Ekstremet klimatike po i kushtojnë shtrenjtë Evropës – Kosova nuk bën përjashtim

Ekstremet klimatike po i kushtojnë shtrenjtë Evropës – Kosova nuk bën përjashtim

Ndërsa një valë tjetër e të nxehtit godet Evropën, një studim i ri tregon se Gjermania, Italia, Franca dhe Spanja kanë pësuar humbjet më të larta ekonomike në shekullin e 21-të për shkak të fatkeqësive natyrore.

Evropa ka përjetuar mbi 790 miliardë euro humbje ekonomike për shkak të motit ekstrem dhe ngjarjeve të lidhura me klimën nga viti 1980 deri në vitin 2023, sipas një raporti të ri të Agjencisë Evropiane të Mjedisit (EEA).

Gjermania pësoi humbjet më të larta ekonomike gjatë kësaj periudhe, me kosto që arrinin në 180 miliardë euro.

Pas saj vjen Italia, me kosto që arrijnë në 135 miliardë euro, Franca me 130 miliardë euro dhe Spanja, e cila pësoi një humbje prej 97 miliardë eurosh për shkak të ngjarjeve të tilla.

Megjithatë, fotografia ndryshon pak për shekullin e 21-të.

Duke marrë parasysh vetëm humbjet që kanë ndodhur këtë shekull, Gjermania, Italia, Franca dhe Spanja pasohen nga një grup prej gjashtë vendesh të BE-së (Austria, Belgjika, Çekia, Portugalia, Rumania dhe Sllovenia), të cilat pësuan humbje totale shumë të ngjashme që arrijnë midis 12 dhe 15 miliardë eurove.

Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC) i Kombeve të Bashkuara vlerëson se intensiteti dhe frekuenca e ekstremeve klimatike janë rritur në disa rajone evropiane dhe parashikohet të vazhdojnë të rriten me ngrohjen e mëtejshme globale.

Përmbytjet dhe valët e të nxehtit kanë qenë shkaqet kryesore të dëmeve ekonomike në të gjithë BE-në.

Ndërsa humbjet më të mëdha ekonomike në vendet më të pasura dhe më të zhvilluara mund të duken të rëndësishme, ato kanë tendencë të kenë një ndikim më të vogël në ekonominë kombëtare krahasuar me humbjet më të vogla që pësojnë vendet më të varfra dhe më pak të zhvilluara.

Vendet më të pasura kanë tendencë të ndajnë një pjesë më të vogël të buxheteve të tyre publike për rimëkëmbje, ose mund të jenë më të pajisura për të përballuar humbje të tilla.

Vendet e Evropës Perëndimore dhe Qendrore, si Sllovenia, Belgjika dhe Gjermania, përjetojnë humbje më të larta për kilometër katror, ndërsa vendet lindore dhe veriore si Finlanda dhe Estonia kanë tendencë të vuajnë më pak financiarisht.

Ndërkohë, Sllovenia ka humbjet më të larta për frymë në Evropë, duke arritur në 8,733 euro midis viteve 1980 dhe 2023.

Kjo pasohet nga Luksemburgu (2,694 €), Zvicra (2,685 €), Italia (2,330 €) dhe Spanja (2,279 €).

Nga ana tjetër, Kosova (10 €), Mali i Zi (41 €) dhe Islanda (87 €) janë vendet me humbjet më të ulëta për frymë.

“Humbjet për frymë ndryshojnë më pak se humbjet për kilometër katror dhe disa vende kanë vlera relativisht të ngjashme”, thuhet në hulumtimin e EEA-s.

Sigurimi i rrezikut klimatik

Shumica e vendeve evropiane kanë sigurim privat për t'u mbrojtur nga fatkeqësitë natyrore që lidhen me klimën.

Sigurimi klimatik mund t'u ofrojë entiteteve rajonale, qeverive, institucioneve, kompanive, grupeve të komunitetit, familjeve dhe individëve mbrojtje kundër humbjes së jetës, mjeteve të jetesës ose aseteve të shkaktuara nga ngjarjet ekstreme të motit.

Ai siguron pagesa të shpejta pas fatkeqësisë për individin, familjen, grupin e komunitetit, kompaninë, institucionin, qeverinë ose entitetin rajonal të siguruar.

Për 27 shtetet anëtare të BE-së, mesatarja e humbjeve të siguruara u rrit me kalimin e kohës nga 2.5 miliardë euro në vitin 2009 në 4 miliardë euro në vitin 2023, sipas EEA-s.

Për shembull, Franca dhe Spanja kanë sisteme kombëtare sigurimi që sillen rreth partneriteteve publik-privat (Caisse Centrale de Réassurance, CCR dhe Consorcio de Compensación de Seguros, CCS, përkatësisht).

Megjithatë, të paktën 16 vende të BE-së raportojnë një hendek në mbrojtjen e sigurimeve mbi 90%.

Vetëm Danimarka ka më shumë se 50% të humbjeve të saj të mbuluara nga sigurimi.

/Motilokal.com