Kina ka ndërmarrë një hap të rëndësishëm në ndërkombëtarizimin e programit të saj hënor, duke lejuar shkencëtarët e huaj, përfshirë ata nga universitetet amerikane, të analizojnë shkëmbinjtë hënorë të mbledhur nga misioni Chang'e-5.

Ndër institucionet e huaja të përzgjedhura që u është dhënë qasje në mostrat e shkëmbinjve hënor janë Universiteti Brown dhe Universiteti Shtetëror i Nju Jorkut në Stony Brook, të dyja të financuara nga NASA. Përveç tyre, mostrat do të analizohen nga institucione nga Franca, Gjermania, Japonia, Britania e Madhe dhe Pakistani.

Misioni i Kinës 2020 Chang'e-5 e bëri Kinën vendin e tretë që mbledh materiale nga Hëna, pas ish-Bashkimit Sovjetik dhe Shteteve të Bashkuara. Një vit më vonë, misioni Chang'e-6 ktheu mostra nga ana e largët e Hënës, diçka që askush nuk e kishte bërë më parë.

Bashkëpunim i kujdesshëm amerikan

Pavarësisht tensioneve gjeopolitike, NASA dhe Administrata Kombëtare e Hapësirës e Kinës (CNSA) mbajnë dialog të kufizuar. Në tetor 2024, administratori i NASA-s Bill Nelson i tha Reuters se bisedimet ishin duke u zhvilluar për të marrë hua mostra nga misioni Chang'e-5, pasi bindi ligjvënësit amerikanë se nuk kishte kërcënime për sigurinë.

Katër universitete amerikane kanë aplikuar për qasje në mostrat Chang'e-5, tha ai, duke shprehur pritshmërinë se Kina do të pajtohej. Megjithatë, ai theksoi se NASA-s do t'i duhet të marrë një certifikatë shtesë nga FBI përpara se mostrat të arrijnë në SHBA.

Shtetet e Bashkuara duket se janë mjaft të mbyllura tani, megjithëse dikur ishin të hapura, ndërsa ne ishim të mbyllura dhe tani jemi të hapur. Kjo është për shkak të rritjes së fuqisë së përgjithshme të vendit tonë dhe rritjes si pasojë e vetëbesimit tonë, tha për Reuters Wu Weiren, projektuesi kryesor i programit hënor të Kinës.

Zyrtari i CNSA shtoi se misionet e ardhshme, Chang'e-7 në 2026 dhe Chang'e-8, përfshijnë bashkëpunim më të gjerë ndërkombëtar dhe ngarkesa shkencore nga deri në 10 vende të huaja.

/Motilokal.com