Meqenëse larja e rrobave është një nga gjërat që astronautët e kanë të ndaluar ta bëjnë thjesht sepse është e pamundur, është e rëndësishme që astronautët të zgjedhin veshje që e zvogëlojnë erën e trupit sa më shumë të jetë e mundur. Në fund të fundit, është më se e natyrshme që era të grumbullohet nga veshja e të njëjtave rroba vazhdimisht. Plus, nuk është i vetmi aktivitet higjienik që është i ndaluar në ISS, kështu është edhe dushi.
Duke pasur parasysh këtë, shumica e rrobave të përditshme që veshin astronautët janë veshje sportive dhe të kohës së lirë. Këto lloje veshjesh janë të destinuara për situata me djersitje, kështu që janë bërë të ajrosen, të lehta dhe të thithin lagështinë. Për më tepër, këto rroba janë të lehta për t'u mbajtur në kushtet e gravitetit zero në stacion.
Krahas veshjeve të përditshme, astronautët kanë Njësi standarde të Lëvizshmërisë Jashtëmjetore (NJL). Këto janë kostumet e tyre hapësinore, të cilat janë bërë me mbi 12 shtresa materiali dhe përfshijnë një sistem kompleks që rregullon oksigjenin, presionin, temperaturën, ujin dhe më shumë gjatë shëtitjeve në hapësirë. Për shkak të kompleksitetit dhe kostos së këtyre sistemeve, NJL-të nuk hidhen si rrobat e pista të përditshme. Ato dërgohen përsëri në Tokë, pastrohen dhe servisohen, dhe ripërdoren në misionet e ardhshme.
Përpjekje të vazhdueshme për të gjetur një mënyrë për të pastruar rrobat në hapësirë
Eksplorimi i hapësirës dhe inovacioni në dobi të njerëzimit janë pjesë e asaj që bën NASA si organizatë, dhe sigurimi që astronautët në hapësirë të jenë të kujdesur mirë dhe të mund ta kryejnë punën e tyre në mënyrë efektive përfshihet në atë mision. Me ekspeditat në ISS që pritet të zgjasin më shumë në të ardhmen, organizata ka punuar në mënyra shpikëse për të përmirësuar aspektin e higjienës me rrobat e pista dhe për të mbajtur të shëndetshëm ekuipazhet.
Për shembull, nga janari deri në qershor 2013, Grupi i Inxhinierisë Jacobs dhe Qendra Hapësinore Lyndon B. Johnson punuan në një projekt që përfshinte pastrimin e rrobave në mikrovalë. Megjithatë, projekti përfundoi afër fillimit të fazës së zhvillimit. Qendra Hapësinore Johnson punoi gjithashtu në një makinë pastrimi rrobash pa ujë në vitin 2013 që deodorizon dhe largon mbeturinat nga rrobat e ndyra. Ky projekt u përqendrua në modifikimin e një sistemi që fillimisht u zhvillua për mjedise me gravitet zero, por as prej tij nuk erdhi asgjë.
Përparimi më në fund u arrit pasi NASA u bashkua me Procter & Gamble (P&G) në vitin 2021 për të gjetur disa zgjidhje për larjen e rrobave në hapësirë. Disa prej tyre u bënë eksperimente të kryera në Stacionin Ndërkombëtar Hapësinor më vonë atë vit, duke përfshirë një detergjent inovativ të degradueshëm të destinuar për hapësirën, Tide Infinity. Vitin pasardhës, astronautët përdorën stilolapsa Tide To-Go dhe peceta Tide To-Go për të hequr njollat nga rrobat e tyre. Mark Sivik, drejtori i lartë i kërkimit në P&G, i tha Radios Publike të Cincinnatit në vitin 2023 se sistemi i lejon ekuipazhit të ISS-së të pastrojë 4.5 kilogramë rroba me vetëm 11 litra ujë më pak se gjysma e asaj që kërkojnë makinat e lidhura me Tokën. Mbi të gjitha, publiku i gjerë po korr përfitimet e kërkimit në produktet e P&G si Febreze Unstopables Touch Fabric Spray.
/Motilokal.com
