Indiani Alka Kamble kishte shikim të turbullt për muaj të tërë në vitin 2017, por nuk shkoi te mjeku për shkak të orarit të gjatë të punës dhe vështirësive financiare.
"Nuk mund ta përballoja dot dhe nuk kisha kohë sepse më duhej të punoja me orë të gjata për të mbijetuar", shpjegoi ajo për revistën Knowable.
Më në fund, ajo pa një fletushkë për një klinikë falas të syve pranë fshatit të saj në shtetin indian të Maharashtras. Atje, ata menjëherë rekomanduan operacionin e kataraktit, duke shpjeguar se problemi i saj ka të ngjarë të ishte shkaktuar nga ekspozimi afatgjatë ndaj rrezeve të diellit. Pas dekadash pune pa syze ose mbrojtje, Kamble vëren se kushtet e punës në natyrë janë përkeqësuar më tej.
Nxehtësia është bërë aq e padurueshme sa fermerët mezi mund të qëndrojnë as dy orë në fusha gjatë verës, tha ajo.
Nga goditja nga nxehtësia te katarakti
Katarakti, i cili turbullon lenten e syrit, prek rreth 94 milionë njerëz në mbarë botën. Edhe pse plakja dhe gjenetika luajnë një rol, rritja e temperaturave po përmendet gjithnjë e më shumë si një faktor. Në vitin 2024, regjistruam temperaturën mesatare më të lartë të sipërfaqes në Tokë ndonjëherë. Temperaturat që arrijnë 40°C mund të shkaktojnë goditje nga nxehtësia, e cila prish sistemet biologjike në trup.
Lucía Echevarría-Lucas, oftalmologe në Spitalin La Axarquía në Malaga të Spanjës, shpjegon se goditja nga nxehtësia dobëson mbrojtjen natyrore të syrit, duke lejuar që speciet e dëmshme reaktive të oksigjenit të dëmtojnë proteinat kristalore në lente.
"Formohen errësira që çojnë në katarakte", shpjegon ai.
Në një studim 10-vjeçar të kryer në Spanjën jugore dhe të botuar në vitin 2024 në revistën Environment, Echevarría-Lucas dhe kolegët e saj gjetën 370.8 raste shtesë të kataraktit për 100,000 njerëz për çdo rritje prej 1°C të temperaturës mesatare vjetore maksimale. Elbi gjithashtu ndodhte më shpesh tek njerëzit e moshës 15 deri në 49 vjeç në rajonet bujqësore.
Ndryshimi i klimës po rrit gjithashtu ekspozimin ndaj rrezatimit ultravjollcë (UV). Echevarría-Lucas dhe José María Senciales González, një gjeograf në Universitetin e Malagas, shpjegojnë se erërat e thata në zona si Kalifornia Jugore dhe Costa del Sol e Spanjës largojnë lagështinë nga ajri që përndryshe do të thithte rrezet UV. Echevarría-Lucas shton se rrezatimi UV krijon specie reaktive të oksigjenit dhe dëmton ADN-në e qelizave të lentes.
Paralajmërime dhe këshilla nga ekspertët
Ndikimi nuk kufizohet vetëm te kataraktet. Yee Ling Wong, specialiste e oftalmologjisë në Spitalin Mbretëror të Syrit Britanik të Mançesterit dhe bashkautore e një studimi të vitit 2024 në Journal of Climate Change and Health, pohon se temperaturat në rritje rrisin rastet e keratitit, pterigjiumit dhe konjuktivitit. Një studim i vitit 2023 i kryer në Ürümqi të Kinës, lidhi temperaturat mbi 28.7°C me një rritje prej 16 për qind të rrezikut të konjuktivitit.
Malik Kahook, nga Shkolla e Mjekësisë e Universitetit të Kolorados në SHBA, paralajmëron se thatësirat e shkaktuara nga klima po e përkeqësojnë kequshqyerjen dhe po i detyrojnë njerëzit të përdorin ujë të pasigurt, gjë që rrit rrezikun e dëmtimit të shikimit.
Jesús Rodrigo Comino nga Universiteti i Granadës rekomandon syze dielli mbrojtëse nga rrezet UV, kapele me vizore, lente kontakti të përshkueshme nga oksigjeni dhe një dietë të pasur me lëndë ushqyese.
Syzet e diellit ofrojnë pothuajse 38 për qind më shumë mbrojtje, thotë ai.
Programi Kombëtar i Kontrollit të Verbërisë i Indisë mbuloi koston fillestare të operacionit të lartpërmendur të Kamble-t.
“Nuk e kisha menduar kurrë se problemi mund të bëhej kaq serioz për shkak të punës në fusha”, tha më në fund Kamble.
/Motilokal.com
