Hyrja e pakontrolluar e mbeturinave hapësinore në atmosferën e Tokës po shkakton shqetësim në rritje, pasi mund të përbëjë rrezik për aeroplanët në fluturim. Edhe pse shanset për një përplasje janë të vogla, pasojat mund të jenë ende katastrofike.

Kohët e fundit, Administrata Federale e Aviacionit të SHBA (FAA) i kërkoi SpaceX të kryente një hetim mbi një incident në të cilin humbi kontrollin e raketës Starship gjatë një lëshimi më 16 janar nga Starbase në Teksas. Mbetjet e Starship 7 ranë në Oqeanin Atlantik pranë ishujve Turks dhe Caicos dhe mbeturinat thuhet se u gjetën në tokë.

Gjatë incidentit shkatërrues, FAA aktivizoi një "zonë të reagimit ndaj mbeturinave" dhe ngadalësoi shkurtimisht aeroplanët që ishin jashtë zonës ku ranë mbeturinat Starship 7 dhe është e mundur që disa avionë të jenë ndalur në vendin e ngritjes. Disa ekuipazhe avionësh kërkuan devijim për shkak të niveleve të ulëta të karburantit ndërsa mbetën jashtë zonës në fjalë.

Hulumtimet tregojnë se rreziku po rritet për shkak të mbeturinave që hyjnë në atmosferë dhe fluturimeve të linjave ajrore.

“Si përgjigje, autoritetet kombëtare mund të vendosin të mbyllin paraprakisht hapësirën ajrore gjatë periudhave të rënies së mbeturinave dhe disa e kanë bërë tashmë këtë”, thuhet në studimin e studiuesve kanadezë.

“Me pak fjalë, ka një shans 26 për qind që mbeturinat e pakontrolluara hapësinore të hyjnë në hapësirat ajrore të ngarkuara si Shtetet e Bashkuara verilindore ose Evropa veriore çdo vit”, tha Ewan Wright në Universitetin e British Columbia në Vankuver, Kanada.

Ai tha për Inside Outer Space se autoritetet mund të mbyllin hapësirën ajrore, siç ndodhi në Evropë në vitin 2022, por kjo do të kishte ndikime ekonomike dhe pasoja të reja sigurie.

Wright, së bashku me kolegët e tij Aarn Boley dhe Michael Byers, arritën në përfundimin se rreziku i përplasjeve në hapësirën ajrore rritet me dendësinë e trafikut ajror. Ata theksuan se edhe pasojat ekonomike të vonesave të fluturimeve do të rriten nëse hapësira ajrore mbyllet.

"Kjo situatë i vendos autoritetet kombëtare në një dilemë, nëse duhet të mbyllet hapësira ajrore apo jo... Rreziku i përplasjes mund të shmanget nëse rënia e kontrolluar e mbeturinave hapësinore në oqean do të ishte e detyrueshme për të gjitha misionet", thanë shkencëtarët.

Tashmë ka më shumë se 2300 trupa raketash në orbitë dhe përfundimisht do të hyjnë në atmosferë në mënyrë të pakontrolluar.

“Autoritetet do të përballen me sfidën e hyrjes së pakontrolluar të mbeturinave hapësinore në atmosferë për dekadat e ardhshme”, përfunduan studiuesit.

/Motilokal.com