Zonat e luftës, mikroplastikat dhe dritat e rrugës janë ndër kërcënimet në zhvillim për popullatën e bletëve, sipas shkencëtarëve.

Ekspertët e bletëve kanë hartuar një listë me 12 kërcënimet më urgjente për pjalmuesit gjatë dekadës së ardhshme, të botuar në një raport, Kërcënimet dhe Mundësitë në Zhvillim për Ruajtjen e Pjalmuesve Globalë, nga Universiteti i Reading.

Shkencëtarët paralajmërojnë se rritja e luftërave dhe konflikteve në të gjithë botën po dëmton bletët. Kjo përfshin luftën në Ukrainë, e cila i ka detyruar vendet të kultivojnë më pak lloje të kulturave, duke i lënë pjalmuesit pa ushqim të larmishëm gjatë gjithë sezonit.

Studiuesit zbuluan se grimcat mikroplastike po ndotnin kosheret e bletëve në të gjithë Evropën, me testime në 315 koloni bletësh mjalti që zbuluan materiale sintetike si plastika PET në shumicën e koshereve. Drita artificiale nga llambat e rrugës është zbuluar se zvogëlon vizitat e luleve nga pjalmuesit e natës me 62%, dhe ndotja e ajrit është zbuluar se ndikon në mbijetesën, riprodhimin dhe rritjen e tyre.

Antibiotikët, të përdorur në bujqësi, kanë gjetur rrugën e tyre në koshere bletësh dhe mjaltë. Gjithashtu, është zbuluar se ato ndikojnë në sjelljen e pjalmuesve, duke përfshirë zvogëlimin e kërkimit të ushqimit dhe vizitave të tyre te lulet. "Koktejet" e pesticideve gjithashtu luajnë një rol të rëndësishëm dhe në zhvillim; megjithëse disa pesticide tani rregullohen që të mbahen nën kufijtë e "sigurt" për bletët dhe kafshët e tjera të egra, hulumtimet kanë zbuluar se ato mund të bashkëveprojnë me kimikate të tjera dhe të shkaktojnë efekte të rrezikshme.

Prof Simon Potts i Universitetit Reading, autori kryesor i raportit, tha: “Identifikimi i kërcënimeve të reja dhe gjetja e mënyrave për të mbrojtur pjalmuesit në fazat e hershme është çelësi për të parandaluar rënie të mëtejshme të mëdha. Kjo nuk është vetëm një çështje e ruajtjes. Pjalmuesit janë thelbësorë për sistemet tona ushqimore, qëndrueshmërinë ndaj klimës dhe sigurinë ekonomike. Mbrojtja e pjalmuesve do të thotë të mbrojmë veten tonë.”

Autorët kanë bërë thirrje për një sërë masash për të mbrojtur bletët, duke përfshirë ligje më të forta që kufizojnë ndotjen me antibiotikë që dëmton shëndetin e bletëve, kalimin në automjete elektrike për të zvogëluar ndotjen e ajrit që prek pjalmuesit, krijimin e habitateve të pasura me lule brenda parqeve diellore dhe mbarështimin e të korrave me polen dhe nektar të përmirësuar për ushqim më të mirë të pjalmuesve.

Bashkautorja e raportit, dr. Deepa Senapathi, gjithashtu nga Universiteti i Reading, shtoi: “Do të duhet përpjekje nga të gjithë për të adresuar këto kërcënime. Ne duhet të mirëmbajmë, menaxhojmë dhe përmirësojmë habitatet tona natyrore për të krijuar hapësira të sigurta për pjalmuesit. Veprimet individuale, si sigurimi i ushqimit dhe zonat e folezimit në kopshtet tona të pasme, mund të ndihmojnë shumë. Por ndryshimet në politika dhe veprimet individuale duhet të funksionojnë së bashku, në mënyrë që gjithçka, nga kopshtet dhe fermat te hapësirat publike dhe peizazhet më të gjera, të gjitha të mund të bëhen habitate miqësore për pjalmuesit.”

/Motilokal.com