Ndërsa ndryshimet klimatike vazhdojnë të shtyjnë temperaturat globale në nivele të papara, një studim i ri nga studiues të Universitetit të Roehampton në Angli ka nxjerrë në dritë se si nxehtësia ekstreme ndikon në trupin e njeriut. Ky hulumtim vjen në një kohë kur 4 korriku u shënua si dita më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë në Tokë, siç raportohet nga Medical News Today. Shkencëtarët tani kanë ofruar një kuptim më të qartë të asaj që ndodh brenda trupit kur mjedisi bëhet rrezikshëm i nxehtë.

Studimi u prezantua në takimin vjetor të Shoqërisë për Biologji Eksperimentale të mbajtur në Edinburg, Skoci. Ai shqyrtoi se si trupi i njeriut reagon ndaj rritjes së nxehtësisë dhe lagështisë, duke u përqendruar në pikën në të cilën trupi nuk mund ta rregullojë më temperaturën e tij të brendshme në mënyrë efektive. Këto gjetje janë të rëndësishme pasi shumë vende po përjetojnë valë të nxehti më të gjata dhe më intensive. Studimi ofron një pasqyrë të re mbi stresin metabolik dhe kardiovaskular të trupit të njeriut gjatë ekspozimit ndaj nxehtësisë, duke i ndihmuar profesionistët e shëndetit, planifikuesit e qytetit dhe qytetarët të kuptojnë më mirë rreziqet.

Çfarë i ndodh trupit në 50°C? Studimi i ri e shpjegon këtë

Studimi përfshinte 13 pjesëmarrës të rritur të shëndetshëm të moshës midis 23 dhe 58 vjeç, përfshirë shtatë gra. Studiuesit donin të testonin kufirin e sipërm të "zonës termoneutrale" të trupit.

Ky është diapazoni i temperaturës në të cilin trupi nuk ka nevojë të punojë më shumë për të ruajtur temperaturën e tij të brendshme.

Çdo pjesëmarrës u ekspozua ndaj pesë mjediseve të kontrolluara. Këto mjedise ndryshonin si në nxehtësi ashtu edhe në lagështi, duke filluar nga 28°C në 50°C dhe nivele lagështie prej 25% dhe 50%. Gjatë ekspozimit njëorësh, pjesëmarrësit qëndruan në qetësi ndërsa studiuesit monitoruan disa tregues kryesorë fiziologjikë, siç janë:

• Temperaturat e lëkurës dhe të zemrës
• Rrahjet e zemrës
• Presioni i gjakut
• Ritmi i frymëmarrjes
• Shkalla e djersitjes
• Shkalla metabolike

Këto matje i ndihmuan shkencëtarët të kuptonin se si reagon trupi kur kushtet mjedisore bëhen më stresuese.

Studimi zbulon se nxehtësia dhe lagështia e detyrojnë trupin të punojë më shumë

Në 40°C, trupi filloi të tregonte shenja të matshme të përpjekjeve të shtuara për të qëndruar i freskët. Kur lagështia ishte në 25%, pjesëmarrësit përjetuan një rritje prej 35% të shkallës metabolike në gjendje pushimi. Kjo do të thotë që trupi po digjte më shumë energji edhe kur ishte në pushim, vetëm për të rregulluar temperaturën e tij.

Në 40°C me 50% lagështi, shkalla metabolike u rrit me 48%. Lagështia më e lartë e bën më të vështirë avullimin e djersës, gjë që nga ana tjetër e bën më të vështirë për trupin të ftohet natyrshëm. Këto gjetje sugjerojnë se edhe pa aktivitet fizik, trupi duhet të përdorë më shumë energji në mjedise të nxehta dhe të lagështa.

Dr. Mark Guido, një endokrinolog në Novant Health Forsyth Endocrine Consultants, vuri në dukje se lagështia më e lartë duket se luan një rol të rëndësishëm, siç raportohet në Medical News Today. "Në studim, kishte disa prova se shkalla metabolike në gjendje pushimi ishte më e lartë në lagështi më të lartë, madje edhe në të njëjtën temperaturë", tha ai.

Studimi zbulon se nxehtësia 50°C e vë zemrën nën presion

Në temperaturën më të lartë të testimit prej 50°C me 50% lagështi, trupi filloi të vuante më dukshëm. Pjesëmarrësit përjetuan një rritje prej 1°C të temperaturës bazë dhe rrahjet e zemrës së tyre u rritën me 64% nga niveli bazë. Ata gjithashtu prodhuan 74% më shumë djersë krahasuar me kushtet më të ftohta.

Sipas studimit, kjo rritje e rrahjeve të zemrës është një tregues se sa shumë duhet të punojë sistemi kardiovaskular për të menaxhuar temperaturën e brendshme. Dr. John P. Higgins, një kardiolog sportiv në Shkollën Mjekësore McGovern, shpjegoi se njerëzit që jetojnë në klima të nxehta shpesh përshtaten më mirë me nxehtësinë dhe mund të tregojnë një rritje më të vogël të shkallës metabolike krahasuar me ata që nuk janë të aklimatizuar.

Pjesëmarrësit në këtë nivel treguan gjithashtu shenja të rritjes së ngarkesës së punës së miokardit. Zemrat e tyre kishin nevojë për më shumë oksigjen për të ruajtur funksionin normal, që do të thotë se zemra ishte nën më shumë ngarkesë. Dr. Guido shpjegoi se kjo mund të ketë efekte afatgjata. "Kjo mund të çojë shumë mirë në një rritje të sëmundjeve kardiovaskulare duke i vënë më shumë ngarkesë zemrës", tha ai.

Pse lagështia ka rëndësi

Një nga vëzhgimet kryesore nga studimi ishte roli i lagështisë. Kur djersa nuk mund të avullohet për shkak të lagështisë së lartë, trupi humbet metodën e tij kryesore të ftohjes. Kjo i detyron sistemet e tjera si zemra dhe mushkëritë të punojnë më shumë, duke rritur kërkesën metabolike dhe ndoshta duke çuar në ndërlikime shëndetësore me kalimin e kohës.

Dr. J. Wes Ulm, një analist i burimeve shkencore bioinformatike në Institutet Kombëtare të Shëndetit, vuri në dukje se trupi ka mekanizma të brendshëm për të arritur homeostazën ose ekuilibrin. "Trupi, në përgjithësi, do të gjejë mënyra për të aktivizuar sythet e ndryshme të reagimit të nevojshme për të arritur homeostazën", tha ai.

Por, siç tregon ky studim, ka kufizime në atë që trupi mund të përballojë, veçanërisht kur nivelet e temperaturës dhe lagështisë rriten përtej një pike të caktuar.

Hidratimi nuk mbron plotësisht

Studiuesit testuan gjithashtu nëse pirja e ujit mund të ndihmonte në ftohjen e trupit në këto kushte ekstreme. Çuditërisht, hidratimi nuk e uli temperaturën bazë ose stresin metabolik. Edhe kur ishin plotësisht të hidratuar, pjesëmarrësit përjetuan përsëri tendosje të konsiderueshme, veçanërisht në nivelet më të larta të nxehtësisë dhe lagështisë.

Ky detaj thekson se, ndërsa të qëndrosh i hidratuar është i rëndësishëm, nuk është një mbrojtje e plotë kundër stresit që lidhet me nxehtësinë në mjedise ekstreme.

Implikimet në botën reale

Ndërsa studimi pati një madhësi të vogël mostre prej 13 pjesëmarrësish, rezultatet ofrojnë njohuri të dobishme mbi fiziologjinë njerëzore nën stres termik. Do të nevojiten më shumë kërkime për të testuar nëse këto gjetje vlejnë në popullata të ndryshme dhe në mjedise të jashtme ose më të ndryshueshme.

Megjithatë, rezultatet përputhen me një shqetësim më të gjerë midis ekspertëve të shëndetit: rritja e temperaturave globale mund të përbëjë një rrezik serioz për shëndetin e njeriut. Ndërsa qytetet përjetojnë vera më të nxehta, të kuptuarit se si trupi reagon ndaj nxehtësisë mund t'i ndihmojë qeveritë të hartojnë sisteme më të mira paralajmërimi, të përmirësojnë qasjen në qendrat e ftohjes dhe të udhëzojnë përdorimin e burimeve publike gjatë valëve të të nxehtit.

Gjetjet sugjerojnë gjithashtu se njerëzit në rajone më të ftohta, të cilët nuk janë ambientuar me nxehtësinë, mund të jenë më të prekshëm kur ekspozohen ndaj temperaturave të larta. Kjo mund të ketë pasoja për udhëtimin, sigurinë në punë dhe planifikimin e shëndetit publik.

/Motilokal.com