Më shumë se 40 për qind e Evropës po përballet aktualisht me një formë thatësire, zbulon përditësimi i fundit zyrtar.

Zona të caktuara të Spanjës juglindore, Qipros, Greqisë dhe zonave në të gjithë Ballkanin juglindor janë nën nivelin më të lartë të "alarmit" sipas raportit të Observatorit Evropian të Thatësirës (EDO) për periudhën 11-20 maj.

Por një “paralajmërim” për thatësirë është gjithashtu në fuqi në pjesë të mëdha të Evropës veriore dhe lindore, pas një pranvere rekord të nxehtë dhe të thatë, të shkaktuar nga ndryshimet klimatike.

Marsi ishte më i ngrohti i regjistruar ndonjëherë në Evropë dhe disa vende panë marsin e tyre më të thatë, raportoi më parë Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Koperniku (C3S) i Evropës.

Alarm për thatësirë në zonat e nxehta të pushimeve

Në total, 1.6 për qind e 27 vendeve të BE-së (duke përjashtuar Madeirën, Azoret dhe Ishujt Kanarie) plus Britania e Madhe është në kushte alarmi. Sipas klasifikimit të EDO-s, kjo do të thotë që bimësia po tregon shenja stresi, si dhe toka nuk ka lagështi, gjë që e vendos një zonë nën një paralajmërim dhe reshje më të pakta se normalet.

Situata është veçanërisht e mprehtë në disa zona mesdhetare të preferuara nga pushuesit, siç janë ishujt grekë të Santorinit dhe Mykonosit. Këtu, uji duhet të transportohet me transport nga Athina ose të filtrohet nga impiantet e shkripëzimit për të mbushur pishinat dhe dushet.

Mbiturizmi po fajësohet për përkeqësimin e problemit. "Sektori turistik është i paqëndrueshëm dhe nuk ka planifikim", tha për Sky News të Mbretërisë së Bashkuar Nikitas Mylopoulos, profesor i menaxhimit të burimeve ujore në Universitetin e Thesalisë. "[Kjo] po çon në një rritje të jashtëzakonshme të kërkesës për ujë në verë."

Megjithatë, shtoi ai, bujqësia është një shpenzim shumë më i madh për burimet ujore të vendit, i amplifikuar nga mbeturinat dhe mungesa e politikave efektive.

Kushtet e alarmit po shfaqen me shpejtësi në zona të mëdha të Ukrainës dhe vendeve fqinje, duke ndikuar në të korra dhe bimësi, paralajmëron EDO.

Ukraina është një nga vendet me ngrohjen më të shpejtë në Evropë, duke arritur 2.7°C mbi mesataren e viteve 1951-1980 në vitin 2023. Si një eksportues i madh i drithërave, thatësira këtu ka pasoja serioze për furnizimet globale me ushqim. Pjesë të Polonisë dhe Sllovakisë po vuajnë gjithashtu nga thatësira.

Kushtet e alarmit vazhdojnë gjithashtu në Turqinë perëndimore, juglindore dhe qendrore, Sirinë Veriore dhe Perëndimore, Liban, Izrael, Palestinë, pjesë të Jordanisë, Irakun Verior, Iran dhe Azerbajxhan. 

Në Afrikën veriore, kushtet e alarmit dhe paralajmërimit kanë vazhduar për më shumë se një vit.

Sipas Treguesit të Kombinuar të Thatësirës (CDI) të EDO-s, 39.6 për qind e BE-27 dhe Britania kanë një paralajmërim për thatësirë.

Kjo njollë portokalli në hartë shtrihet nga Irlanda në shpatet veriore të Alpeve, deri në Finlandë, Rusinë jugore dhe Turqi.

Gjatë periudhës 10-ditore nga 11 deri më 20 maj, temperaturat kanë qenë mbi mesataren sezonale në Evropën veriore. 

Përveç ndikimeve bujqësore, ka shqetësime edhe për hidroenergjinë. Shoqata Ndërkombëtare e Hidroenergjisë ka thënë se thatësira dhe shirat e dendur, një shembull i "ndryshimeve klimatike" po i shtyjnë termocentralet të "operojnë në kufijtë e pajisjeve të tyre ekzistuese".

A po e përkeqëson ndryshimi i klimës thatësirën?

Ngrohja globale po e përkeqëson thatësirën në disa pjesë të botës, përfshirë edhe përreth Mesdheut. Shkencëtarët në World Weather Attribution zbuluan se thatësira e përhapur e vitit 2022, për shembull, u bë 20 herë më e mundshme nga ndryshimet klimatike.

Do të duhet kohë për të bërë një studim të ngjashëm për pranverën e vitit 2025, por nuk ka dyshim se ndryshimi i klimës po i përkeqëson thatësirat duke rritur temperaturat dhe duke ndryshuar "regjimet e reshjeve", sipas fjalëve të Andrea Toreti, koordinatore e Observatorëve Evropianë dhe Globalë të Thatësirës Kopernikus.

Rajonet që zakonisht do të kishin një shans për të rikuperuar ose balancuar mungesën e ujit në stinët e ngrohta dhe për t'u përgatitur për verën, nuk mund të varen nga reshjet në të njëjtën mënyrë, tha Toreti më parë për Euronews Green.

"Në ditët e sotme, ky lloj ekuilibri është modifikuar."

/Motilokal.com