Në një botë ku më shumë se 2.2 miliardë njerëz nuk kanë qasje në ujë të pijshëm të sigurt dhe vetëm në SHBA, 46 milionë njerëz jetojnë në kushte të pasigurta uji, një ekip nga MIT i është drejtuar qiellit. Në vend që të shterojnë lumenjtë, liqenet dhe ujërat nëntokësore, ata po mbledhin ujë të pastër nga një rezervuar i madh, shpesh i lënë pas dore, vetë ajri.

Nga avujt e ujit në një burim kyç

Inxhinierët e MIT-it, të udhëhequr nga Profesor Xuanhe Zhao, kanë projektuar një sistem pasiv të mbledhjes së ujit atmosferik që prodhon ujë të pijshëm të sigurt në një gamë të gjerë nivelesh lagështie, duke përfshirë ajrin e thatë të shkretëtirës. Hulumtimi i tyre, i botuar në revistën Nature Water, përshkruan pajisjen inovative të bazuar në hidrogel të testuar në Luginën e Vdekjes të Kalifornisë.

Pajisja është e zezë dhe në formë si një panel vertikal me madhësinë e një dritareje. Përdor një hidrogel që fryhet ndërsa thith lagështinë nga ajri dhe tkurret kur lëshon ujin. Avulli kondensohet në një dhomë qelqi të veshur me një shtresë polimeri ftohës dhe më pas rrjedh nëpër një tub të thjeshtë si ujë i pastër dhe i pijshëm. Është e rëndësishme të theksohet se sistemi nuk kërkon një burim të jashtëm energjie, as energji elektrike, siç janë bateritë ose panelet diellore.

Testimi në shkretëtirë

Ekipi kreu testime në terren në Luginën e Vdekjes gjatë shtatë ditëve në nëntor 2023. Pajisja funksionoi në mënyrë pasive në nivele lagështie nga 21 deri në 88 për qind, duke prodhuar midis 57 dhe 161.5 mililitra ujë të pijshëm në ditë.

"Është vetëm një provë e konceptit dhe ka shumë gjëra që mund t'i optimizojmë", tha Will Chang Liu, autori kryesor i studimit dhe profesor i asociuar në Universitetin Kombëtar të Singaporit.

Edhe në kushte jashtëzakonisht të thata, panelet e hidrogelit i tejkaluan shumë sisteme ekzistuese pasive dhe madje edhe disa sisteme aktive, të mbledhjes së ujit.

Inovacionet në dizajn parandalojnë ndotjen e ujit

Ndryshe nga shumë dizajne të tjera që përdorin hidrogele, të cilat shpesh lëshojnë kripë në ujin e mbledhur, versioni i MIT-it e zvogëlon ndjeshëm ndotjen. Shkencëtarët përfshinë glicerol në hidrogel për të stabilizuar klorurin e litiumit, duke e parandaluar kristalizimin dhe rrjedhjen e tij në ujë. Cilësia e ujit që rezultoi mbeti brenda kufijve të sigurt për t’u pirë.

Në vend të fletëve të sheshta, hidrogeli merr formë në kupola si flluska, duke rritur sipërfaqen dhe sasinë e lagështisë së absorbuar. Gjysmë metri katror hidrogeli është i mbyllur në një dhomë qelqi me një shtresë të veçantë, dhe uji i kondensuar mblidhet nga një sistem i thjeshtë tubash.

I vetëqëndrueshëm, i shkallëzueshëm dhe i zbatueshëm globalisht

"Është një provë e fizibilitetit të rritjes së teknologjisë së mbledhjes së ujit. Tani njerëzit mund të ndërtojnë pajisje edhe më të mëdha ose t'i rregullojnë ato në panele paralele për t'u siguruar njerëzve ujë të pijshëm dhe për të arritur ndikim në botën reale", tha Zhao.

Autorët e studimit tani po planifikojnë testime të ardhshme në zona të varfra dhe me burime të kufizuara, me vizionin e paneleve vertikale që furnizojnë me ujë familjet, madje edhe në rajone të shkreta dhe të largëta.

/Motilokal.com