Tarifat e Trump kanë shkaktuar kaos në tregjet globale dhe një goditje të madhe kanë marrë edhe kompanitë amerikane, veçanërisht sektori i teknologjisë, i cili ditët e fundit ka shënuar rënie të madhe dhe humbje prej qindra miliarda dollarësh. Megjithëse Trump thotë se fillimisht duhet të jetë më keq për të qenë më i mirë, domethënë se politikat e tij proteksioniste do të shpërblehen në planin afatgjatë, nuk është e vështirë të arrihet në përfundimin se investitorët aktualisht nuk janë të kënaqur me atë që shohin në treg dhe me skuqjen në bursa.

Aksionet e pothuajse të gjitha kompanive po bien dhe duket se më e cenuara është Apple. Në një kohë të shkurtër, kompania humbi rreth njëzet për qind të vlerës së saj dhe situata është edhe më e keqe nëse e krahasojmë me fillimin e vitit kur vlera e saj në treg arriti në gati 3.7 trilion dollarë, kur dje u mbyll bursa, ishte më pak se 2.6 trilion dollarë. Për shkak të një rënieje të tillë, ato nuk janë më kompania më e vlefshme në botë dhe janë tejkaluar nga Microsoft, vlera e tregut të të cilit dje ishte 2.64 trilion dollarë.

Blerja e panikut

Problemi i Apple është se ajo është shumë e varur nga Kina dhe shumica e produkteve të saj, duke përfshirë iPhone, prodhohen në atë vend. Duke qenë se Trump u ka vendosur tarifa jashtëzakonisht të larta, çmimi i pajisjeve të tyre mund të rritet ndjeshëm. Përveç Kinës, Apple i prodhon pajisjet e veta edhe në Vietnam, Tajlandë dhe Indi, por Trump i rriti edhe tarifat për to, që do të thotë se prodhimi i iPhone-ve në çdo rast duhet të bëhet më i shtrenjtë dhe pyetja është nëse Apple do ta kalojë këtë rritje çmimi tek klientët apo nëse kompania do të vendosë të lërë të njëjtat çmime shitjeje për konsumatorët, që do të thotë më pak fitim për kompaninë.

Sipas disa analistëve, nëse Apple do t'ua kalonte koston konsumatorëve, çmimi i modelit më të shtrenjtë, iPhone 16 Pro Max, mund të rritet deri në 350 dollarë.

Klientët tashmë po përgatiten për këto skenarë, kështu që dyqanet e Apple në SHBA kanë qenë mjaft të mbushura ditët e fundit, dhe disa përdorues të pajisjeve Apple kanë vendosur të blejnë pajisje përpara se tarifat të fillojnë të ndikojnë në ato çmime. Ditët e fundit, sipas raportimeve të mediave, ka pasur një “blerje paniku të telefonave Apple”, me fansat e kompanisë që duan të blejnë telefona të rinj dhe pajisje të tjera përpara se çmimet të rriten.

Një zgjidhje që Apple mund të përdorë për të reduktuar ndikimin e tarifave në biznesin e saj është zhvendosja e prodhimit në Brazil. Ndërsa tarifat ndaj Kinës tani janë më shumë se 100 për qind, për Indinë 26 për qind, ato për Brazilin janë vetëm 10 për qind. Sigurisht, procesi i lëvizjes së prodhimit nuk është i thjeshtë apo i shpejtë, por duke qenë se Apple ka prodhuar prej kohësh modele për tregun vendas në Brazil në bashkëpunim me Foxconn, diçka e tillë nuk është e pamundur.

Një zgjidhje tjetër, për të cilën Trump beson se është e mundur, është që Apple të prodhojë iPhone në SHBA. Ai beson se ata kanë fuqinë punëtore dhe burimet për diçka të tillë dhe siç shpjegoi zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë Karolina Leavitt, Apple ka njoftuar një investim prej 500 miliardë dollarësh në SHBA, të cilin ata nuk do ta bënin nëse nuk do të kishin besim në aftësinë për të prodhuar në atë vend.

Politika agresive e Trump për vendosjen e tarifave ndaj vendeve të tjera duket se është reflektuar më së shumti në bursa, me një rënie të ndjeshme të vlerës së aksioneve të kompanive të shumta. Mbetet për t'u parë se çfarë do të sjellin javët dhe muajt e ardhshëm veçanërisht për sa i përket rritjes së çmimeve për produktet teknologjike, mallrat dhe shërbimet, të cilat mund të bëhen më të shtrenjta për shkak të rritjes së kostove të prodhimit.

/Motilokal.com