Komisioni Evropian tha të mërkurën se BE-ja është “në rrugën e duhur” për të arritur objektivat e saj klimatike për vitin 2030.

Një vlerësim i Planeve Kombëtare të Klimës dhe Energjisë (NECP) të përditësuara tregon se BE-ja është në rrugën e duhur për të arritur një ulje të emetimeve prej 54% deri në vitin 2030, vetëm një% më pak se objektivi i saj ligjërisht i detyrueshëm prej 55%.

Kjo pasqyron përpjekjet në rritje të shteteve anëtare për të frenuar emetimet e tyre gjatë dy viteve të fundit, pavarësisht kërkesave nga disa që blloku të dobësojë angazhimet e tij të gjelbra.

Por organizatat e shoqërisë civile thonë se ka të meta të konsiderueshme në këto plane dhe ato mbeten të shqetësuara nëse qeveritë mund t’i zbatojnë ato plotësisht.

“Objektivat e BE-së për klimën dhe energjinë deri në vitin 2030 janë qartësisht të arritshme, por pa politika kombëtare efektive dhe financim të besueshëm - të cilat të dyja mungojnë kryesisht në planet e përditësua, zbatimi do të jetë i pamjaftueshëm”, thotë ekspertja e politikave klimatike të Rrjetit të Veprimit Klimatik (CAN) për Evropën, Giulia Nardi.

Ku janë ulur më shumë emetimet?

Planet Kombëtare të Klimës (NECP) detajojnë se si secili shtet anëtar synon të arrijë objektivin afatgjatë të bllokut për të qenë neutral ndaj klimës deri në vitin 2050 dhe për të ulur emetimet me 55 për qind deri në vitin 2030 krahasuar me nivelet e vitit 1990.

Objektivi i vitit 2030 është një nga më ambiciozët midis ekonomive të mëdha në botë. Komisioni tani po përgatitet të propozojë një objektiv të ri për vitin 2040 - një objektiv që mund të jetë deri në 90 për qind.

Ai ia atribuoi progresin drejt objektivit të vitit 2030 veprimeve në sektorin e energjisë, ku burimet e rinovueshme mbulojnë 24 përqind të konsumit të energjisë në BE në vitin 2023. Shumica e shteteve anëtare tani janë në përputhje me objektivin e arritjes së një pjese prej 42.5 për qind deri në vitin 2030, sipas Komisionit.

Bujqësia dhe transporti ishin ndër sektorët që mbetën prapa në uljen e emetimeve. Belgjika, Estonia dhe Polonia u veçuan gjithashtu për mosparaqitjen e NECP-ve të tyre dhe u nxitën ta "bëjnë këtë pa vonesë".

“Emetimet kanë rënë me 37 për qind që nga viti 1990, ndërsa ekonomia është rritur me gati 70 për qind, duke vërtetuar se veprimi ndaj klimës dhe rritja shkojnë dorë për dore”, tha Komisioneri i BE-së për Klimën, Wopke Hoekstra.

Ai i nxiti shtetet anëtare të “ndërtojnë mbi këtë vrull”, duke shtuar se investimi në teknologji të pastër dhe inovacion ishte “thelbësor” për konkurrueshmërinë industriale dhe hapjen e tregjeve të reja për kompanitë e BE-së.

Komisioni u ka bërë thirrje vendeve që të qëndrojnë në rrugën e duhur dhe të zbatojnë plotësisht planet që kanë paraqitur.

“Kemi arsye për të qenë krenarë, megjithëse nuk mund të jemi të kënaqur. Kemi bërë një rrugë të gjatë, por ende nuk jemi aty ku duhet të jemi”, tha Komisioneri i Energjisë, Dan Jorgensen.

Planet janë aq të forta sa proceset që i zbatojnë ato

Grupet e shoqërisë civile thonë se analiza e tyre paraprake e këtyre NECP-ve tregon se ende mbeten mangësi të mëdha. Ata theksojnë se shumë prej tyre nuk kanë ambicionin dhe politikat e nevojshme për të arritur reduktimin e kërkuar të emetimeve, veçanërisht në fushën e efikasitetit të energjisë.

Një koalicion OJQ-sh nga Franca, Gjermania, Irlanda, Italia, Suedia, Bullgaria, Qiproja dhe Malta po i bën thirrje Komisionit Evropian të nisë veprime ligjore kundër qeverive të tyre. Ata besojnë se mangësitë në planet e tyre për klimën nuk janë vetëm dështime në politikat, por edhe shkelje të ligjit të BE-së.

Shtetet kanë një detyrim ligjor për të ndërmarrë veprime për klimën, dhe Komisioni ka një përgjegjësi të qartë për të mbështetur dhe zbatuar ligjin e BE-së në përgjigje.

CAN Europe thotë gjithashtu se përfshirja e detyrueshme e qytetarëve në proces ka rezultuar të jetë veçanërisht e dobët, me procese ose të errëta ose të gabuara. Është një mundësi e humbur për të forcuar planet duke përfshirë njerëzit në krijimin e tyre.

“Planet kombëtare për klimën janë aq të forta sa proceset që i zbatojnë ato”, shton Nardi.

“Duke lënë mënjanë pjesëmarrjen publike dhe duke dështuar në krijimin e mekanizmave të qartë të llogaridhënies, qeveritë po dobësojnë themelin e angazhimeve të tyre për klimën.”

/Motilokal.com