Ndërprerja e madhe e energjisë elektrike që goditi Spanjën dhe Portugalinë të hënën,dhe që u ndje edhe në Francën Jugore dhe madje edhe në Itali, shkaktoi kaos. Kjo pothuajse bllokoi trafikun në qytetet kryesore, duke mbyllur bankomatet, duke prerë linjat telefonike dhe duke i detyruar shumë njerëz të kalonin mbrëmjen nën dritën e qirinjve ose duke u përpjekur të ktheheshin në shtëpi.

Por cila është arsyeja e kësaj zhdukjeje? Zyrtarisht, hetimi është ende duke vazhduar , por kryeministrat e Spanjës dhe Portugalisë kanë hedhur poshtë një sulm kibernetik ndaj infrastrukturës kritike.

Një fenomen shumë i rrallë atmosferik dridhjet atmosferike të induktuara u shfaq si një "fajtor" i mundshëm. Çfarë është saktësisht kjo dhe si mund të shkaktojë një fenomen moti një kaos të tillë në furnizimin me energji elektrike?

Në mëshirën e motit

Nuk është e panjohur që kushtet e motit dhe ato atmosferike mund të ndikojnë në furnizimin me energji elektrike. Nga ciklonet që mund të rrëzojnë linjat e energjisë, valët e nxehtësisë që mund të ngarkojnë rrjetin e shpërndarjes, përmes zjarreve në pyje që mund të shkatërrojnë linjat e energjisë dhe stuhive diellore që mund të ndikojnë në funksionimin e termocentraleve me rrezatimin e tyre elektromagnetik.

Erërat e forta mund të ndikojnë gjithashtu në furnizimin me energji elektrike, pasi ato mund të shkaktojnë dridhje në linjat e transmetimit. Siç shpjegon Mehdi Seyedmahmoudian, profesor i inxhinierisë elektrike në Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike, Universiteti i Teknologjisë Swinburne, në një tekst të botuar në The Conversation, këto dridhje karakterizohen ose nga amplitudë e lartë dhe frekuencë e ulët (e ashtuquajtura galopim i përçuesit) ose nga amplitudë e ulët dhe frekuencë e lartë (e ashtuquajtura dridhje eoliane). Këto dridhje mund të çojnë në një ngarkesë në infrastrukturën e rrjetit, dhe më pas, si pasojë, në një ndërprerje të energjisë.

Por dridhjet mund të shkaktojnë edhe ndryshime ekstreme në temperaturë ose presionin e ajrit. Kjo është pikërisht ajo që REN i Portugalisë përmendi si një arsye të mundshme për problemet e furnizimit.

Për shkak të ndryshimeve ekstreme të temperaturës në brendësi të Spanjës, kanë ndodhur lëkundje anomale në linjat e tensionit shumë të lartë (400 kV), një fenomen i njohur si "dridhje atmosferike të induktuara". Këto lëkundje shkaktuan dështime në sinkronizimin midis sistemeve elektrike, duke çuar në ndërprerje të njëpasnjëshme në rrjetin e ndërlidhur evropian, thanë ata në njoftim.

Këto "dridhje atmosferike të induktuara", megjithëse jo të zakonshme, janë të njohura për klimatologët. Këto janë lëvizje ose lëkundje të valëzuara në atmosferë që ndodhin për shkak të ndryshimeve të papritura të temperaturës ose presionit. Shkaqet e një fenomeni të tillë mund të jenë ngrohja e tepërt, çlirimi i energjisë në shkallë të gjerë ose ngjarjet intensive të motit.

Gjegjësisht, kur një pjesë e sipërfaqes së Tokës nxehet papritur (për shembull, për shkak të një vale të nxehti), ajri nxehet, zgjerohet dhe bëhet më i lehtë. Ky ajër më pas ngrihet lart, duke krijuar një çekuilibër të ajrit me ajrin përreth, më të freskët dhe më të dendur, gjë që çon në një çekuilibër dhe formimin e valëve. Këto valë presioni mund të udhëtojnë nëpër atmosferë dhe, nëse hasin infrastrukturë energjetike gjatë rrugës së tyre, ato mund të bashkëveprojnë me të.

Këto lloje valësh atmosferike quhen zakonisht valë gravitacionale, lëkundje termike ose valë akustike-gravitacionale. Edhe pse termi "dridhje atmosferike e induktuar" nuk është vendosur zyrtarisht në meteorologji, duket se përshkruan të njëjtën familje fenomenesh.

Siç theksoi prof. Seyedmahmoudian, ende nuk është e qartë nëse kjo është shkaku i ndërprerjes së energjisë elektrike të lartpërmendur në Spanjë dhe Portugali.

/Motilokal.com