lokalizuar në linjat e thyerjes janë parakushte të nevojshme për ngjarje të mëdha sizmike.

“Përveç rëndësisë së saj me thyerjen dhe forcën e materialeve, kjo pamje e re e dinamikës së bërthamimit të plasaritjes është drejtpërdrejt e rëndësishme me dinamikën e bërthamës së tërmeteve, këputja e ngadaltë, aseizmike duhet gjithmonë t'i paraprijë këputjes së shpejtë sizmike. Kjo mund të sigurojë një kornizë të re për të kuptuar se si dhe kur ndodhin tërmetet”, shpjeguan autorët e studimit, i cili u botua në revistën "Nature".

/Motilokal.com