Të qëndruarit ulur për periudha të gjata kohore, pavarësisht aktivitetit fizik, mund të dëmtojë trurin. Edhe njerëzit më aktivë përballen me rrezikun e tkurrjes më të shpejtë të trurit nëse rrinë ulur shumë, pohon një studim i ri.
Studimi, i udhëhequr nga studiues nga Qendra e Alzheimerit dhe Kujtesës e Universitetit Vanderbilt, ndoqi të rriturit e moshuar për shtatë vjet. Ata shqyrtuan se sa gjatë qëndruan ulur pjesëmarrësit, sa shpesh lëviznin dhe sa shumë u tkurr truri me kalimin e kohës.
Rezultatet ishin shqetësuese. Ushtrimet fizike nuk i neutralizuan plotësisht efektet e uljes së zgjatur. Sa më shumë orë të kalohen ulur, aq më i madh është rënia e funksionit të trurit.
Të qëndruarit ulur për orë të tëra e tkurr trurin
Një studim zbuloi se edhe ata që ushtroheshin 150 minuta në javë prapëseprapë përjetonin tkurrje të trurit nëse rrinin ulur për orë të tëra. Kujtesa përkeqësohet dhe hipokampusi humbet vëllimin.
Pjesëmarrësit mbanin monitorë në kyçin e dorës që gjurmonin çdo lëvizje të tyre. Mesatarisht, ata rrinin ulur për 13 orë në ditë. Kjo është shumë kohë e kaluar ulur në një tavolinë, në divan, në makinë. Dhe kjo pati pasojat e veta.
Ata që rrinin ulur më shumë kishin tru më të hollë në zonat që lidhen me kujtesën dhe sëmundjen e Alzheimerit.
Rreziku gjenetik dhe ulja
Të qëndruarit ulur është mjaft e keqe, por për ata që mbajnë gjenin APOE-ε4, situata është edhe më e keqe. Ky gjen tashmë rrit rrezikun e sëmundjes së Alzheimerit. Studiuesit kanë zbuluar se kjo gjithashtu përforcon ndikimin e të qëndruarit ulur.
Njerëzit që mbajnë gjenin APOE-ε4 kanë humbur më shumë lëndë gri në pjesë të caktuara të trurit. Këto zona përfshijnë lobet frontale dhe parietale, të cilat janë të rëndësishme për vendimmarrjen dhe kujtesën e informacionit.
Për shkak se këto rajone të trurit u tkurrën, bartësit e gjeneve kishin më shumë probleme me detyrat e kujtesës. Ata nuk mund t’i mbanin mend fjalët aq lehtë sa të tjerët. Ata gjithashtu e kishin më të vështirë të emërtonin objektet shpejt. Dëmtimi i këtyre zonave të trurit i bëri të vështira detyrat e thjeshta të kujtesës.
Pse të qëndruarit ulur është e dëmshme për trurin
Kur rrini ulur për një kohë të gjatë, rrjedhja e gjakut në tru ngadalësohet. Kjo do të thotë që truri merr më pak oksigjen dhe më pak lëndë ushqyese, të cilat janë të nevojshme për të ruajtur shëndetin e qelizave të trurit.
Me rrjedhjen e reduktuar të gjakut, truri e ka të vështirë të mbajë lidhje të forta midis qelizave të tij. Me kalimin e kohës, kjo mund të shkaktojë tkurrjen e hipokampusit, pjesës së trurit që kontrollon kujtesën.
Të qëndruarit ulur gjithashtu mund të çojë në më shumë inflamacion në trup. Inflamacioni përfshin kimikate që mund të dëmtojnë qelizat e trurit. Për njerëzit me një gjen të lidhur me sëmundjen e Alzheimerit, ky inflamacion mund të shkaktojë edhe më shumë dëme në tru.
Ushtrimet nuk mund ta zhbëjnë dëmin
Studimi nuk e shqyrtoi vëllimin e trurit vetëm një herë. Ajo i monitoroi ndryshimet gjatë shtatë viteve. Gjetjet ishin të qarta. Më shumë të qëndruarit ulur nënkuptonte tkurrje më të shpejtë të trurit, veçanërisht tek njerëzit me rrezik gjenetik.
Edhe ata që ushtroheshin rregullisht nuk mundën ta shmangnin dëmin. Ata vazhduan të humbnin vëllimin e trurit në zonat që lidhen me kujtesën, gjuhën dhe shpejtësinë e përpunimit të informacionit.
Nuk mund t’i zhbësh orët e kaluara ulur me një vrapim në mëngjes studimi e tregoi qartë këtë. Studiuesit sugjerojnë ndarjen e kohës ulur me shëtitje të shpeshta, shtrirje ose pushime në këmbë.
/Motilokal.com
