Ne të gjithë varemi nga mbijetesa e bletëve

Bletët dhe pjalmuesit e tjerë, siç janë fluturat, lakuriqët e natës dhe kolibri, janë gjithnjë e më shumë nën kërcënim nga aktivitetet njerëzore.

Megjithatë, pjalmimi është një proces themelor për mbijetesën e ekosistemeve tona. Pothuajse 90% e specieve të bimëve të egra me lule në botë varen, tërësisht, ose të paktën pjesërisht, nga pjalmimi i kafshëve, së bashku me më shumë se 75% të kulturave ushqimore në botë dhe 35% të tokës bujqësore globale. Pjalmuesit jo vetëm që kontribuojnë drejtpërdrejt në sigurinë ushqimore, por janë edhe çelësi për ruajtjen e biodiversitetit.

Për të rritur ndërgjegjësimin për rëndësinë e pjalmuesve, kërcënimet me të cilat përballen dhe kontributin e tyre në zhvillimin e qëndrueshëm, OKB-ja e caktoi 20 majin si Ditën Botërore të Bletëve.

Qëllimi është të forcohen masat që synojnë mbrojtjen e bletëve dhe pjalmuesve të tjerë, të cilat do të kontribuonin ndjeshëm në zgjidhjen e problemeve që lidhen me furnizimin global me ushqim dhe në eliminimin e urisë në vendet në zhvillim.

Ne të gjithë varemi nga pjalmuesit dhe për këtë arsye është thelbësore të monitorohet rënia e tyre dhe të ndalohet humbja e biodiversitetit.

Bleta e frymëzuar nga natyra për të na ushqyer të gjithëve

Tema e këtij viti, "Bletët e frymëzuara nga natyra për të na ushqyer të gjithëve", nxjerr në pah rolet kritike që bletët dhe pjalmuesit e tjerë luajnë në sistemet agroushqimore dhe shëndetin e ekosistemeve të planetit tonë. Në të vërtetë, pjalmuesit kërcënohen gjithnjë e më shumë nga humbja e habitateve, praktikat bujqësore të paqëndrueshme, ndryshimet klimatike dhe ndotja. Rënia e tyre rrezikon prodhimin e ushqimit, rrit kostot dhe përkeqëson pasigurinë ushqimore, veçanërisht për komunitetet rurale.

Pjalmimi është thelbësor për sistemet agroushqimore, duke mbështetur prodhimin e më shumë se 75 përqind të të korrave në botë, duke përfshirë frutat, perimet, arrat dhe farat. Përveç rritjes së rendimenteve të të korrave, pjalmuesit përmirësojnë cilësinë dhe diversitetin e ushqimit.

Më shumë se 200 000 lloje kafshësh janë pjalmuese, shumica dërrmuese e të cilave janë të egra, duke përfshirë fluturat, zogjtë, lakuriqët e natës dhe më shumë se 20 000 lloje bletësh.

Bletët dhe pjalmuesit e tjerë shërbejnë gjithashtu si tregues të shëndetit mjedisor, duke ofruar njohuri mbi ekosistemet dhe klimën. Mbrojtja e pjalmuesve gjithashtu rrit biodiversitetin dhe shërbimet kritike të ekosistemit, siç janë pjelloria e tokës, kontrolli i dëmtuesve dhe rregullimi i ajrit dhe ujit.

Praktikat bujqësore miqësore me natyrën, si agroekologjia, ndërkulturat, agropylltaria dhe menaxhimi i integruar i dëmtuesve, ndihmojnë në mbështetjen e pjalmuesve, duke siguruar rendimente të qëndrueshme të të korrave dhe duke zvogëluar mungesat e ushqimit dhe ndikimet mjedisore.

Përpjekjet e qëllimshme për mbrojtjen e pjalmuesve në fund të fundit nxisin ruajtjen e komponentëve të tjerë të biodiversitetit, gjë që rrit shërbimet e ekosistemit si kontrolli i dëmtuesve, pjelloria e tokës dhe rregullimi i ajrit dhe ujit. Për sistemet e qëndrueshme agroushqimore, është e nevojshme të miratohet një qasje holistike që siguron bashkëjetesën afatgjatë të praktikave bujqësore për prodhimin e ushqimit, fibrave dhe karburantit.

Ka diçka që të gjithë ne mund të bëjmë për të mbrojtur të ardhmen e pjalmuesve.

Duhet të veprojmë tani

Bletët janë nën kërcënim. Shkalla aktuale e zhdukjes së specieve është 100 deri në 1,000 herë më e lartë se normale për shkak të ndikimeve njerëzore. Afër 35 për qind e pjalmuesve jovertebrorë, veçanërisht bletët dhe fluturat, dhe rreth 17 për qind e pjalmuesve vertebrorë, siç janë lakuriqët e natës, përballen me zhdukje në nivel global.

Nëse ky trend vazhdon, të korrat ushqyese, të tilla si frutat, arrat dhe shumë perime do të zëvendësohen gjithnjë e më shumë nga të korrat bazë si orizi, misri dhe patatet, duke rezultuar përfundimisht në një dietë të pabalancuar.

Praktikat intensive bujqësore, ndryshimi i përdorimit të tokës, monokulturat, pesticidet dhe temperaturat më të larta të shoqëruara me ndryshimet klimatike, të gjitha paraqesin probleme për popullatat e bletëve dhe, për rrjedhojë, për cilësinë e ushqimit që rritim.

Duke njohur dimensionet e krizës së pjalmimit dhe lidhjet e saj me biodiversitetin dhe jetesën e njeriut, Konventa për Diversitetin Biologjik e ka bërë ruajtjen dhe përdorimin e qëndrueshëm të pjalmuesve një përparësi. Në vitin 2000, u krijua Iniciativa Ndërkombëtare e Pjalmuesve (IPI) ( vendimi COP V/5, seksioni II ) në Konferencën e Pestë të Palëve (COP V) si një iniciativë ndërsektoriale për të promovuar përdorimin e qëndrueshëm të pjalmuesve në bujqësi dhe ekosistemet përkatëse. Synimet e saj kryesore janë monitorimi i rënies së pjalmuesve, adresimi i mungesës së informacionit taksonomik mbi pjalmuesit, vlerësimi i vlerës ekonomike të pjalmimit dhe ndikimi ekonomik i rënies së shërbimeve të pjalmimit dhe mbrojtja e diversitetit të pjalmuesve.

Së bashku me koordinimin e Iniciativës Ndërkombëtare të Pjalmuesve (IPI), FAO gjithashtu ofron asistencë teknike për vendet për çështje që variojnë nga mbarështimi i mbretëreshave te inseminimi artificial e deri te zgjidhjet e qëndrueshme për prodhimin e mjaltit dhe marketingun e eksportit.

/Motilokal.com