Një model i ri i Inteligjencës Artificiale (IA) i zhvilluar nga Microsoft ka tejkaluar ndjeshëm sistemet tradicionale në parashikimin e kushteve të motit dhe shtigjeve të uraganeve. Modeli, i quajtur Aurora, demonstroi saktësi superiore në parashikimet dhjetëditore dhe gjurmimin e stuhive, ndërsa operoi me kosto llogaritëse dukshëm më të ulëta.
Modeli Aurora, i trajnuar ekskluzivisht mbi të dhënat historike, i tejkaloi shtatë qendrat kryesore ndërkombëtare të parashikimit të motit në parashikimin e gjurmëve pesë-ditore të cikloneve tropikale. Është veçanërisht domethënëse që Aurora parashikoi me saktësi katër ditë më parë se ku do të godiste Filipinet Tajfuni Doksuri, ndërsa parashikimet zyrtare në vitin 2023 parashikuan një ndikim në veri të Tajvanit. Autorët e studimit deklaruan se kostot llogaritëse të Aurorës janë qindra herë më të ulëta se ato të modeleve fizike.
Modeli gjithashtu ia kaloi Qendrës Evropiane për Parashikime të Motit me Afat Mesëm (ECMWF) në 92% të parashikimeve globale dhjetëditore me rezolucion prej 10 kilometrash katrorë. ECMWF, i cili ofron parashikime për 35 vende evropiane, konsiderohet standardi global për saktësinë e parashikimit dhe monitoron nga afër ndryshimin e modeleve të motit.
Konkurrenca dhe përparimi i inteligjencës artificiale në parashikimin e motit
Rezultatet vijnë pasi Huawei zbuloi modelin e saj të Inteligjencës Artificiale Pangu-Weather në vitin 2023 dhe Google raportoi në dhjetor 2024 se modeli i saj GenCast tejkaloi saktësinë e ECMWF në më shumë se 97% të 1,320 katastrofave klimatike nga viti 2019.
Aurora ende nuk është komercializuar, por avantazhi i saj eksperimental tregon një lëvizje të përshpejtuar drejt parashikimit të motit duke përdorur Inteligjencën Artificiale.
Për herë të parë, një sistem inteligjence artificiale mund të tejkalojë të gjitha qendrat operative në parashikimin e uraganeve. "Unë besoj se jemi në fillim të një epoke transformuese në shkencën e sistemeve atmosferike", tha Paris Perdikaris, profesor i asociuar i inxhinierisë mekanike në Universitetin e Pensilvanisë dhe autor kryesor i studimit të botuar në revistën Nature.
Florence Rabier, drejtoreshë e përgjithshme e ECMWF, konfirmoi se modeli i tyre i bazuar në Inteligjencën Artificiale u bë i disponueshëm për shtetet anëtare në shkurt. Modeli funksionon me një rezolucion prej 30 kilometrash katrorë dhe është rreth 1000 herë më i lirë për sa i përket kohës së llogaritjes sesa një model tradicional fizik.
/Motilokal.com
