A e dinit se nëse ndodh një tërmet, telefoni juaj inteligjent mund t'ju shpëtojë jetën? Dhe nuk nënkuptojmë të jeni në gjendje të kërkoni ndihmë, por të jeni në gjendje të shkoni në një vend të sigurt.

Konkretisht, kur Google njoftoi disa vite më parë se po lansonte një program zbulimi dhe paralajmërimi të hershëm për tërmetet, shumë ishin skeptikë. Sepse si mundet një kompani teknologjike, e cila nuk ka as edhe një pajisje matëse, të zbulojë një tërmet dhe të paralajmërojë njerëzit? Dhe në kohë reale.

Por një studim i ri i botuar në revistën Science ka treguar se është e mundur dhe po aq efektive sa rrjetet tradicionale sizmike. Dhe falë telefonave inteligjentë.

Sistemi Android Earthquake Alerts (AEA), i zhvilluar nga inxhinierët në Google dhe Universitetin e Kalifornisë-Berkley, përdor sensorë në vetë telefonat për të zbuluar aktivitetin sizmik dhe për të aktivizuar një sistem paralajmërimi të hershëm për përdoruesit, përpara se të ndodhë një dridhje e madhe.

Tërmetet janë një kërcënim i vazhdueshëm për komunitetet në mbarë botën. Dhe ndërsa jemi bërë të mirë në zbulimin e vendeve ku mund të ndodhin, ende duhet të përballemi me pasojat shkatërruese që lënë pas, shkroi inxhinieri i Google, Mark Stogaitis, në blogun zyrtar.

Ai shtoi se në disa raste, një paralajmërim vetëm disa sekondash është i mjaftueshëm që njerëzit të lëvizin në një vend të sigurt, të largohen nga objektet potencialisht të rrezikshme ose thjesht të mbrojnë të dashurit e tyre dhe më të prekshmit.

Të gjithë pajtohen se sensorët në telefonat inteligjentë nuk janë aq të saktë sa instrumentet tradicionale matëse, por ato prapëseprapë mund të zbulojnë dridhjet që i paraprijnë tërmeteve të forta.

Si funksionon e gjithë kjo gjë?

Në zemër të telefonit është një akselerometër, një sensor që zbulon pozicionin e vetë telefonit dhe, për shembull, rrotullon imazhin në ekran kur e rrotulloni vetë telefonin. Është ai që mund të zbulojë "valët P" të shpejta që shfaqen gjatë tërmeteve. Kur i zbulon ato, dërgon një sinjal në serverat e zbulimit të tërmeteve të Google së bashku me të dhënat e vendndodhjes.

Sistemi mbledh dhe analizon të dhëna në kohë reale për të dalluar midis dridhjes së një pajisjeje të shkaktuar nga një përdorues që drejton mbi zhavorr dhe dridhjes së një telefoni që është i palëvizshëm. Duke analizuar të dhënat e mbledhura nga një numër i madh pajisjesh, sistemi konfirmon se është me të vërtetë një tërmet, vlerëson vendndodhjen dhe forcën e tij dhe dërgon një alarm. Qëllimi është të paralajmërojë sa më shumë njerëz të jetë e mundur përpara se "valët S" më të ngadalta, por më të forta të tërmetit t'i arrijnë ata.

Shumë njerëz raportuan se kishin marrë njoftime në telefonat e tyre se po vinte një tërmet, shikoni për çfarë bëhet fjalë.

Sistemi përbëhet nga dy lloje alarmesh BeAware dhe TakeAction. BeAware dërgohet në rast të një dridhjeje të lehtë, ndërsa TakeAction dërgohet kur pritet një dridhje më e fortë. Në këtë rast, alarmi shoqërohet nga një tingull i lartë përveç tekstit në ekran.

A funksionon ky sistem në praktikë?

Sipas të dhënave të Google, 85 për qind e njerëzve të anketuar i gjejnë njoftime të tilla shumë të dobishme.

Studimi pohon se gjatë tre viteve të para të funksionimit të sistemit AEA, u zbuluan mesatarisht 312 tërmete në muaj me magnitudë që varionin nga 1.9 në 7.8 në deri në 98 vende.

Sistemi deri më tani ka zbuluar mbi 18,000 tërmete. Janë lëshuar paralajmërime për më shumë se 2,000 tërmete, ose një total prej 790 milionë paralajmërimesh në telefona në të gjithë botën.

Në vitin 2019, vetëm rreth 250 milionë njerëz kishin qasje në një lloj sistemi emergjence. Sot, falë Android-it, ky numër është rritur në më shumë se 2.5 miliardë, thekson Stogaitis.

Në rastin e tërmetit të prillit 2025 në Turqi dhe Siri, i cili kishte një magnitudë prej 6.2 ballë, paralajmërimi i parë u dërgua 8 sekonda pasi filloi tërmeti. Njerëzit që ndjenë dridhje nga mesatarja deri në të forta morën një paralajmërim nga disa sekonda deri në 20 sekonda para se të ndjenin tërmetin, dhe u dërguan mbi 16 milionë paralajmërime.

Ajo që është më emocionuese është se sistemi ynë është duke mësuar dhe duke u përmirësuar vazhdimisht... Në të ardhmen, ky sistem jo vetëm që mund të ofrojë paralajmërime, por edhe të ofrojë informacion të shpejtë pas një tërmeti për shërbimet e emergjencës, për t'i ndihmuar ato të përcaktojnë se cilat zona kanë më shumë nevojë për ndihmë, shton Stogaitis.

/Motilokal.com