Modelet e motit po ndryshojnë në të gjithë botën për shkak të ndryshimeve klimatike. Në disa zona, stuhitë dhe erërat po intensifikohen, ndërsa në të tjera, thatësirat vazhdojnë. Shkencëtarët kanë paralajmëruar prej kohësh se ndryshime të tilla mund të jenë shkatërruese për miliona njerëz në të gjithë botën, jo vetëm duke kërcënuar drejtpërdrejt jetën e tyre, por edhe duke rrezikuar prodhimin global të ushqimit.

Një zonë që tashmë po i ndjen këto ndryshime është Bregu Lindor i SHBA-së. Domethënë, është pikërisht në këtë zonë, siç mund ta shohim këto ditë në Nju Jork dhe Nju Xhersi, që shfaqen stuhi shkatërruese dhe shpesh vdekjeprurëse me shira paralizues, përmbytje dhe në dimër, me borë të madhe.

Një studim i ri, i botuar në revistën Proceedings of the National Academy of Sciences, ka studiuar këto "stuhi verilindore" dhe ka zbuluar se ato janë bërë një kërcënim në rritje për popullatat njerëzore. Konkretisht, erërat verilindore, të cilat zakonisht formohen midis shtatorit dhe prillit, nxiten nga një kontrast i temperaturës midis ajrit të ftohtë arktik nga veriu dhe ajrit më të ngrohtë dhe me lagështi nga Oqeani Atlantik, duke krijuar stuhi gjithnjë e më të rënda.

Në dekadat e fundit, verilindja e Shteteve të Bashkuara është goditur nga disa nga stuhitë më shkatërruese në histori. "Stuhia e Shekullit", siç u quajt, ndodhi në mars të vitit 1993, kur u regjistruan erëra me shpejtësi mbi 160 km/h, u mbulua me 60 inç borë dhe vdiqën më shumë se 200 njerëz. "Stuhia e Brës" e vitit 2010 la qindra mijëra pa energji elektrike dhe vrau 41 persona.

Michael Mann, një klimatolog në Universitetin e Pensilvanisë dhe autor i studimit, i përjetoi efektet e stuhisë nga afër dhe kjo e shtyu atë t'i studionte ato më mirë.

Ai thotë se ata gjithmonë i kanë studiuar kushtet për formimin e stuhive, por jo se çfarë ndikon saktësisht në intensitetin e tyre. Për ta ndryshuar këtë, ai dhe ekipi i tij kanë shfrytëzuar të dhënat historike dhe algoritmet e ndjekjes së cikloneve për të krijuar një atlas dixhital të stuhive midis viteve 1940 dhe 2025.

Një analizë e një totali prej 900 stuhish zbuloi se shpejtësia maksimale e erës së erërave më intensive verilindore u rrit me rreth 6 për qind gjatë asaj periudhe.

Kjo mund të duket e vogël, por shumëfishon dëmin që mund të shkaktojë një stuhi. Një rritje prej gjashtë për qind e shpejtësisë së erës barazohet me një rritje prej 20 për qind të potencialit shkatërrues të stuhisë, shpjegon Mann, duke shtuar se gjatë së njëjtës periudhë, sasitë e reshjeve të shiut dhe të borës janë rritur me 10 për qind.

Arsyeja për këtë, thotë Mann, qëndron në "fizikën bazike". Oqeanet dhe ajri më i ngrohtë nënkuptojnë më shumë avullim dhe më shumë lagështi në atmosferë, e cila më pas shkarkohet si shi ose borë.

Erërat verilindore janë lënë pas dore dhe ky është një tjetër faktor që kontribuon në rritjen e rrezikut të përmbytjeve, mbi të cilin nuk jemi përqendruar mjaftueshëm, paralajmëron Mann.

Për banorët e bregdetit verilindor të SHBA-së, kjo do të thotë periudha me reshje të dendura bore dhe të ftohti të fortë në të ardhmen, por edhe nevojën për një planifikim më të mirë për mbrojtje nga përmbytjet dhe erërat e forta.

Ngjarjet individuale mund të jenë edhe më të forta , thekson Mann, duke shtuar se ne duhet të përgatitemi për stuhitë e ardhshme sot.

/Motilokal.com