Ndërsa Inteligjenca Artificiale dhe cloud computing bëhen më të përhapura, rritet edhe sasia e të dhënave që duhen përpunuar dhe nxehtësia që gjenerojnë këto procese. Sot, deri në 40 për qind e energjisë totale në qendrat e të dhënave shkon për ftohje. Nëse ky trend vazhdon, konsumi global i energjisë për ftohje mund të dyfishohet deri në vitin 2030. Por një hulumtim i ri nga Universiteti i Kalifornisë, San Diego ofron një zgjidhje që mund të ndryshojë rregullat e lojës.

Është një teknologji inovative ftohjeje pasive e bazuar në një membranë fibroze të projektuar posaçërisht, e cila largon nxehtësinë përmes avullimit pa pasur nevojë për energji shtesë. Krahasuar me sistemet tradicionale si ventilatorët, tubat e nxehtësisë dhe pompat e lëngjeve, ky sistem jo vetëm që përdor më pak energji, por gjithashtu ul ndjeshëm konsumin e ujit, një tjetër pikë e dobët e sistemeve të ftohjes së sotme.

Në zemër të sistemit është një membranë me fibra të ndërthurura, poret e së cilës janë optimizuar me kujdes për të lejuar avullimin efikas të ftohësit. Nëpërmjet veprimit kapilar, membrana tërheq lëngun nga mikrokanalet e vendosura direkt mbi komponentët elektronikë dhe ndërsa avullohet, nxehtësia shpërndahet në mënyrë pasive.

"Avullimi mund të largojë më shumë nxehtësi sesa sistemet konvencionale të ajrit ose të lëngshme, me më pak konsum energjie", shpjegon profesor Renkun Chen i Departamentit të Inxhinierisë Mekanike dhe Hapësinore në UC San Diego, i cili udhëhoqi projektin së bashku me profesorët e tjerë Shengqiang Cai dhe Abhishek Saha.

Është interesante se membranat fibroze të përdorura në këtë projekt nuk u zhvilluan fillimisht për ftohje, por për filtrim. Por struktura e tyre unike, një rrjet poresh të ndërlidhura me madhësinë e duhur, ka rezultuar jashtëzakonisht efikase dhe e qëndrueshme në menaxhimin e ngarkesave ekstreme termike. Përpjekjet e mëparshme me membrana poroze shpesh kanë dështuar sepse poret ishin ose shumë të ngushta, të cilat bllokoheshin shpejt, ose shumë të gjera, gjë që do të shkaktonte zierje të padëshiruar.

Në testet mbi flukset e ndryshueshme të nxehtësisë, membrana e re arriti performancë rekord, ajo i rezistoi më shumë se 800 W/cm², që është ndër vlerat më të larta të regjistruara ndonjëherë për sisteme të këtij lloji. Më e rëndësishmja, ajo funksionoi në mënyrë të qëndrueshme edhe pas disa orësh përdorimi të vazhdueshëm.

Ndërsa rezultatet fillestare janë jashtëzakonisht inkurajuese, ekipi paralajmëron se teknologjia është ende larg kufijve të saj teorikë. Hapat e mëtejshëm përfshijnë integrimin e membranave në prototipa të të ashtuquajturave pllaka të ftohta, të cilat ngjiten direkt në procesorë të tillë si CPU dhe GPU për të shpërndarë në mënyrë efikase nxehtësinë. Përveç kësaj, studiuesit planifikojnë të themelojnë një startup që mund ta përkthejë teknologjinë në aplikime komerciale.

/Motilokal.com