Në tetor 2020, një anije kozmike robotike u ul për pak kohë në Bennu, një asteroid 525 metra i gjerë që ndodhet 320 milionë kilometra larg Tokës. Si pjesë e misionit OSIRIS-REx të NASA-s, anija kozmike robotike kaloi dy vjet duke orbituar dhe studiuar Bennu përpara se të mblidhte një mostër pluhuri dhe gurësh të vegjël. Ai mostër, i mbyllur në një kapsulë, u kthye në Tokë në shtator 2023.

Nick Timms, Phil Bland dhe William Rickard, shkencëtarë nga Universiteti Curtin dhe anëtarë të ekipit ndërkombëtar që studiuan këto mostra, ekzaminuan 120 gram material të kthyer nga asteroidi Bennu. Gjetjet e tyre, të publikuara në revistat "Nature" dhe "Nature Astronomy", sugjerojnë se uji ka ekzistuar dikur në trupin prind të Bennu (planet, hënë, etj.) dhe ofrojnë njohuri të reja në kiminë e hershme të sistemit diellor.

Mbetjet e pacenuara të universit të hershëm

Asteroidët janë fragmente të trupave të lashtë qiellorë të shkatërruar nga përplasjet kozmike. Bennu, i klasifikuar si një asteroid i tipit B, u zgjodh për OSIRIS-REx për shkak të përbërjes së tij të pasur me karbon, i cili të kujton meteoritët primitivë kondrite që përmbajnë karbon.

Ndryshe nga meteoritet, të cilët ndryshohen nga atmosfera e Tokës, mostrat e asteroideve mbeten të paprekura. Kjo i lejon shkencëtarët si Timms, Bland dhe Rickard të eksplorojnë pyetje themelore rreth formimit të planetit dhe origjinës së jetës në Tokë.

Zbulimi i kristaleve të kripës

Për të shmangur kontaminimin, mostra e kthyer u trajtua në një dhomë të mbyllur të pastruar me azot. Ndërsa analizonin grimcat e pluhurit të Bennu, shkencëtarët bënë një zbulim befasues, kristalet mikroskopike të halitit dhe sylvitit, minerale të rralla kripe.

Timms, Bland dhe Rickard theksojnë në një koment për The Conversation se haliti është jashtëzakonisht i rrallë në meteoritët, duke u shfaqur vetëm në tre nga qindra mijëra që gjenden në Tokë. Ekipi identifikoi gjithashtu minerale shtesë të kripës si karbonatet e natriumit, fosfatet, sulfatet dhe fluoridet, të cilat janë minerale që zakonisht formohen nga avullimi i shëllirë, të ngjashëm me liqenet e kripës në Tokë.

Komponimet organike dhe blloqet ndërtuese të jetës

Analiza e mëtejshme zbuloi një sërë përbërjesh organike, duke përfshirë 14 aminoacide që gjenden në proceset biologjike dhe të pesë nukleobzat e pranishme në ADN dhe ARN. Megjithëse nuk është zbuluar asnjë jetë, gjetjet sugjerojnë se trupi origjinal i Bennu dikur kishte një mjedis të kripur dhe të pasur me karbon që mund të kishte formuar blloqet e ndërtimit të jetës.

Hulumtimi i ardhshëm

Gjetjet ofrojnë njohuri të reja mbi trupat e akullt në sistemin diellor, si hëna e Saturnit Enceladus dhe planeti xhuxh Ceres, të cilët të dy kanë oqeane të kripur nëntokësore. Pyetja më e rëndësishme është a mund të mbështesin jetën këto mjedise?

Timms, Bland dhe Rickard vazhdojnë të analizojnë mostrat, duke u fokusuar në afatin kohor të shpërbërjes së trupit mëmë të Bennu dhe duke hetuar historinë e ndikimit të regjistruar në mineralet e tij.

/Motilokal.com