Njerëzimi po i afrohet më shumë dërgimit të astronautëve në Mars, por shkencëtarët po tërheqin vëmendjen ndaj një kërcënimi shpesh të anashkaluar, pluhurin marsian.

Hulumtimet e fundit tregojnë se ky pluhur mund të përbëjë sfida të rëndësishme shëndetësore dhe të komplikojë eksplorimin afatgjatë dhe qëndrimin në Planetin e Kuq. Këto rreziqe nxjerrin në pah kompleksitetin e projektimit të misioneve në të cilat astronautët do të jenë të sigurt nga rreziqet mjedisore.

Pluhuri marsian përbëhet nga grimca jashtëzakonisht të vogla që përmbajnë silicë, gips, perklorate dhe okside hekuri nanofazë.

Këto grimca janë pothuajse 25 herë më të holla se qimet e njeriut dhe mund të depërtojnë thellë në mushkëri dhe përfundimisht të hyjnë në qarkullimin e gjakut.

Justin Wang, bashkëautor i studimit dhe student i mjekësisë në Universitetin e Kalifornisë Jugore, i konfirmoi këto pretendime.

Efektet afatgjata shëndetësore mund të jenë të ngjashme me ato të shkaktuara nga ekspozimi ndaj asbestit në Tokë, dhe ato përfshijnë sëmundje të rënda të frymëmarrjes. Ndryshe nga pluhuri në Tokë, i cili bëhet i lëmuar me kalimin e kohës, pluhuri marsian mbetet i mprehtë dhe i ashpër. Kjo do ta bënte atë veçanërisht irrituese për indet e ndjeshme të mushkërive. Për më tepër, perkloratet e zbuluara në tokën marsiane paraqesin rrezik për mosfunksionim të tiroides dhe anemi aplastike, e cila potencialisht mund të rrezikojë shëndetin e astronautëve gjatë misioneve më të gjata.

Megjithatë, ekspozimi ndaj pluhurit marsian shkon përtej rreziqeve shëndetësore. Grumbullimi i pluhurit dhe ndikimi i tij negativ në pajisje janë gjithashtu një problem. Pluhuri bie vazhdimisht nga qielli dhe mbetet në sipërfaqe. Stuhitë e mëdha pluhuri mund të mbulojnë të gjithë planetin dhe të lënë pas një shtresë të trashë, e cila mund t'i bëjë panelet diellore joefektive. Përveç kësaj, pluhuri mund të ndërhyjë në furnizimin me energji elektrike dhe instrumentet e ndjeshme shkencore.

Misionet e kaluara hënore si Apollo kanë treguar se sa pluhuri mund të jetë problematik, duke u zgjatur në kostume dhe duke hyrë në kabina. Sfida edhe më të mëdha të këtij lloji mund të priten në Mars për shkak të përbërjes toksike dhe qëndrueshmërisë së pluhurit. Duke pasur parasysh distancën e madhe nga Toka, një udhëtim i shpejtë kthimi nuk është i mundur dhe vonesat e komunikimit e bëjnë të vështirë mbështetjen në kohë reale.

Astronautët do të duhet të mbështeten në infrastrukturën e fuqishme mjekësore në Mars. Për të luftuar këto rreziqe, inxhinierët po shqyrtojnë sistemet e filtrimit të ajrit, kostumet vetëpastruese dhe teknologjitë e zmbrapsjes elektrostatike. E gjithë kjo kërkon një planifikim të kujdesshëm.

Pluhuri marsian nuk do të jetë aspekti më i rrezikshëm i misionit, ai do të përbëjë një rrezik real. Me përgatitjen e duhur, është diçka që mund të kontrollohet, pohojnë shkencëtarët.

/Motilokal.com